Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1977

Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1977
Οι 300 έδρες της Βουλής των Ελλήνων; 151 έδρες χρειάζονται για την απόλυτη πλειοψηφία
Συμμετοχή	5.193.891 (77,76%) (1,77 %)
Επικεφαλής	Κωνσταντίνος Μητσοτάκης
Κόμμα	Κ.ΝΦ. ;
Προηγούμενες; εκλογές	Νέο
Έδρες	2
Αλλαγή στις; έδρες	Νέο
Αριθμός ψήφων	55.494
Ποσοστό	1,08%
Μεταβολή	Νέο
Απερχόμενος Πρωθυπουργός; Κωνσταντίνος Καραμανλής; Ν.Δ.	Επόμενος Πρωθυπουργός; Κωνσταντίνος Καραμανλής; Ν.Δ.

Οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 20ης Νοεμβρίου 1977 διεξήχθησαν από την κυβέρνηση του Καραμανλή. Την αναμέτρηση κέρδισε η Νέα Δημοκρατία, που ήταν κυβερνών κόμμα, παρότι παρουσίασε μείωση στις ψήφους, κυρίως λόγω του φιλοβασιλικού κόμματος Εθνική Παράταξις του πρώην Πρωθυπουργού Στέφανου Στεφανόπουλου και του Σπύρου Θεοτόκη. Στις εκλογές αυτές εμφανίσθηκαν οι μετέχοντες στις λεγόμενες κυβερνήσεις της Αποστασίας του 1965, όπως ο Στεφανόπουλος και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Οι εκλογές διεξήχθησαν με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής του Ν. 626/1977 που είχε ψηφίσει η Βουλή λίγο πριν τις εκλογές.

Το πολιτικό πλαίσιο

Κανονικά οι εκλογές θα διενεργούνταν τον Νοέμβριο του 1978. Από τον Σεπτέμβριο του 1977 ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής διερεύνησε τις απόψεις των πολιτικών αρχηγών για ενδεχόμενη επίσπευση των εκλογών.^[1] Ο Ανδρέας Παπανδρέου φάνηκε ψύχραιμος και σίγουρος για τη δυναμική του κόμματός του, ενώ ο Γεώργιος Μαύρος, ανήσυχος, αντέδρασε έντονα, παρά το γεγονός ότι ο Καραμανλής έκανε και νύξη για ενδεχόμενη μετεκλογική συνεργασία μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και της Ένωσης Δημοκρατικού Κέντρου^[2].

Οι λόγοι που προβλήθηκαν από τον πρωθυπουργό για την επίσπευση των εκλογών αφορούσαν τα εθνικά θέματα: Κυπριακό, διένεξη με την Τουρκία και την ένταξη στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι τα ζητήματα αυτά θα εισέρχονταν σε μια κρίσιμη φάση, ότι όφειλε να τα χειριστεί κυβέρνηση με νωπή λαϊκή εντολή και να αποφευχθεί παρατεταμένη προεκλογική περίοδος. Στα δύο πρώτα ζητήματα σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις, όπως ο θάνατος του Μακαρίου το καλοκαίρι του 1977. Στο θέμα της ένταξης στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες οι διαπραγματεύσεις είχαν εισέλθει σε κρίσιμο στάδιο, καθώς παρουσιάζονταν ορισμένες τεχνικές δυσκολίες: παράλληλα με το ζήτημα της ένταξης της Ελλάδας αντιμετωπιζόταν και το πρόβλημα της ένταξης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.^[2]

Αποτίμηση του αποτελέσματος των εκλογών

Σε γενικές γραμμές Δεξιά και Αριστερά μοιράστηκαν και πάλι από 50% των ψήφων. Η σημαντική πτώση του ποσοστού της ΝΔ οφειλόταν κυρίως «στην ύπαρξη ενός ισχυρού πολιτικού οργανισμού στα δεξιά της, με στάση ιδιαίτερα εχθρική προς τον Καραμανλή για τις επιλογές του στο θέμα του δημοψηφίσματος του 1974».^[2] Πάντως η ΝΔ είχε χάσει την κοινοβουλευτική παντοδυναμία και δεν διέθετε πλέον ούτε την πλειοψηφία των τριών πέμπτων για την εκλογή αρχηγού κράτους το 1980^[2]

