Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος
| Σεβασμιώτατος Γρηγόριος | |
|---|---|
| Μητροπολίτης Περιστερίου | |
| Εκκλησία | Εκκλησία της Ελλάδος |
| Έδρα | Περιστέρι |
| Από | 8 Οκτωβρίου 2021 |
| Προκάτοχος | Κλήμης |
| Ιεροσύνη | |
| Χειροτονία | 1998 και 2021 |
| Βαθμός | Διάκονος, Πρεσβύτερος και Επίσκοπος |
| Προσωπικά στοιχεία | |
| Κοσμικό Όνομα | Γρηγόριος Δ. Παπαθωμάς |
| Γέννηση | 9 Σεπτεμβρίου 1960 Νάματα Κοζάνης, Ελλάδα |
| Ιδιότητα | Κληρικός, Νομικός, Θεολόγος, Πανεπιστημιακός |
| Σπουδές |
|
| Βραβεύσεις | Γαλλική Ακαδημία (Prix Maurice Picard) |
| Δόγμα | Χριστιανός Ορθόδοξος |
Ο Μητροπολίτης Γρηγόριος (κατά κόσμον Παπαθωμάς, Νάματα Κοζάνης, 9 Σεπτεμβρίου 1960), είναι Έλληνας πανεπιστημιακός, θεολόγος, νομικός και ιεράρχης της Εκκλησίας της Ελλάδος, που διατελεί Μητροπολίτης Περιστερίου από το 2021.
Είναι τακτικός καθηγητής Κανονικού Δικαίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο κατά κόσμον Γρηγόριος Παπαθωμάς γεννήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1960 στα Νάματα Κοζάνης, από την Αντιγόνη και τον Δημήτριο Παπαθωμά. Ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές στα Νάματα και τις γυμνασιακές και λυκειακές στην Πτολεμαΐδα το 1978.[1]
Υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία στην Στρατιωτική Σχολή Πυροβολικού και στην Ανωτάτη Σχολή Πολέμου Θεσσαλονίκης, υπηρετώντας και ως έφεδρος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού Ξηράς. Απολύθηκε με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού πυροβολικού.[2]
Σπουδές και ακαδημαϊκή καριέρα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1978, έφυγε για τη Θεσσαλονίκη, όπου σπούδασε θεολογία (1978-1982) και κοινωνική και ποιμαντική θεολογία (1984-1988) στην Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1978-1982 και 1984-1988), λαμβάνοντας πτυχία ως αριστούχος. Κατόπιν σπούδασε νομική, από το 1981 έως το 1985, στη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ., λαμβάνοντας πτυχίο νομικής, επίσης αριστούχος.[3]
Πραγματοποίησε σπουδές πάνω στη Παλαιογραφία στο Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών Θεσσαλονίκης, από το 1978 έως το 1980.[4]
Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στο κανονικό δίκαιο, την θρησκειολογία και την ερμηνεία της Αγίας Γραφής, στη Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ., λαμβάνοντας μεταπτυχιακό δίπλωμα (master) το 1985, καθώς και μεταπτυχιακό δίπλωμα (D.E.A.) στο Καθολικό Ινστιτούτο Παρισίων το 1990. Πραγματοποίησε παράλληλα μεταπτυχιακές σπουδές ως υπότροφος στη νομική επιστήμη και το δίκαιο, στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού-Σακλαί, λαμβάνοντας μεταπτυχιακό δίπλωμα νομικής (D.E.A./L.L.M.) το 1990. Στη συνέχεια, πραγματοποίησε περαιτέρω μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, πάνω στην ιστορία των θρησκευμάτων και της θρησκείας και στην θρησκευτική ανθρωπολογία, λαμβάνοντας μεταπτυχιακό δίπλωμα (master/D.E.A.) το 1990. Τέλος, έλαβε μεταπτυχιακό δίπλωμα (master/L.L.M.) στο συγκριτικό κανονικό και ευρωπαϊκό εκκλησιαστικό δίκαιο, σε διατμηματικό πρόγραμμα ERASMUS της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Παρισιού-Σακλαί και του Καθολικού Ινστιτούτου Παρισίων, το 1992.
