Πρόσωπα – Ρίτσα Μασούρα

Οι σπουδαιότεροι έλληνες ζωγράφοι, παρουσιάζουν μέσα από τα έργα τους την ανθρώπινη μορφή. Η Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου και το Ίδρυμα Β & Μ Θεοχαράκη παρουσιάζουν στους χώρους του Ιδρύματος την έκθεση «Η Ανθρώπινη Μορφή στην Ελληνική Ζωγραφική στον 20ο αιώνα» που παρουσιάζεται από 22 Ιανουαρίου.

73 μοναδικοί πίνακες στο Ιδρυμα Θεοχαράκη

 

Εβδομήντα τρεις μοναδικοί πίνακες της νεοελληνικής ζωγραφικής παρουσιάζονται στην έκθεση, με σκοπό να προβάλουν την περιπέτεια της ανθρώπινης μορφής στην ιστορία της ελληνικής ζωγραφικής, του 20ού αιώνα.

Γιάννης Μόραλης, Μορφή,1951, Αυγοτέμπερα σε ξύλο,49×38,Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Δωρεά του καλλιτέχνη

Η έκθεση αυτή δίνει τη δυνατότητα στον επισκέπτη να γνωρίσει ότι η ανθρώπινη μορφή αποτελεί προσφιλές θέμα των καλλιτεχνών σ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα.

Η αποδέσμευση από τον Ακαδημαϊσμό και η αυτονόμησή της στο Ίδρυμα Θεοχαράκη
Η θεματική αυτή έκθεση μας επιτρέπει επίσης να παρακολουθήσουμε τη σταδιακή αποδέσμευση της ανθρώπινης μορφής από τον ακαδημαϊκό νατουραλισμό και την εκφραστική της αυτονόμηση καθώς και την επίδραση που άσκησαν τα πρωτοποριακά κινήματα των αρχών του 20ού αιώνα στη σύγχρονη ελληνική ζωγραφική.

Γιάννης Τσαρούχης, Ναύτης,1938, Λάδι σε μουσαμά,100×70εκ., Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου,Δωρεά Υπουργείου Παιδείας

Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα των ζωγράφων: Συμεών Σαββίδη, Θάλειας Φλωρά Καραβία, Κωνσταντίνου Παρθένη, Θεόφραστου Τριαναταφυλλίδη, Σπύρου Παπαλουκά, Όθωνα Περβολαράκη, Περικλή Βυζάντιου, Γιώργου Μπουζιάνη, Νικόλαου Λύτρα, Γεράσιμου Στέρη, Γιάννη Τσαρούχη, Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Γιάννη Μόραλη, Διαμαντή Διαμαντόπουλου, Γεώργιου Βακιρτζή, Κωνσταντίνου Βυζάντιου, Παναγιώτη Τέτση, Δημοσθένη Κοκκινίδη, Χρίστου Καρά, Γιάννη Γαΐτη, Παύλου Διονυσόπουλου, Δημήτρη Μυταρά, Αλέκου Φασιανού, Αχιλλέα Δρούγκα, Χρόνη Μπότσογλου, Θανάση Μακρή, Μιχάλη Μαδένη, Ξενοφώντα Μπήτσικα, Γιώργου Ρόρρη κ.ά.

Νίκος Λύτρας, Προσωπογραφία του μικρού Κωνσταντίνου Μοντεσάντου,1914, Λάδι σε χαρτόνι,130×60, Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου
Επιμέλεια έκθεσης: Λαμπρινή Καρακούρτη-Ορφανοπούλου, Επιμελήτρια Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου. Διάρκεια έκθεσης: 22 Ιανουαρίου έως 26 Απριλίου 2020.

