Tekst był publikowany w: "Format" 2023, nr 91, s. 18-29. Piotr Zawojski: Minęło ponad pięćdziesiąt lat od czasu, kiedy zrealizowałeś swoje pierwsze trzy autorskie filmy w Szkole Filmowej w Łodzi w 1972 roku, czyli "Skład 6800", "Take Five" i "Kwadrat". Czy pamiętasz, którą z tych realizacji zrealizowałeś pierwszą? Zbigniew Rybczyński: "Kwadrat" był pierwszy, choć wszystkie filmy zrealizowałem w podobnym czasie z tymi samymi aktorami – Markiem Kreuschem i Aleksandrą Król. "Skład 6800" nie został ukończony, nie widziałem tego filmu od czasu szkoły. PZ: Chodzi mi przede wszystkim o "Kwadrat", można go bowiem potraktować jako rodzaj prefiguracji całej twojej dalszej twórczości. Po pierwsze, to eksperyment, po drugie, poszukiwanie własnych narzędzi, a po trzecie, rodzaj refleksji na temat tego, czym w ogóle jest obraz. Jak patrzysz dzisiaj, z perspektywy lat, na "Kwadrat"? ZR: Prawdziwą dla mnie tajemnicą są te bardzo krótkie momenty, w których powstawały pomysły moich filmów albo różnych technologicznych usprawnień, nazwijmy to: moich wynalazków.

This is the syllabus I wrote for a course that might have been the most enjoyable course I've ever taught: Philosophy and Literature. It was not a Philosophy OF Literature course but used novels, drama, and poetry to help explicate philosophical themes mostly in the area of existential phenomenology. I share it here largely because of the poems listed: they turned out to be very helpful in illuminating, from a very different direction, the philosophical ideas we were discussing.