close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Δορυφόροι του Ουρανού

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Image
Οι έξι περισσότερο γνωστοί δορυφόροι του Ουρανού συγκρινόμενοι κατά μέγεθος. Από αριστερά προς τα δεξιά: Πακ, Μιράντα, Άριελ, Ουμβριήλ, Τιτάνια και Όμπερον.

Ο Ουρανός είναι ο έβδομος πλανήτης του Ηλιακού μας συστήματος και έχει είκοσι εννιά γνωστούς φυσικούς δορυφόρους. Όλοι οι δορυφόροι του Ουρανού έχουν πάρει τα ονόματά τους από χαρακτήρες των έργων του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και του Αλεξάντερ Πόουπ. Οι δύο πρώτοι δορυφόροι του Ουρανού, η Τιτάνια και ο Όμπερον, ανακαλύφθηκαν από τον Ουίλιαμ Χέρσελ το 1787[1][2] ενώ οι υπόλοιποι σφαιροειδείς δορυφόροι ανακαλύφθηκαν το 1851 από τον Ουίλιαμ Λάσελ (Άριελ και Ουμβριήλ)[3] και το 1948 από τον Γκέραρντ Κάιπερ (Μιράντα)[4]. Οι υπόλοιποι δορυφόροι ανακαλύφθηκαν μετά το 1985, είτε από το Βόγιατζερ 2 είτε από προηγμένα επίγεια τηλεσκόπια. Οι δορυφόροι του Ουρανού χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: τους δεκατρείς εσωτερικούς δορυφόρους, τους πέντε κύριους δορυφόρους και τους δέκα ακανόνιστους δορυφόρους. Οι εσωτερικοί δορυφόροι είναι μικρά μαύρα σώματα τα οποία έχουν κοινές ιδιότητες και κοινή καταγωγή με τους δακτύλιους του Ουρανού. Οι πέντε κύριοι δορυφόροι είναι αρκετά ογκώδης ώστε να έχουν επιτύχει υδροστατική ισορροπία και για τους τέσσερις από αυτούς υπάρχουν στοιχεία ότι σε αυτούς παίρνουν μέρος εσωτερικές διεργασίες όπως ο σχηματισμός φαραγγιών. Ο μεγαλύτερος από τους πέντε είναι η Τιτάνια, η οποία έχει διάμετρο 1.578 χιλιόμετρα και είναι ο όγδοος μεγαλύτερος δορυφόρος του ηλιακού μας συστήματος. Οι ακανόνιστοι δορυφόροι του Ουρανού έχουν ελλειπτικές και έντονα κεκλιμένες (συνήθως ανάδρομες) τροχιές σε μεγάλες αποστάσεις από τον πλανήτη.

Πίνακας δορυφόρων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δορυφόροι του Ουρανού απαριθμούνται με βάση την περίοδο περιφοράς. Οι δορυφόροι, των οποίων το όνομα είναι γραμμένο με έντονους χαρακτήρες, έχουν σφαιρικό ή σχεδόν σφαιρικό σχήμα, ενώ οι ακανόνιστοι δορυφόροι με ορθή φορά έχουν σκιαθεί με ανοιχτό γκρι και όσοι έχουν ανάδρομη φορά με σκούρο γκρι.