Δημήτρης Μυταράς, Πέτσινα γάντια,1975, Λάδι σε μουσαμά,200×134,Εθνική Πινακοθήκη
«Η Ανθρώπινη Μορφή στην Ελληνική Ζωγραφική
20ός Αιώνας» / Από τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου και του Ιδρύματος Ε. Κουτλίδη
Από Τετάρτη 22 Ιανουαρίου ώρα 20.00
Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β&Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ

https://www.lifo.gr/articles/almanac/263717/mesaionikes-symvoyles-gia-ena-epityximeno-revegion

Οι Πολύ Πλούσιες Ώρες του Δούκα του Μπερί (γαλλικά: Les Très Riches Heures du duc de Berry) είναι ένα βιβλίο των ωρών, βιβλίο προσευχών που αντιστοιχεί στις προσευχές των ημερών του έτους και των ωρών της ημέρας. Η μινιατούρα που αντιστοιχεί στον Ιανουάριο παρουσιάζει την εορταστική ατμόσφαιρα που περιβάλλει τη γέννηση του Ιησού (από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Θεοφάνια). Ο δούκας του Μπερί κάθεται πίσω δεξιά, με την πλάτη στο τζάκι: είναι ντυμένος με μπλε χρώμα και φοράει γούνινο καπέλο, ένδειξη της κοινωνικής θέσης και του πλούτου του. Προσκαλεί τους καλεσμένους του σε πλούσιο τραπέζι. Πίσω του βρίσκεται η επιγραφή «Πλησίασε! Πλησίασε!». Αρκετοί οικείοι του δούκα πηγαίνουν προς αυτόν. Εν τω μεταξύ, οι υπηρέτες εργάζονται: οι οινοχόοι σερβίρουν ποτά. Στο κέντρο, από το πίσω μέρος φαίνονται δύο ακόλουθοι. Και οι δύο φορούν λευκό κασκόλ, σημάδι της συσπείρωσης των Αρμανιάκ κατά τη διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου. Στην άκρη του τραπεζιού ένας ακόλουθος κόβει και σερβίρει ψωμί. Πάνω από το τζάκι είναι τα εμβλήματα του δούκα. Βλέπουμε επίσης κατοικίδια ζώα: δύο μικρά σκυλιά στο τραπέζι και ένα λαγωνικό στο έδαφος. Η ταπετσαρία στο πίσω μέρος της αίθουσας παρουσιάζει σκηνές μάχης, ίσως επεισόδια του Τρωικού Πολέμου. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, η σκηνή της μικρογραφίας έλαβε χώρα στις 6 Ιανουαρίου 1414, στο Παρίσι, κατά τη διάρκεια των Θεοφανίων. Στο πάνω μέρος της μινιατούρας εμφανίζονται τα αστρολογικά σύμβολα του μήνα Ιανουαρίου: ο Αιγόκερως και ο Υδροχόος. (Wikipedia) Πηγή: www.lifo.gr

Ο Σπύρος Ξένος και ο Αυγουστίνος Γαρουφαλλής είναι οι πιο παθιασμένοι βιβλιοπώλες της πόλης.

Φωτογραφίες: Δημήτρης Κουλελής

popaganda.gr  Λινα Ρόκου

Tο βιβλιοπωλείο «Λεμόνι» γεννήθηκε το 1998 στον πεζόδρομο της Ηρακλειδών στο Θησείο. Ο Σπύρος Ξένος, εκεί γύρω στα 35 του, κι ενώ πριν δεν είχε καμία επαγγελματική σχέση με τον χώρο του βιβλίου αποφάσισε να γίνει βιβλιοπώλης. Την απειρία του αντιστάθμιζε η γνήσια, βαθιά αγάπη του για τη λογοτεχνία και οι γνώσεις του, γνώσεις που απέκτησε και συνεχίζει να αποκτά συνεχώς ακριβώς εξ αιτίας αυτής της αγάπης.

Λίγο καιρό αργότερα ο Αυγουστίνος Γαρουφαλλής έγινε ο δεύτερος βιβλιοπώλης του «Λεμονιού». Εδώ και πολλά χρόνια αποτελούν το ντουέτο των πιο ενημερωμένων ιδιοκτητών βιβλιοπωλείου.

Εάν θέλεις να μάθεις για νέες εκδόσεις, για αξιόλογες μεταφράσεις, να ανακαλύψεις σπουδαία αλλά παραγνωρισμένα αναγνώσματα παλιότερων περιόδων ο Αυγουστίνος και ο Σπύρος είναι οι άνθρωποι σου.

