Του Τάσου Βασιλείου 
Σίγουρα το θέμα είναι ανεπίκαιρο. ΄Αλλωστε το Καλοκαίρι που συνήθως επανέρχεται, τελείωσε. Τώρα έχουμε τις αυτοδιοικητικές (τρόπος του λέγειν) εκλογές, για τον Καλαμά θα μιλάμε; ΄Ελα όμως που εγώ κάτι βρήκα για να το επαναφέρω στην επικαιρότητα!
‘’Φωνές νερού μυριάδες’’ είναι ο τίτλος εκδηλώσεων που πραγματοποιεί από 7-10 Οκτωβρίου η ΛΒ Εφορία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας, στα πλαίσια της πανελλήνιας δράσης της Δ/νσης Αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού με θέμα ‘’Περιβάλλον και Πολιτισμός2010’’. Οι θεματικοί άξονες που επιλέχθηκαν να παρουσιαστούν, αφορούν τα ποτάμια Αχέροντας και Καλαμάς.Ο τίτλος ‘’Φωνές νερού μυριάδες’’ είναι όντως ποιητικός και οι εμπνευστές του δε γνωρίζω αν είχαν υπόψη τους
«Το παράπονο του Καλαμά» του παπα Τζώρτζη από τη Ραβενή που διαβάστηκε στη Συνέλευση της Κίνησης Καθαρός Καλαμάς, στο Μαζαράκι:
«Πού είστε ορέ λεβέντες μου!
Τι γίνκαταν !
Απόμεικα καϊτερόντας τόσα χρόνια, κι ακόμα ν’ακούσω τις φωνές σας.
Να σας δω να κολυμπήσετε στα νερά μου και να πιάκετε ψάρια, όπως παλιά.
Που άχαγε ο τόπος από τις φωνές σας και μ’ έπαιρνε η χαρά.
Τι φταίω εγώ που μου γκάβωσαν τα μάτια μου, μ’ αυτά που ρίχνουνε μέσα μου….».
Ανακοινώθηκε από την Περιφέρεια η χρηματοδότηση από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, της μελέτης για «την ανάδειξη- προστασία φυσικού περιβάλλοντος του ποταμού Καλαμά’’. Μάλλον δε γνωρίζουν στην περιφέρεια το πρόβλημα του Καλαμά. Αλλιώς δε θα ξεκινούσαν ανάποδα.
Ο κύριος λόγος όμως που επανέρχομαι στον Καλαμά είναι οι προτάσεις του καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων του αείμνηστου Καλλίστρατου. Τον καθηγητή Καλλίστρατο προφανώς τον έχουμε ξεχάσει. Τον γνωρίζουν όμως και τον θυμούνται με ευγνωμοσύνη οι κάτοικοι της Λυβίης , της Μογγολίας της Κίνας, του Ισραήλ, χωρών της Αμερικής κ.λ.π.κ.λ.π. όπου χάρις στην πρωτοποριακή και μοναδική, τη γνωστή ως «Μέθοδος Καλίστρατου», πρασίνισαν τεράστιες ερημικές εκτάσεις. ΄Όπως μου έλεγε ο Τάκης ο Κολοβός που συνεργάστηκε μαζί του, ο Καντάφι έστελνε ειδικό αεροπλάνο στη Θεσσαλονίκη και έπαιρνε ετησίως 400.000 οπωροφόρα φυλλοβόλα δενδρύλλια από Βέροια και ΄Εδεσα. Οι δε Ιταλοί τη μέθοδό του αξιοποίησαν με τον καλύτερο τρόπο. Στη Νάπολη υπάρχει βιομηχανία με τη σύνθεση των χωμάτων που χρησιμοποιούσε ο Καλλίστρατος.Τις προτάσεις του για τον Καλαμά τις δημοσίευσα το Μάρτιο του 1987 στην εφημερίδα του Πανηπειρωτικού Συλλόγου Πατρών «Ηπειρωτικοί Αντίλαλοι» την οποία εκδίδαμε μαζί με το δραστήριο Πρόεδρο, το Συρρακιώτη Μανόλη Μαγκλάρα και άλλους συμπατριώτες που διέμεναν στην Πάτρα (αργότερα μετεξελίχθηκε σε θαυμάσιο περιοδικό και συνεχίζει να εκδίδεται ).Ψάχνοντας το αρχείο μου, για άλλους λόγους, βρήκα το φύλλο της εφημερίδας και
παραθέτω στη συνέχεια τις απόψεις του αείμνηστου καθηγητή για τη μη διοχέτευση των λυμάτων των Ιωαννίνων στον ποταμό Καλαμά.Δυστυχώς παρόλο που ήταν επιστημονικά τεκμηριωμένες, δεν υιοθετήθηκαν. Και βρήκαν τη γνωστή εύκολη λύση με τα γνωστά αποτελέσματα.