Στο χώρο της αντιπολίτευσης οι αλλαγές ήταν περισσότερο εντυπωσιακές: κύριος αντιπολιτευτικός πόλος και μελλοντικός διεκδικητής της εξουσίας γινόταν πλέον το ΠΑΣΟΚ, ενώ διαγραφόταν η κατάρρευση του παραδοσιακού Κέντρου: πράγματι μετά τις εκλογές θα παραιτηθεί από τη θέση του αρχηγού της ΕΔΗΚ ο Μαύρος, τον οποίο θα αντικαταστήσει ο Ιωάννης Ζίγδης. Και αυτή όμως η εξέλιξη δεν θα αποτρέψει τελικά τη σταδιακή διάλυση του κόμματος.^[2]

Αποτελέσματα

Σύνοψη αποτελεσμάτων βουλευτικών εκλογών 20ης Νοεμβρίου 1977
Κόμμα		Επικεφαλής	Ψήφοι			Έδρες

Κόμμα		Επικεφαλής	Αριθμός	%	± %	Αριθμός	±
	Νέα Δημοκρατία	Κωνσταντίνος Καραμανλής	2.146.365	41,84	-12,53	171	-49
	Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα	Ανδρέας Παπανδρέου	1.300.025	25,34	+11,76	93	+81
	Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου ¹	Γεώργιος Μαύρος	612.786	11,95	-8,47	16	-44
	Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας ²	Χαρίλαος Φλωράκης	480.272	9,36	-	11	+6
	Εθνική Παράταξις	Στέφανος Στεφανόπουλος	349.988	6,82	Νέο	5	Νέο
	Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων ³	Ηλίας Ηλιού	139.356	2,72	-6,75	2	-6
	Κόμμα Νεοφιλελευθέρων	Κωνσταντίνος Μητσοτάκης	55.494	1,08	Νέο	2	Νέο

	Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κίνημα Ελλάδας	διοικούσα επιτροπή	11.895	0,23	+0,20	-	-
	Λαϊκή Δημοκρατική Ενότητα	διοικούσα επιτροπή	8.839	0,17	Νέο	-	-
	Εργατική Διεθνιστική Ένωση - Τροτσκιστές	Σάββας Μιχαήλ	1.032	0,02	Νέο	-	-
	Ελληνική Χριστιανοκοινωνική Ένωση	Γεώργιος Σακελλαρόπουλος	777	0,02	Νέο	-	-
	Κομμουνιστική Οργάνωση "Μαχητής"		321	0,01	Νέο	-	-
	Εργαταγροτικό Κόμμα Ελλάδας		170	0,00	Νέο	-	-
	Κόμμα Αγροτικών Καπνοπαραγωγών		84	0,00	Νέο	-	-
	Ολυμπιακή Δημοκρατία	Ευστάθιος Πατσαντζής	19	0,00	Νέο	-	-
	Ανεξάρτητοι υποψήφιοι		22.348	0,44	-0,42	-	-

Σύνολο			5.129.771	100		300

Έγκυρα			5.129.771	98,77
Άκυρα/Λευκά			64.120	1,23

Ψήφισαν			5.193.891	81,10
Αποχή			1.209.847	18,90
Εγγεγραμμένοι			6.403.738

Πηγή: Nohlen & Stöver
Σημειώσεις:
Λίστα ¹Τα αποτελέσματα της Ένωσης Δημοκρατικού Κέντρου συγκρίνονται με τα αποτελέσματα των Ε.Κ.-Ν.Δ. και Δημοκρατικής Ένωσης Κέντρου των εκλογών του 1974. ²Οι έδρες του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας συγκρίνονται με τις έδρες του κόμματος ως μέλους της Ενωμένης Αριστεράς των εκλογών του 1974. ³Τα αποτελέσματα της Συμμαχίας Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων συγκρίνονται με τα αποτελέσματα της Ενωμένης Αριστεράς των εκλογών του 1974.