Σειρά Αριθμός Όνομα Εικόνα Διάμετρος
(χλμ)
Μάζα (x1016kg)[α] Ημιάξονας τροχιάς
(χλμ)[β]
Περίοδος περιφοράς
(ημέρες)[β]
Κλίση (°)[β] Εκκεντρότητα[β] Έτος ανακάλυψης Ανακαλύφθηκε από Ομάδα
1VIΚορδήλιαImage40 ± 66,08 ± 0,5749.8000,334570,20,0001986Τέριλ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
2VIIΟφηλίαImage43 ± 83,57 ± 0,3253.8000,376860,10,0111986Τέριλ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
3XXVIII[9]S/2025 U 1≈ 8–10~ 0,0456.250 ± 2500,42014,00,0392025El Moutamid et al. (JWST)Εσωτερικός
4VIIIΜπιάνκαImage51 ± 4≈ 6,959.2000,435010,10,0011986Σμιθ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
5IXΧρυσηίδαImage80 ± 418,39 ± 2,1261.8000,463150,10,0001986Σίνοτ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
6XΔεισδαιμόναImage64 ± 8≈ 1462.7000,473230,10,0001986Σίνοτ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
7XIΙουλιέταImage94 ± 8≈ 4364.4000,493480,00,0011986Σίνοτ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
8XIIΠόρσιαImage135 ± 8≈ 13066.1000,513200,00,0001986Σίνοτ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
9XIIIΡοζαλίνταImage72 ± 12≈ 2069.9000,558460,00,0001986Σίνοτ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
10XXVIIΚιούπιντImage~18≈ 0,3174.4000,613170,10,0052003Σοουόλτερ και
Lissauer
Εσωτερικός
11XIVΜπελίντα
Image
90 ± 16≈ 3875.3000,623530,00,0001986Σίνοτ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
12XXVΠερδίταImage30 ± 6≈ 1,476.4000,638410,00,0021986Καρκόσκα
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
13XVΠακ
Image
162 ± 4191 ± 6486.0040,761830,3270,00011985Σίνοτ
(Βόγιατζερ 2)
Εσωτερικός
14XXVIΜαμπ
Image
≈ 18≈ 0,3197.7000,923290,10,0032003Σοουόλτερ και LissauerΕσωτερικός
15VΜιράντα
Image
471,6 ± 1,46.293 ± 300129.8461,41354,4210,00141948Γκέραρντ ΚάιπερΚύρια ομάδα
16IΆριελ
Image
1.157,8 ± 1,2123.310 ± 1.800190.9292,52040,0260,00141851Ουίλιαμ ΛάσελΚύρια ομάδα
17IIΟυμβριήλ
Image
1.169,4 ± 5,6128.850 ± 2.250265.9824,14420,0830,00391851Ουίλιαμ ΛάσελΚύρια ομάδα
18IIIΤιτάνια
Image
1.576,8 ± 1,2345.500 ± 5.090436.2988,70590,1140,00161787Ουίλιαμ ΧέρσελΚύρια ομάδα
19IVΌμπερον
Image
1.522,8 ± 5,2311.040 ± 7.490583.51113,4630,1250,00161787Ουίλιαμ ΧέρσελΚύρια ομάδα
20XXIIΦρανσίσκο~22≈ 0,564.275.700−267146,80,1442003Χόλμαν κ.συν.Εξωτερικός
21XVIΚάλιμπαν42+20
−12
≈ 3,97.167.000−580141,40,2001997Γκλάντμαν κ.συν.Εξωτερικός
22XXΣτεφάνο~32≈ 1,77.951.400−677143,60,2351999Γκλάντμαν κ.συν.Εξωτερικός
23S/2023 U 1~ 8≈ 0,0277.976.600−681143,90,2502023ΣέπαρντΕξωτερικός
24XXIΤρινκούλο~18≈ 0,318.502.600−749167,10,2202001Χόλμαν κ.συν.Εξωτερικός
25XVIIΣύκοραξ 157+23
−15
≈ 20012.193.200−1.286157,00,5201997Νίκολσον κ.συν.Εξωτερικός
26XXIIIΜαργαρίτα~20≈ 0,4214.425.0001.65560,50,6422003Σέπαρντ και
Τζιούιτ
Εξωτερικός
27XVIIIΠρόσπερο~50≈ 6,516.221.000−1.974149,40,4411999Χόλμαν κ.συν.Εξωτερικός
28XIXΣέτεβος~47≈ 5,417.519.800−2.215153,90,5791999Κάβελαρς κ.συν.Εξωτερικός
29XXIVΦερδινάνδος~21≈ 0,4820.421.400−2.788169,20,3952003Χόλμαν κ.συν.Εξωτερικός
  1. Οι μάζες των Πακ, Μιράντα, Άριελ, Ουμβριήλ, Τιτάνια και Όμπερον ελήφθησαν από τους Jacobson & Park, 2025.[5] Οι μάζες των Κορδήλια, Οφηλία και Χρυσηίδα ελήφθησαν από τον French, 2024.[6] Οι μάζες όλων των άλλων δορυφόρων υπολογίστηκαν υποθέτοντας πυκνότητα 1 g/cm3 και χρησιμοποιώντας δεδομένες ακτίνες.
  2. 1 2 3 4 Οι μέσες τροχιές των ακανόνιστων δορυφόρων λαμβάνονται από το JPL Small System Dynamics,[7] ενώ οι μέσες τροχιές των πέντε μεγάλων δορυφόρων και του Πακ λαμβάνονται από τον Jacobson (2014).[8]
  1. Herschel, William; An Account of the Discovery of Two Satellites revolving round the Georgian Planet, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Vol. 77, pp. 125–129, 1787
  2. Herschel, William; On George's Planet and its satellites, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Vol. 78, pp. 364–378, 1788
  3. Letter from William Lassell, Esq., to the Editor, Astronomical Journal, Vol. 2, No. 33 (1851), p. 70 (υπογράφηκε 11 Νοεμβρίου 1851)
  4. Kuiper, Gerard P.; The Fifth Satellite of Uranus, Publications of the Astronomical Society of the Pacific, Vol. 61, No. 360 (Ιούνιος 1949), p. 129
  5. Jacobson, Robert A.; Park, Ryan S. (2025-02-03). «The Orbits of Uranus, Its Satellites and Rings, the Gravity Field of the Uranian System, and the Orientation of the Poles of Uranus and Its Satellites». The Astronomical Journal 169 (2): 65. doi:10.3847/1538-3881/ad99d1. ISSN 0004-6256. Bibcode: 2025AJ....169...65J.
  6. French, Richard G.; Hedman, Matthew M.; Nicholson, Philip D.; Longaretti, Pierre-Yves; McGhee-French, Colleen A. (March 2024). «The Uranus system from occultation observations (1977–2006): Rings, pole direction, gravity field, and masses of Cressida, Cordelia, and Ophelia». Icarus 411. doi:10.1016/j.icarus.2024.115957. Bibcode: 2024Icar..41115957F.
  7. «Planetary Satellite Mean Elements». JPL Solar System Dynamics. NASA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2022. Note: Orbital elements of regular satellites are with respect to the Laplace plane, while orbital elements of irregular satellites are with respect to the ecliptic.
  8. Jacobson, Robert A. (November 2014). «The Orbits of the Uranian Satellites and Rings, the Gravity Field of the Uranian System, and the Orientation of the Pole of Uranus». The Astronomical Journal 148 (5): 13. doi:10.1088/0004-6256/148/5/76. 76. Bibcode: 2014AJ....148...76J.
  9. «MPEC 2026-F170 : Numbering of regular satellite Uranus XXVIII». minorplanetcenter.net. 24 Μαρτίου 2026. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]