Η επιλογή λοιπόν του ποταμού Καλαμά σαν αποδέκτη των λυμάτων της πόλης των Ιωαννίνων είχε κατά τον καθηγητή Καλλίστρατο πολλά μειονεκτήματα μεταξύ των οποίων επισημαίνονται και τα εξής:
«
1.Ψυχολογικοί λόγοι.Διότι η πλειοψηφία των κατοίκων κατά μήκος του ποταμού Καλαμά και κατ’ επέκταση της Κέρκυρας θα έχουν αρκετούς ενδοιασμούς, όταν γνωρίζουν ότι ένα μεγάλο μέρος του νερού προέρχεται από τον βιολογικό καθαρισμό των λυμάτων των Ιωαννίνων, όσο τέλειος και να είναι αυτός.
2.Λόγοι ασφαλείας.
Είναι γνωστό ότι όσο υψηλός και να είναι ο συντελεστής ασφάλειας των εργοστασίων βιολογικού καθαρισμού, εν τούτοις δεν μπορούν να αποφευχθούν ατυχήματα τα οποία θα είχαν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων κατά μήκος του ποταμού (π.χ. ηπατίτιδα κ.λ.π.). Ακόμη και σε εργοστάσιο ατομικής ενέργειας που ο συντελεστής ασφάλειας προσεγγίζει περίπου το 100% έχουν συμβεί επανειλημμένα αρκετά ατυχήματα, το μεγαλύτερο των οποίων ήταν πρόσφατα του Τσέρνομπιλ.
3. Ελληνικές συνθήκες λειτουργίας.
Η ρύπανση του ποταμού Καλαμά μπορεί να συμβεί και από κακή λειτουργία του εργοστασίου βιολογικού καθαρισμού ,από ατυχήματα, καθώς και από καταλήψεις, απεργίες του προσωπικού, για την ικανοποίηση διαφόρων οικονομικών και συντεχνιακών διεκδικήσεων.
4. Αποφυγή ρύπανσης όλων των ποταμών της Ελλάδας.
Γιατί, εάν καθιερωθεί να επιλέγονται στην Ελλάδα τα παρακείμενα ποτάμια σαν αποδέκτες των προϊόντων βιολογικού καθαρισμού πόλεων και κοινοτήτων , δημιουργείται σοβαρός κίνδυνος ρύπανσης και των λίγων ποταμών που έχουν μείνει καθαροί στη χώρα μας.
5. Μη αξιοποίηση των προϊόντων του βιολογικού καθαρισμού.
Γιατί, με τη λύση Καλαμά χάνονται οι δυνατότητες χρησιμοποίησης του νερού του βιολογικού καθαρισμού σε άλλους τομείς , κυρίως στη γεωργία( κατά τους μήνες της ξηρασίας) καθώς και σε ιχθυοκαλλιέργειες.
6.Κοινωνικού λόγοι.
Γιατί πρέπει οι τεχνολογικές χρήσεις να είναι εναρμονισμένες στις κοινωνικές ανάγκες του λαού και να μην επιλέγονται μόνο με οικονομικίστικα κριτήρια.Για τους λόγους που αναφέραμε παραπάνω πιστεύουμε ότι μία εναλλακτική λύση είναι η δημιουργία ταμιευτηρίων για τη συλλογή των προϊόντων βιολογικού καθαρισμού.Οι ταμιευτήρες αυτοί θα γίνουν από το ύψος του εργοστασίου (600 περίπου μέτρα) μέχρι το υψόμετρο της επιφάνειας της θάλασσας και τα νερά τους θα διατίθενται για την άρδευση περιοχών που σήμερα παραμένουν ανεκμετάλλευτες, λόγω έλλειψης νερού καθώς και για ιχθυοκαλλιέργεια.
Η λύση των ταμιευτήρων είναι ήδη δοκιμασμένη σε γειτονικές και λιγότερο αναπτυγμένες χώρες , έχοντας αποδώσει μέχρι σήμερα πολύ καλά αποτελέσματα.Ακόμη και από οικονομική άποψη πιστεύουμε ότι το κόστος κατασκευής των ταμιευτηρίων θα αποσβεστεί σύντομα από την αύξηση της γεωργικής παραγωγής με την χρησιμοποίηση των υδάτων τους.
Τέλος πιστεύουμε ότι είναι μια λύση εναρμονισμένη με τις κοινωνικοψυχολογικές ανάγκες του πληθυσμού της περιοχής, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην αναπτυξιακή προσπάθεια του τόπου.»¨Εως ότου γίνει κατανοητό ότι υπάρχουν λύσεις, όπως αυτή του αείμνηστου καθηγητή, για τη σωτηρία του Καλαμά, θα βρίσκω …τρόπους να επανέρχομαι από καιρού εις καιρόν και να γίνομαι ενοχλητικός σε όσους βολεύονται με τη σημερινή κατάσταση.