Andragogika

Celem artykułu jest przybliżenie idei budżetu partycypacyjnego jako wartości pedagogicznej ukrytej w praktyce społecznej. Autorzy analizując jego pedagogiczny potencjał, z jednej strony wskazują na możliwości jego wykorzystania dla rozwijania i wzmacniania kompetencji obywatelskich oraz budowania kultury dialogu i wzajemnej pomocy na rzecz zwiększenia zaangażowania Polaków w proces (współ)decydowania o kształcie lokalnej polityki. Z drugiej strony jego rosnąca popularność, stała się dla Autorów impulsem do kry-tycznego namysłu wokół procesów jego wdrażania i realizowania przez jednostki samorządowe. Postawienie pytań o pedagogiczne walory budżetu partycypacyjnego oraz wskazanie możliwych barier w ich urzeczywistnianiu, stanowi osnowę podjętej w artykule dyskusji.


The aim of this article is to present the concept of participatory budget as a pedagogical value hidden in social practice. The authors analyzing its pedagogical potential, on the one hand, indicate the possibilities of its use for developing and strengthening civic competences and building a culture of dialogue and mutual assistance to increase the involvement of Poles in the process of (deciding) the shape of local politics. On the other hand, its growing popularity has become an impulse for Authors to reflect critically on the processes of its implementation and implementation by local government units. Asking questions about the pedagogical values of the participatory budget and indicating possible barriers to their implementation is the basis of the discussion undertaken in the article.

Praca ludzka ulega niespotykanym dotąd przemianom, generującym konieczność nabywania przez ludzi coraz to nowych kompetencji. W nowej gospodarce rynek pracy przyjmowany jest jako regulator życia społeczno-gospodarczego. ta zasada regulacyjna zostaje jednakże podważona w sytuacji utrzymującego się od lat dużego bezrobocia. W związku z mało optymistycznymi tendencjami przemian w zakresie zatrudnienia istnieje wiele zagrożeń dla rozwoju społeczeństwa i jednostek w naszym kraju. Artykuł podnosi te właśnie kwestie, ilustrując je konkretnymi danymi ilościowymi.

Научно-практическое пособие для подготовки и повышения квалификации в сфере обучения и развития, корпоративного образования, развития руководящих кадров.

Книга написана на основе исследований, обобщает современный опыт обучения и развития в российских и международных компаниях, включая организации — лидеры своих отраслей.
Автор — известный исследователь и одновременно практик в области обучения и развития в организациях.

This book is designed as an easy-to-read text on basic corporate L&D formats. It  introduces both students current L&D experts, and managers to using training, learning by doing, mentoring, and coaching.
Alphabet-based entries make reading fluent and easy.

Summary
The article shows that despite diversity and complexity of social life and
methodological pluralism the question about research preferences is very important. Science should serve the human and priorities result from key values relating to the survival of the human, from trends of global and European transformations as well as from the practice of social life. With reference to suggestions of other scientists the author presents several proposals of priority andragogical studies.

Key words: andragogy, research priorities.

New situation of a student in a modern higher school

Summary
Modern mission of education resulting from the assumptions of the society based on knowledge as well as dynamic quantity development of higher education create new demands and a new situation for the educational process in a higher school. This situation consists of many components connected with external factors of students’ living and study environment, their aspirations and subjective functioning in relations with academic teachers and the requirements of today’s labour market. This publication pays attention to all the elements of a student’s educational situation, underlining particularly those related to school environment and having an importance for the quality of education.

Key words: new educational situation of a student, modern higher school, quality of education.

W literaturze gerontologicznej coraz częściej pojawiają się w ostatnich latach stanowiska krytyczne wobec podejścia badawczego wykorzystującego koncepcję pomyślnego starzenia się. W artykule zaprezentowano niektóre poglądy badaczy dotyczące tego tematu. Przedstawiono przykłady różnych interpretacji pojęcia pomyślnego starzenia się. Omówiono przykłady opracowań odnoszących się krytycznie wobec modelu Rowe i Kahna. W dalszej kolejności przeanalizowano edukacyjne implikacje przyjęcia poszczególnych modeli starzenia się.

Obecne czasy naznaczone dynamicznym rozwojem mediów cyfrowych i najnowszych technologii informacyjno-komunikacyjnych stawiają przed osobami starszymi szczególne wyzwania. Liczne trudności - natury społecznej, psychologicznej czy finansowej - stają się przyczyną wykluczenia społecznego, a w szczególności wykluczenia cyfrowego tej grupy.

Autor, który przez wiele lat wspierał swoją wiedzą w zakresie nowych mediów Uniwersytety Trzeciego Wieku w południowej części Polski, analizując miejsce seniorów w przestrzeni nowych mediów opisuje dobre praktyki w wymiarze edukacyjnym z zakresu obsługi urządzeń cyfrowych.

Publikacja adresowana jest do osób zajmujących się organizowaniem działań edukacyjnych w instytucjonalnych formach kształcenia, a więc: UTW, klubach seniora, NGO, a także w ramach działań wolontariackich (np. „Latarnicy Polski  Cyfrowej”). Autor dedykuje książkę również studentom kierunków pedagogicznych, gerontologii oświatowej oraz słuchaczom kursów dających podstawy do pracy z osobami w wieku senioralnym.

The importance of citizenship education of children, youth and adults is currently increasing in relation to negative socio-cultural phenomena such as extremism, xenophobia, political radicalism. Its importance also grows in the range of the concept of promoting active citizenship as one of the primary objectives of lifelong learning. In this context, the role of citizenship education and active citizenship is accentuated in relevant international documents (UN, UNESCO, European Union). From the point of view of lifelong learning, it is possible to note a certain deficit in the attention paid to citizenship education of adults, especially in the context of theory and practice of adult´s education. In Slovak and Czech Republic, there is an absence of scientific work with focus on a more complex curricular analysis of citizenship education of adults. In the context of these ideas, the aim of this study is to characterize and compare the current state of development of selected aspects of citizenship education of adults in Slovak and Czech Republic. Besides the theoretical resources, the submitted study also presents partial results of our own empirical research, which is currently implemented in the environment of subjects providing citizenship education of adults in Slovakia.

Kształcenie tłumaczy a samokształcenie, czyli o poszukiwaniu metod wykorzystania w dydaktyce doświadczeń zawodowych tłumaczy. Streszczenie wystąpienia (do 800 znaków): W niniejszym artykule spróbuję zdefiniować działanie tłumacza jako zakres czynności znacznie szerszy niż przetwarzanie językowe, obejmujący interakcje z klientami, czynności administracyjne i finansowe, poszukiwanie materiałów, reklamę oraz samokształcenie. Samokształcenie z jednej strony dotyczy wszystkich działań tłumacza, ale z drugiej należy je rozumieć jako zjawisko metapoznawcze, przejaw refleksji tłumacza nad własną działalnością, które samo w sobie podlega doskonaleniu. Artykuł opiera się na badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród tłumaczy, które potwierdziło powszechność samokształcenia oraz przydatność strategii samokształcenia w życiu zawodowym. Celem artykułu jest rozważenie celowości i sposobów przygotowania adeptów studiów tłumaczeniowych do praktyk samokształceniowych. Słowa kluczowe: uczenie się, dydaktyka przekładu, tłumacz, aspekty zawodowe, sprawczość Abstract This paper is aimed to define the translation activity as a range of actions much wider than just language processing. It includes interactions with clients, financial and office management, research, advertising and learning. Learning itself applies to all the translator's actions, but it also should be seen as a metacognitive mechanism, and a manifestation of the translator's self-reflection, which also can be improved. This paper uses the results of a research conducted with translators of Spanish, which proved the existence of self-learning practices among translators and the utility of self-learning strategies in their professional life. Thus, the aim of this paper is to consider the methods of training the translation students to use self-learning strategies.