Αποτελέσματα ανά εκλογική περιφέρεια

Περιφέρεια	ΝΔ	ΠΑΣΟΚ	ΕΔΗΚ	ΚΚΕ	ΕΠ	Συμμ.	ΚΝΦ	Διαφορά
Α' Αθηνών	42,83	22,58	9,18	11,51	6,65	6,00	0,53	20,25
Β' Αθηνών	36,14	27,58	8,30	16,09	5,13	5,18	0,62	8,56
Α' Πειραιώς	43,93	23,87	10,97	11,04	4,89	4,20	0,37	20,06
B' Πειραιώς	32,41	26,47	11,99	19,34	2,99	5,18	0,46	5,94
Αττικής	45,10	28,07	11,09	7,62	5,48	1,80	–	17,03
Αιτωλοακαρνανίας	49,24	26,16	10,18	7,58	4,81	1,25	0,35	23,08
Αργολίδας	46,01	25,50	10,40	3,45	12,40	0,99	1,22	20,51
Αρκαδίας	48,74	21,45	12,21	5,03	11,20	1,11	–	27,29
Άρτας	39,32	27,91	12,60	6,86	12,06	1,19	0,29	11,41
Αχαΐας	40,00	37,26	5,67	8,14	6,46	2,02	–	2,74
Βοιωτίας	39,40	30,96	11,99	7,37	7,98	1,71	–	8,44
Γρεβενών	32,44	18,09	26,98	8,05	10,32	1,02	2,27	5,46
Δράμας	39,66	27,28	7,25	3,60	10,23	1,51	0,13	12,38
Δωδεκανήσου	41,32	27,71	25,06	2,72	2,05	1,15	–	13,61
Έβρου	54,73	21,76	13,01	3,70	4,34	1,70	–	32,97
Εύβοιας	42,72	27,68	13,08	5,28	5,64	1,05	–	15,04
Ευρυτανίας	46,43	28,44	13,67	3,05	6,75	0,55	1,10	17,99
Ζακύνθου	36,33	20,39	7,38	15,79	15,25	2,00	2,86	15,94
Ηλείας	35,24	31,00	18,11	3,70	10,61	0,95	–	4,24
Ημαθίας	43,34	30,62	10,94	8,45	4,16	2,03	0,10	12,72
Ηρακλείου	24,90	35,36	25,09	7,23	0,72	2,18	4,15	10,27
Θεσπρωτίας	34,10	30,55	24,74	4,55	5,32	0,75	–	3,55
Α' Θεσσαλονίκης	45,80	22,12	9,02	11,98	4,18	5,51	0,43	23,68
Β' Θεσσαλονίκης	46,19	27,55	7,45	10,01	5,32	2,03	0,97	18,64
Ιωαννίνων	46,26	24,78	8,57	8,11	7,57	2,51	1,72	21,48
Καβάλας	50,50	23,30	9,37	7,44	3,95	3,83	0,27	27,20
Καρδίτσας	36,52	26,56	10,18	10,96	14,29	1,01	–	9,96
Καστοριάς	44,21	19,49	9,97	2,82	13,49	1,02	–	24,72
Κέρκυρας	35,44	32,07	7,65	10,03	9,96	2,87	0,26	3,37
Κεφαλληνίας	39,67	24,05	9,76	13,06	11,32	2,12	–	15,62
Κιλκίς	42,98	23,61	9,14	10,20	11,35	1,67	0,51	19,37
Κοζάνης	49,82	23,70	13,58	5,60	5,38	1,77	–	26,12
Κορινθίας	47,09	29,86	9,73	3,88	6,16	1,49	1,46	17,23
Κυκλάδων	54,95	22,92	12,61	3,45	3,04	2,38	0,40	32,03
Λακωνίας	55,00	16,23	7,03	4,17	16,24	0,88	0,13	38,76
Λάρισας	36,90	22,31	11,59	15,06	10,31	2,31	–	14,59
Λασιθίου	29,61	26,18	30,97	4,19	0,45	0,67	7,92	1,36
Λέσβου	42,77	20,79	7,96	24,37	1,14	2,20	0,67	18,40
Λευκάδας	31,89	16,58	18,71	18,05	8,17	4,52	0,27	13,18
Μαγνησίας	42,42	19,54	14,16	14,52	5,39	3,32	–	22,88
Μεσσηνίας	44,43	23,37	10,94	6,08	14,05	0,86	–	21,06
Ξάνθης	43,86	22,45	23,99	2,07	5,40	1,03	–	19,87
Πέλλας	44,21	31,18	10,98	4,56	7,35	1,36	0,10	13,03
Πιερίας	44,04	23,81	15,05	6,56	8,29	1,90	0,27	20,23
Πρέβεζας	44,21	34,37	3,89	7,45	8,87	1,21	–	9,84
Ρεθύμνης	29,49	24,28	13,93	4,57	0,51	0,86	26,03	3,46
Ροδόπης	35,73	16,68	17,00	2,49	27,31	0,78	–	8,42
Σάμου	43,39	10,88	21,54	17,58	2,94	3,07	–	21,85
Σερρών	52,55	23,10	9,67	6,90	5,59	1,82	–	29,45
Τρικάλων	37,18	22,34	19,46	12,10	7,87	1,13	–	14,84
Φθιώτιδας	43,97	22,68	14,16	5,74	11,01	1,11	0,71	21,29
Φλώρινας	47,03	15,62	19,17	4,80	8,07	0,93	–	27,86
Φωκίδας	54,88	23,96	3,88	4,90	10,59	1,02	0,76	30,92
Χαλκιδικής	52,82	25,31	10,70	4,16	4,31	1,67	0,17	27,51
Χανίων	16,01	23,44	20,55	10,67	0,95	1,98	25,72	2,28
Χίου	47,76	15,67	27,03	5,40	2,01	2,14	–	20,73