Το χαρακτηριστικό που μοιράζονται είναι το πάθος που έχουν να μιλούν για βιβλία. Και την πρώτη φορά που θα έρθεις στο «Λεμόνι» σίγουρα κάτι θα μάθεις, θα σου προτείνουν τι οι ίδιοι αγαπούν, θα σε ακούσουν για το τι εσύ αναζητάς. «Μα το θέμα είναι ότι όσο μαθαίνεις εσύ άλλο τόσο μαθαίνω κι εγώ όταν έρχεσαι στο βιβλιοπωλείο και μιλάμε για βιβλία» είναι η κοινή αντιμετώπιση και των δύο για τους πελάτες τους, γι’ αυτό ίσως αναπτύσσουν τόσο ιδιαίτερη, εντελώς διαδραστική, σχέση με αυτούς. «Τη δουλειά σου αλλά και κάθε σχέση στη ζωή σου πρέπει να την αντιμετωπίζεις ως ερωμένη, γιατί αν γίνει σύζυγος χάνεται το πάθος, θα βαρεθείς και θα σε βαρεθεί κι αυτή. Σε όλα μας πρέπει να είμαστε εραστές».

«Αντιμετωπίζω τη λογοτεχνία σαν ένα τόπο αλλού, ποτέ δεν είμαι σίγουρος αν είναι φανταστικός. Πάντα έχω ένα ερωτηματικό αν όλα αυτά που διαδραματίζονται και περιγράφονται σε ένα βιβλίο θα μπορούσαν να είναι και πραγματικά», εξηγεί ο Σπύρος.

To «Λεμόνι» είναι ένα μικροσκοπικό αλλά απολύτως ενημερωμένο βιβλιοπωλείο στο Θησείο.

 

Συχνά φιλοξενεί εικαστικές εκθέσεις.

Ένα χαρακτηριστικό του βιβλιοπωλείο «Λεμόνι» είναι το πολύ μικρό του μέγεθος, γύρω στα 20 τ.μ. Η γέννηση του σε μια εποχή που ξεφύτρωναν τα μεγάλα βιβλιοπωλεία ήταν ένα ρίσκο, ένα ρίσκο που πέτυχε. Σε έναν τόσο μικρό χώρο δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις τον άνθρωπο που θα έρθει σαν κάποιο πολύ κοντινό σου. Ο Αυγουστίνος λέει ότι οι πελάτες που πλέον είναι θαμώνες, και αυτοί αποτελούν την πλειονότητα στο «Λεμόνι», είναι γι’ αυτόν συγγενείς.

Όλα αυτά φαντάζουν ίσως ιδανικά, ίσως ουτοπικά. Λίγο χρόνο όμως να αφιερώσεις και να κάτσεις στα φιλόξενα τραπεζάκια στον πεζόδρομο ή στον εσωτερικό χώρο του βιβλιοπωλείου ή ακόμη και στην χαριτωμένη αυλή του -που το καλοκαίρι φιλοξενεί παρουσιάσεις βιβλίου- απλώς συνειδητοποιείς ότι είναι η καθημερινότητα του Σπύρου και του Αυγουστίνου. Όση ώρα ήμασταν εκεί, ο φωτογράφος κι εγώ, παρατήρησα ότι δύο βιβλιοπώλες τους ήξεραν με τα μικρά τους ονόματα όσους έμπαιναν στο μαγαζί. Ένας κύριος πήρε βιβλία συνολικής αξίας περίπου 150 ευρώ και είπε στον Αυγουστίνο «Ξέρεις ότι δεν χωρούν όλα σπίτι, παίρνω αυτό μαζί μου για την ώρα, τα υπόλοιπα σιγά σιγά» κι αυτό ήρθε απολύτως φυσικά όπως και η κυρία που άρχισε να συζητά με τον Σπύρο για έναν νέο μεταφραστή από τα γαλλικά.

Το «Λεμόνι» αγαπάει την ποίηση.

Το «Λεμόνι» που έχει όλα τα σωστά χαρακτηριστικά ενός απόλυτα ζεστού, φιλόξενου, οικείου χώρου και αποτελεί ταυτοχρόνως μια μικρογραφία γειτονιάς που όλοι οι γείτονες έχουν το ίδιο πάθος, έχει ξεφύγει προ πολλού από τον χαρακτηρισμό «συνοικιακό» βιβλιοπωλείο, όχι μόνο γιατί είναι πραγματικά απίστευτος ο πλούτος γνώσεων αλλά το μεράκι των ιδιοκτητών του αλλά και γιατί εξ αιτίας τους κάθε λάτρης του βιβλίου έρχεται εδώ από κάθε γωνιά της Αθήνας, ειδικά αν αγαπά την ποίηση και βιβλία που ίσως δε θα βρει εύκολα σε ένα μεγάλο μεν, λογικής σούπερ μάρκετ δε, βιβλιοπωλείο.

Στο τόσο δα χώρο του φιλοξενούνται συχνά εικαστικές εκθέσεις, γιατί αν υπάρχει θέληση όλοι οι καλοί χωράνε. Αυτή την περίοδο στο «Λεμόνι» παρουσιάζεται η έκθεση «Ο τόπος των ονείρων», με έργα επτά καλλιτεχνών και συγκεκριμένα των Ηώς Αγγελή, Αλέξανδρου Ίσαρη, Λίζης Καλλιγά, Ισμήνης Καρυωτάκη, Βασιλικής Πανταζή, Μάριου Σπηλιόπουλου και Εύης Τσακνιά.

Αν αγαπάτε τη λογοτεχνία θα λατρέψετε το «Λεμόνι».

Λίγο πριν φύγει ο Σπύρος λέει ότι θέλει να μου δωρίσει ένα βιβλίο. Παίρνει στα χέρια του το μυθιστόρημα «Τα αστέρια του Σιντί Μουμέν» του μαροκινού συγγραφέα Mahi Bibebine (μετάφραση Έλγκα Καββαδία, εκδόσεις Άγρα) και μου εξηγεί την υπόθεση και ότι θέλει να μου δώσει ένα βιβλίο που αγαπά. «Θα το διαβάσεις; Θέλω να σου δώσω ένα βιβλίο που το βρήκα εξαιρετικό. Ωραία. Περιμένω οπωσδήποτε να μου πεις πώς σου φάνηκε».

Βγαίνοντας έξω στον πεζόδρομο έχω καταλήξει ήδη ότι δεν γίνεται να μην αγαπήσεις το «Λεμόνι» αν αγαπάς τη λογοτεχνία.

Γράφει η Ρίτσα Μασούρα

Γράφει  η Λένα Μερίκα* 

Παράτα Φρίξο το ύφος του ελληνόψυχου καμπόσου!

Ως Κλέων Γρηγοριάδης αμυνόμενος κορδώσου,

μα για γουρούνια και φονιάδες μη μιλάς! Καμώσου,

στου Χρυσοχοϊδη τους σκληρούς τους μπάτσους παραδώσου!

Με τις επιταγές του καπιτάλα συμμορφώσου –

μη χολοσκάς, στο τέλος θα περάσει το δικό σου!

Χαλάρωσε, που λέει κι ο Τραμπ στην οργισμένη Γκρέτα.

Τράβα σε κανα σινεμά, κάνε καμιά ξεπέτα,

αντί στην πρώτη θέση να αράζεις μεσ’ στο τρένο

και να το παίζεις νιάτο ξέμπαρκο και στερημένο

που ομού με τα μπαγκάζια ταξιδεύει στiβαγμένο.

Ή, όπως ο Πολάκης Πολ προτρέπει τον Σημίτη,

σε τρύπα τρέχα να κρυφτείς, τσάι να ρουφάς στο σπίτι.

Να μη σε παρασύρει ο Τουρκαλάς, που λέει κι ο Δένδιας,

σ’ επίπεδο βαλκάνιου καυγατζή, που λόγω ένδειας

στον κάθε εξ Ιεράπετρας εκμαυλιστήν ενδίδει

και φέικ νιους  περί φλερτ με Σκάρλετ Γιόχανσον διαδίδει.

Ο Κώστας αχ! Καραμανλής ποτέ νταβατζιλίκια

δεν θ’ ανεχθεί από τους συνδικάλες τα καθίκια,

Με brain gain άξιους Έλληνες θα επαναπατρίσει

από τα ξένα, κι εργοδότες, λέει, θα επιδοτήσει

για ένα έτος ή και δυό, τους νιούς για να προσλάβουν.

Λαβόντες θείαν φώτισιν θα παν να μεταλάβουν

όσοι μια τέτοια ιδέα αδυνατούν να καταλάβουν.

Γι’ αυτούς ένα επίδομα ο Ευκλείδης θε να δώσει

ώστε το real ρεμπέτικο το άσμα ν’ αναβιώσει,

τους ανεπούλωτους καημούς να σβήνει του κοσμάκη.

Να, δες τί έλαβε χώρα στο πολύπαθο Κουκάκι:

Για να γλιτώσουν τα παιδιά απ’ τους οργίλους μπάτσους

που ξεβρακώνουν κοπελιές μπροστά σε λάγνους τσάτσους,

σε φρούριο οχυρώθηκαν αγνοί καταληψίες

κι οργίλοι μπαχαλάκηδες υπό τις ευλογίες

φορέων προοδευτικών, και πυρπολούν καφάσια

στο δρόμο εκτοξεύοντας τηγάνια και φαράσια.

Αν θες κι εσύ συμμετοχή στο μπάχαλο, στοχάσου:

Καλό είναι να ‘χεις δίπλα το μπαμπά και τη μαμά σου

για σέ να καθαρίζουν. Να μην είναι πρόβλημά σου

των Δέλτα-μπαχαλάκηδων οι απεχθείς απρέπειες –

φρόντισε ο Τόσκας να υποστούν τις πρέπουσες συνέπειες.

Στα Εξάρχεια ομάδες άναρχων Ελλήνων μα και ξένων

καίνε και ξανακαίνε το δεντρί των Χριστουγέννων.

Οι φωτισμοί των δρόμων λοιδορούνται μετ’ επαίνων,

ενώ η ΝουΔου, στα πλαίσια διαγραφής χρεών της πείνας,

χαρίζει μύρια δυόμισυ στο Δήμο Σαλαμίνας,

την πρόσφατη τιμώντας νικηφόρο ναυμαχία.

μα και φυλλάδες σκόπευε να χρηματοδοτήσει,

αν οι αστοί με Μακελειό δεν είχαν απειλήσει.

Οι χαίδεμένοι του μετρό κηρύσσουν απεργία,

τις απειλές του Ερντογάν ακούω απ’ τα ηχεία:

Δεν δικαιούνται να ομιλούν γι’ Αρμένιους οι ΗΠΑ

που στο Βιετνάμ ξοπίσω τους αφήσανε μια τρύπα

και τους Ινδιάνους ξέκαναν. Ορίστε, είπα-ξείπα!

Μας λέει πως της Ευρώπης ειν’ αυτός ο οικοδεσπότης,

καθήμενος ως τσάρος στη χρυσή του πολυθρόνα.

Ω, πόσα ευρωμιλιούνια του οφείλει η ανθρωπότης!

Του Σύριζα βουλεύτρια, δηλωμένη μπατσοκτόνα,

μετά την κρυολουσία της απ’ τη ΝουΔου δηλώνει

πως δεν είν’ όλοι οι μπάτσοι δα γουρούνια δολοφόνοι –

και τ’ απαυτά της Πάολας δεν είναι σιλικόνη!

Κατόπιν τούτου δαγκωτή ψηφίζω Κασιμάτη.

Απ’ το Πασόκ στον Σύριζα ειν’ ένα μονοπάτι,

από τον ΓΑΠ ως τη Βουλή, δυο δάχτυλα και κάτι!

# Η φωτογραφία του σημερινού Φρίξου είναι από το χρονολόγιο στο facebook της Μαρίας Κλωνάρη