From the perspective of adult education, the engagement of older people in developing relationships with other people is related to their learning and creating their identities. The research conducted in the areas of various countries shows a relationship between a social participation of seniors and their wellbeing. Moreover, participation in rich social networks, composed of many people, coincides with a high quality of life. The article focuses on senior citizens functioning in restricted networks (less numerous social networks, consisting of several people).The study is to serve three purposes: firstly, to identify determinants of a subjective assessment of own life of senior citizens living in restricted networks; secondly, to analyse a relationship between seniors’ subjective, general  assessment of  life and their opinion on what determines a successful and happy life; thirdly, to analyse the relationship between seniors’ subjective, general  assessment of life and the ways they handle problematic situations. The analysis has been conducted on the basis of the data collected in 2013, available to the general public on www.diagnoza.com. The data was collected within the Social Diagnosis (Diagnoza społeczna) project. The objective of the Social Diagnosis is an investigation of the conditions and quality of life in Poland. It is based on panel research. A questionnaire has been used as a research tool. The article presents information regarding 5623 individuals, aged 60+functioning in restricted social networks in Poland. The Mann-Whitney U test and the two proportions test helped to analyse the differences between variable distributions. The results show that a poor social life of the elderly does not have to be linked with a feeling of loneliness. The group of individuals with a high level of general satisfaction is more satisfied with a relationship with the family (especially children) than the group with a low level of life satisfaction. The analysis confirms that good relationships with family and friends are an important predictor of life satisfaction of the elderly. Health is considered to be a condition of a successful life by seniors with a high level of life satisfaction, as well as relationships with close family members: with children and a spouse. This group of respondents shows more confidence in other people, by whom they feel loved and confided in. In difficult situations people with a high level of life satisfaction turn to others for help, but they also act themselves. Seniors with a low level of satisfaction differ from the previous group in these terms. These are people who do not feel confided in by others and they also hardly ever turn to others for help. In difficult situations they are more often passive. In conclusion, the author highlights the significance of informal learning occurring in families to enhance older people’s quality of life. It is important, especially in case of poorly educated persons with low incomes who often function in small social networks.

The aim of the article is to justify the purpose of andragogical counseling in the professional development of teachers in the field of further education. The article specifically focuses on the development of critical thinking teachers. The ability to think critically is seen as an essential competence of the 21st century and it is therefore essential that teachers can develop in this direction as part of their professional development and further education. This paper presents a theoretical study using knowledge from already realized researches.

Przemiany społeczno-polityczne po roku 1989 stworzyły nowe możliwości rozwojowe dla edukacji dorosłych. O jej kondycji w znacznym stopniu decydowały czynniki ekonomiczne. Postępujący neoliberalizm ekonomiczny spowodował wiele krytyki gospodarki rynkowej, także w aspekcie społeczno-humanistycznym. Zwłaszcza od roku 2008 – a więc w okresie ekonomicznego kryzysu – rynek zdominował różne dziedziny życia człowieka, dokonując erozji wartości uznanych w przeszłości za podstawowe elementy funkcjonowania jednostek i grup. Ekonomia stała się dziś w znacznym stopniu studium ludzkich interakcji, zajmując się kwestią bodźców i zachęt, wkraczając w problematykę zainteresowań nauk o wychowaniu. Ta sytuacja stanowi wyzwanie dla andragogiki jako subdyscypliny pedagogicznej, na której spoczywa powinność troski o wartości, formułowania zasad życia społecznego i oceny ich realizacji.

Słowa kluczowe: destrukcja wartości przez rynek, etyczne aspekty wolnego rynku, andragogika wobec ekspansji rynku.

Jan Saran, Niepokoje współczesnej andragogiki wobec dominacji urynkowienia edukacji, "Rocznik Andragogiczny" vol 21 (2014), Wyd. UMK i ATA, Warszawa 2014.

The paper presents analysis of shifts in adult and continuing education practices including: goal setting, nature of the learner, character of education, and its elements including the sources in the educational process, evaluation of its outcomes, and social (micro-social) role of education
The author explores innovative vs. conventional adult learning, and introduces several new approaches to adult education.
Conceptual challenges (paradoxes) are considered that do not fit the traditional educationalist’s thinking. DOI: http://dx.doi.org/10.5937%2FIJCRSEE1601067K

The paper deals with marginalization of teachers proffesion which negatively influences teacher´s practice, and so the educational process itself. Using the method of thematic analysis it summarizes the most frequent issues connected with margi-nalization, such as exclusion, access to resources, limited personal and professional development, and their consequences, which become evident in school practice as the reproduction of social inequalities.

Na slovenskih šolah za odrasle priznavamo predhodno pridobljeno znanje okoli štirideset let. Ker so imeli odrasli pred ponovnim vstopom v  izobraževanje opravljena druga , so jim šole priznale istoimenske ali vsebinsko podobne predmete. Priznavanje je bilo omejeno na znanja, ki so jih pridobili pred manj kot desetimi leti. Kandidati so za to predložili dokumente. Šole izvajalke programov za odrasle pa so kasneje razvile postopke priznavanja znanja za nekatere druge predmete, ki dosegajo znanje na ravni veščin. V postopku so uporabili prilagojene inštrumente, kot so pisni in ustni izpit ali vodeni razgovor s kandidatom. Nekoliko kasneje se je pojavila potreba po priznavanju vzgojnih predmetov, kot sta  umetnost in zdravstvena vzgoja, ki prispevajo predvsem k izobraženosti.  V procesu takega priznavanja so šole za odrasle raziskovale predvsem ostanke znanja iz zadnjega formalnega izobraževanja, ne pa nove konstrukcije znanja, ki je nastajala z izkušnjami in neformalnim učenjem po koncu šolanja. V tem prispevku predstavljamo nekatere pristope k priznavanju znanja, ki odkrivajo najbolj veljavne temelje za nadaljnje izobraževanje. Proces ugotavljanja znanja je še v razvoju. Odprto je še vprašanje ali naj bo priznano znanje namenjeno predvsem delu ali predvsem izobraževanju ali pa uravnoteženo obojemu.

W artykule przedstawiono przykład zastosowania analizy skupień do interpretacji wyników badań prowadzonych z wykorzystaniem Skali Poczucia Zadowolenia Studenta z Warunków Studiowania (PZWS) autorstwa U. Augustyńskiej i A.Kozerskiej. Analizę skupień można wykorzystać do grupowania obiektów (np. osób, pytań ankietowych) biorąc pod uwagę więcej niż jedno kryterium. Wyniki grupowania tworzą obraz „z lotu ptaka” pomagają dostrzec zależności, które dopiero z tej perspektywy są widoczne. W wyniku zastosowania tej metody powstają grupy obiektów „podobnych” do siebie i jednocześnie różniących się od obiektów w innych grupach.  W artykule pokazano sposób zastosowania metody w celu pogrupowania badanych studentów biorąc pod uwagę wyrażone przez nich opinie na temat warunków, w jakich studiują. Pokazano też sposób wykorzystania analizy skupień do grupowania zmiennych (pozycji kwestionariusza).

A student of part-time pedagogical studies in the situation of perceived threats and uncertainty

Abstract: The article presents the results of an empirical research on students (226 people) conducted in one of the non-public universities in Lublin. The research concerned the subjective sense of security and threat, risk taking patterns and sources of support for students of extramural pedagogical studies at this university. The article summarizes the types of threats as well as their diversification based on the socio-demographic factors. The article also presents the directions of changes in the student's situation in the context of types of threats over the past few years.

The article is an attempt to present the reflexive approach in its auto/biographic form. In this context two representative reflexive essays featured in Volume 4 of the periodical “Educational Sciences. Interdisciplinary Studies” (“NOWIS”) are interpreted. Additionally, the text shows the problem of distance and proximity appearing among different perspectives of conducting educational-biographic research.