Δείτε επίσης

Κατάλογος Ελλήνων βουλευτών (1977)

Παραπομπές

↑ Κλάψης, Αντώνης (15 Φεβρουαρίου 2022). «Η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες το 1977». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2022.
1 2 3 4 5 Ευάνθης Χατζηβασιλείου, «Από τη θέσπιση του Συντάγματος στις εκλογές του 1977», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΣΤ, 2000, σελ. 313

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Ο Εκλογικός Νόμος 626/1977

[1] Κλάψης, Αντώνης (15 Φεβρουαρίου 2022). «Η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες το 1977». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2022.

[iee-2] 1 2 3 4 5 Ευάνθης Χατζηβασιλείου, «Από τη θέσπιση του Συντάγματος στις εκλογές του 1977», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΣΤ, 2000, σελ. 313

[1]

[2]

π σ ε Εκλογές και Δημοψηφίσματα στην Ελλάδα
Βουλευτικές	1843 1844 1847 1850 1853 1856 1859 1861 1862 1865 1868 1869 1872 1873 1874 1875 1879 1881 1885 1887 1890 1892 1895 1899 1902 1905 1906 1910 Α 1910 Β 1912 1915 Α 1915 Β 1920 1923 1926 1928 1932 1933 1935 1936 ~~1944~~¹ 1946 1950 1951 1952 1956 1958 1961 1963 1964 ~~1967~~² ~~1974 Α~~³ 1974 Β 1977 1981 1985 1989 Α 1989 Β 1990 1993 1996 2000 2004 2007 2009 2012 Α 2012 Β 2015 Α 2015 Β 2019 2023 Α 2023 Β
Γερουσιαστικές	1929
Ευρωεκλογές	1981 1984 1989 1994 1999 2004 2009 2014 2019 2024
Δημοψηφίσματα	1862 1920 1924 1935 1946 1968 1973 1974 ~~2011~~⁴ 2015
Αυτοδιοικητικές	1834 1835 1837 1841 1847 1850 1866 1870 1874 1879 1883 1887 1891 1895 1899 1903 1907 1914 1925 1929 1934 1951 1954 1959 1964 1975 1978 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 2014 2019 2023
¹ Εκλογές της Π.Ε.Ε.Α. την περίοδο της κατοχής σε περιορισμένο τμήμα της επικράτειας. ² Δεν έγιναν λόγω της στρατιωτικής δικτατορίας. ³ Ματαιώθηκαν λόγω του κινήματος του Δημητρίου Ιωαννίδη. ⁴ Εξαγγέλθηκε αλλά ματαιώθηκε.