Έχει λάβει διδακτορικά διπλώματα (PhD), στο δίκαιο και τη φιλοσοφία του από το Πανεπιστήμιο του Παρισιού (1994), και στο κανονικό δίκαιο από το Καθολικό Ινστιτούτο Παρισίων με διάκριση το 1994. Έχει λάβει διάκριση (Prix “Maurice Picard”) από την Γαλλική Ακαδημία Επιστημών. Από το 1994 έως το 1997, έκανε μεταδιδακτορική διατριβή (Postdoc) στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου των Παρισίων, επάνω στο δημόσιο εκκλησιαστικό δίκαιο. Επίσης, έκανε μετεκπαίδευση στο Οικουμενικό Θεολογικό Ινστιτούτο "Tantur" στην Ιερουσαλήμ με θέμα «Θέματα Διαθρησκειακῶν Σχέσεων, Βιβλικὴ Ἀρχαιολογία καὶ Ἱστορικο-κανονικὰ ζητήματα τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς».[5]
Το 1997, ανακηρύχθηκε παμψηφεί ως υφηγητής της Νομικής Σχολής Jean Monnet του Πανεπιστημίου του Παρισιού, ύστερα από διατριβή επί υφηγεσία με θέμα «Πως κατοχυρώθηκε ο μοναχισμός από τους κανόνες της Εκκλησίας και τους Νόμους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας». Ήταν επισκέπτης καθηγητής σε διάφορα πανεπιστήμια στην Ελλάδα και το εξωτερικό από το 2009 έως το 2023. Είναι καθηγητής Κανονικού Δικαίου στην Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή του Αγίου Σεργίου των Παρισίων, από το 1994 έως σήμερα. Επίσης διετέλεσε καθηγητής έως το 2000, στο Ευρωπαϊκό Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Διδακτορικών Σπουδών "ΣΩΚΡΑΤΗΣ-GRATIANUS" του Πανεπιστημίου του Παρισιού.[6]
Το 2008, εξελέγη τακτικός καθηγητής Κανονικού Δικαίου στην Θεολογική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου διδάσκει έως και σήμερα.[7][8][9]
Είναι πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Forum των Ορθοδόξων Θεολογικών Σχολών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EFOST) και μέλος του Πανεπιστημιακού Κέντρου «Δίκαιο και Θρησκειακές Κοινωνίες» («Droit et Societes Religieuses»-DSR) της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Paris XI, καθώς και του «Ινστιτούτου Ερευνών για την Μελέτη των Θρησκειών» (Institut de Recherches pour l’Etude des Religions-I.R.E.R.) του Πανεπιστημίου Paris IV της Σορβόννης.[10]
Πέρα της μητρικής του, ομιλεί και γνωρίζει Αγγλικά, Γαλλικά, Εβραϊκά, Εσθονικά, Λατινικά, Ρωσικά και Ιταλικά.
Ιερωσύνη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Λόφου Κιλκίς και χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Κιλκίς τον Φεβρουάριο του 1998, από τον Μητροπολίτη Πολυανής και Κιλκισίου Απόστολο. Ως κληρικός υπηρέτησε στην Ιερά Μητρόπολη Πολυανής και Κιλκισίου (1998-1999 & 2009-2010), στην Ιερά Μητρόπολη Γαλλίας (Παρίσι) από το 1999 έως το 2005, και στην Αυτόνομη Εκκλησία της Εσθονίας (Τάλιν) από το 2005 έως το 2009.
Διατέλεσε Πρωτοσύγκελλος στις Μητροπόλεις Πολυανής, Γαλλίας (2001-2004) καθώς και στην Εκκλησία της Εσθονίας, ηγούμενος στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Λόφου Κιλκίς, καθώς και σχολάρχης του Εκκλησιαστικού Λυκείου του Κιλκίς και του Ορθοδόξου Θεολογικού Ινστιτούτου «Άγιος Πλάτων» στο Τάλιν της Εσθονίας.[11]
Από το 2010 έως την εκλογή του το 2021, υπηρέτησε ως ιεροκήρυκας στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών.
Στις 8 Οκτωβρίου 2021, εξελέγη από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, ως Μητροπολίτης Περιστερίου, λαμβάνοντας 64 ψήφους επί συνόλου 77 ψηφισάντων.[12][13][14] Στις 17 Οκτωβρίου 2021, χειροτονήθηκε επίσκοπος στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αθηνών, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Β΄ με την συμμετοχή πλειάδας ιεραρχών.[15][16][17] Ενθρονίστηκε στο Περιστέρι Αττικής στις 14 Νοεμβρίου 2021.[18]
Κριτική και αντιδράσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 2022, λίγο μετά την εκλογή, την χειροτονία και την ενθρόνισή του στο Περιστέρι, ο Μητροπολίτης Γρηγόριος έθεσε θέμα προβληματικής σε σχετική εκδήλωση την ύπαρξη της θέσης του Εσταυρωμένου πίσω από την Αγία Τράπεζα στις εκκλησίες, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι:
«Που είναι ο Εσταυρωμένος; Η θέση του Εσταυρωμένου είναι πάνω από την Ωραία Πύλη, στον Γολγοθά. Και μάλιστά όχι όρθιος να ατενίζει τον λαό, αλλά γυρτός με κλίση να κοιτάζει τελούμενα και την Μεγάλη Είσοδο που περνάει μέσα από την Ωραία Πύλη και καταλήγει στα Έσχατα. [...] Η Αγία Τράπεζα οφείλει να μένει ελεύθερη σε όλες της πλευρές της. Η συνήθεια τοποθέτησης διάφορων αντικειμένων στην πίσω πλευρά, καλό είναι να αποφεύγεται. Μεταξύ αυτών συχνότερα είναι ο Εσταυρωμένος ή ο Σταυρός λιτανείας. [...] Ο πρώτος είναι απομίμηση της Σταύρωσης του Χριστού με καταβολές δυτικές και από το βυζαντινό θρησκευτικό θέατρο. Η χρήση του την Μ. Παρασκευή τον καθιέρωσε να τοποθετείται πίσω από την Αγία Τράπεζα, ενώ η πραγματική θέση του είναι στα λυπητερά, στην κορυφή της μέσης του τέμπλου. Πανω από την Ωραία Πύλη. Η τοποθέτηση του πίσω ακριβώς από την Αγία Τράπεζα ή στη βάση της αψίδας του βήματος είναι ανυπόστατη θεολογικά. Και δεν αρμόζει στην Θεολογία και τον συμβολισμό του χώρου. [...]
— Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος, arxon.gr
Αυτή η άποψη προκάλεσε σωρεία αντιδράσεων και αντιλεγόμενων απόψεων στους εκκλησιαστικούς κύκλους και στο ποίμνιο της Εκκλησίας της Ελλάδος. Το θέμα θεωρήθηκε λήξαν στις 10 Μαρτίου 2025, όταν η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, με επίσημη εγκύκλιο της αναγνώρισε την παρουσία του Εσταυρωμένου πίσω από την Αγία Τράπεζα ως "γενικά καθιερωθείσα παράδοση".[19]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Grigorios Papathomas | National & Kapodistrian University of Athens - Academia.edu». uoa.academia.edu. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «Τελέστηκε η χειροτονία του Εψηφισμένου Μητροπολίτου Περιστερίου κ. Γρηγορίου (Παπαθωμά) με καταγωγή από τα Νάματα του Δήμου Βοΐου». SieraFM. 17 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2024. soft hyphen character in
|title=at position 31 (βοήθεια) - ↑ https://www.theol.uoa.gr/fileadmin/depts/theol.uoa.gr/www/uploads/TMTHEO/CV/Grigorios_CV.gr__1_.pdf
- ↑ «kozan.gr: Νέος Μητροπολίτης Περιστερίου ο Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Παπαθωμάς από τα Νάματα Βοΐου». Καθημερινή ενημέρωση για την Κοζάνη από το 2001 — Κοζανη Κοζάνης Κοζανη kozani kozanh kozanhs KOZANI Πτολεμαίδα ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ Eordaia Εορδαία Σέρβια Βελβεντό Σιάτιστα ΣΕΡΒΙΑ ΣΙΑΤΙΣΤΑ. 8 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2024.
- ↑ «ΕΚΠΑ: Θεολογική Σχολή - Τμήμα Θεολογίας - Σπουδές». old.theol.uoa.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «Grigorios Papathomas | National & Kapodistrian University of Athens - Academia.edu». uoa.academia.edu. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2024.
- ↑ «Νέος Μητροπολίτης Περιστερίου ο Γρηγόριος Παπαθωμάς». antenna.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «Αρχιμ. Γρηγόριος Παπαθωμάς». SiteBGR of the National and Kapodistrian University of Athens. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «ΠΡΟΣΩΠΟ – Βιβλιοnet» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ Panagiotis. «π.Γρηγόριος Παπαθωμάς Καθηγητής Θεολ. Σχολής Αθηνών και Ορθόδοξου Ινστιτούτου Αγίου Στεργίου Παρισίων, Πρόεδρος Ερωπαϊκού Φόρουμ Ορθόδοξων Θεολογικών Σχολών». Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «Ο Μητροπολίτης Περιστερίου κ. Γρηγόριος (Παπαθωμάς)». ecclesia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Ένας χρόνος από την εκλογή του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Περιστερίου κ.κ Γρηγορίου». Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος Παπαθωμάς». users.sch.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2025.
- ↑ Ομάδα, Συντακτική (8 Οκτωβρίου 2021). «Νέος Μητροπολίτης Περιστερίου ο Αρχιμανδρίτης και καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γρηγόριος Παπαθωμάς». Hub ΕΚΠΑ. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Νέος Μητροπολίτης Περιστερίου ο Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Παπαθωμάς | ΣΚΑΪ». www.skai.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «Η χειροτονία του Μητροπολίτη Περιστερίου». ecclesia.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Χειροτονία νέου Μητροπολίτη Περιστερίου Γρηγορίου (ΦΩΤΟ)». ROMFEA. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Ενθρονίστηκε ο Μητροπολίτης Περιστερίου Γρηγόριος (ΦΩΤΟ)». ROMFEA. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2025.
- ↑ «ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: H Συνοδική Απόφαση περί της τοποθέτησης του Εσταυρωμένου». Ορθοδοξία News Agency. 20 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2025.
- Μητροπολίτες Περιστερίου
- Έλληνες πανεπιστημιακοί του 21ου αιώνα
- Έλληνες πανεπιστημιακοί του 20ού αιώνα
- Έλληνες θεολόγοι
- Έλληνες νομικοί
- Καθηγητές Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
- Καθηγητές του Πανεπιστημίου Παρίσι 4
- Απόφοιτοι της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
- Απόφοιτοι της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης