Δεν είναι λίγες οι παρομοιώσεις που χρησιμοποιήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες για να περιγράψουν τα δημοσιονομικά και οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας. Οι σχολιαστές επικαλέστηκαν τα πάντα - από τους Άθλους του Ηρακλή μέχρι τον μύθο του Σισύφου, ενώ χαρακτήρισαν την Ελλάδα ακόμα και Ισλανδία του Αιγαίου. Την ίδια στιγμή, έντονες προειδοποιήσεις έχουν σταλεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις αγορές, καθώς τόσο το κόστος του ελληνικού δημοσίου χρέους όσο και το κόστος της ασφάλισής του, έχουν αυξηθεί. Πρόκειται λοιπόν να έρθει το τέλος του κόσμου; Η απάντηση είναι : Όχι!
Πρώτα, τα άσχημα νέα: Η νεοεκλεχθείσα ελληνική κυβέρνηση έχει να αντιμετωπίσει μια οικονομία σε ύφεση, μια πολύ σοβαρή δημοσιονομική κατάσταση και πολύ βαθιά ριζωμένα δομικά προβλήματα. Η ύφεση μπορεί να είναι ρηχή σε σχέση με άλλες χώρες (το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 1,2% το 2009 ενώ σχεδόν μηδενική ανάπτυξη προβλέπεται για το 2010) αλλά εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει μια μεγάλη πτώση από τους ρυθμούς ανάπτυξης έως και 5% των προηγούμενων ετών.Η δημοσιονομική κατάσταση είναι δραματική, με το δημόσιο έλλειμμα να εκτιμάται σε 12,7% του ΑΕΠ για το τρέχον έτος και το δημόσιο χρέος άνω του 110% του ΑΕΠ. Εκτός αυτού, τα στατιστικά στοιχεία και οι πολιτικές της χώρας σήμερα περιβάλλονται από πλήρη έλλειψη αξιοπιστίας εξαιτίας του γεγονότος ότι, πριν χάσει τις εκλογές, η προηγούμενη κυβέρνηση αναφερόταν σε δημοσιονομικό έλλειμμα του ήμισυ της τάξεως αυτού που ισχύει πραγματικά και που γνωρίζουμε σήμερα.Επίσης, τα προβλήματα αυτά επιδεινώνονται από ένα επίμονο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο αποτελεί συνέπεια ενός μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης που έχει ήδη ξεκάθαρα ξεπεραστεί.
Τώρα τα καλά νέα: Η κυβέρνησή μας εκλέχθηκε σε μια πλατφόρμα αλλαγής και έχουμε μια συμπαγή κοινοβουλευτική πλειοψηφία ώστε να διασφαλίσουμε την πραγμάτωση αυτής της αλλαγής.Ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου κατέστησε σαφές, ότι ενώ δεν είμαστε υπεύθυνοι για το χάος στο οποίο βρισκόμαστε, γνωρίζουμε τι πρέπει να γίνει και έχουμε την πολιτική βούληση να προχωρήσουμε με τις από καιρό αναμενόμενες τομές. Μετά από μόλις ένα μήνα στην εξουσία, έχουμε ήδη στείλει στη Βουλή ένα σχέδιο προϋπολογισμού για το 2010, το οποίο θα μειώσει το έλλειμμα κατά 3,6 ποσοστιαίες μονάδες στο 9,1% του ΑΕΠ. Σχεδόν το μισό αυτής της διόρθωσης θα στηρίζεται στα λεγόμενα μέτρα «μόνιμου χαρακτήρα», και θα βασίζονται εξίσου στην αύξηση των εσόδων και τη μείωση των δαπανών.Ο προϋπολογισμός κάνει ορισμένες δύσκολες επιλογές: περιλαμβάνει για πρώτη φορά μια μείωση των πρωτογενών δαπανών σε απόλυτους όρους ύψους 25% μείωση κυβερνητικών δαπανών? δραστικές περικοπές στις μη μόνιμες συμβάσεις στο δημόσιο ? πάγωμα στις προσλήψεις του Δημοσίου Τομέα για το 2010 και σταδιακή μείωση των δημοσίων υπαλλήλων στη συνέχεια, όπου μόνο ένας νέος υπάλληλος θα προσλαμβάνεται στον δημόσιο τομέα για κάθε πέντε που συνταξιοδοτούνται. Ταυτόχρονα, και στο πλαίσιο αυτού του στόχου για μείωση του ελλείμματος, έχουμε ανακατανείμει τους δημόσιους πόρους για μια τόνωση της οικονομίας και για την προστασία όσων έχουν πληγεί περισσότερο από την ύφεση. Αυτό σημαίνει ότι οι στρατιωτικές δαπάνες μειώνονται, ενώ οι δαπάνες για την υγεία, την παιδεία και τις δημόσιες επενδύσεις αυξάνονται.Έχουμε κινηθεί με ταχύτητα προκειμένου να αποκατασταθεί η αξιοπιστία των στατιστικών μας στοιχείων με ένα νομοσχέδιο, το οποίο καθιστά την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ανεξάρτητη από πολιτικές παρεμβάσεις.Επίσης, μέχρι το τέλος του έτους, αναμένουμε την έκθεση μιας ανεξάρτητης επιτροπής εμπειρογνωμόνων που θα προτείνει τρόπους για τον εκ νέου σχεδιασμό του συνόλου της διαδικασίας του προϋπολογισμού, θέτοντας τον σχεδιασμό του προϋπολογισμού της χώρας σε έναν μακροπρόθεσμο ορίζοντα και για πρώτη φορά συνδέοντας τη χρηματοδότηση με συγκεκριμένους στόχους και αποτελέσματα. Δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με το μέλλον του συνταξιοδοτικού έχουν ήδη αρχίσει με ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Από τον Απρίλιο του 2010, σκοπεύουμε να προωθήσουμε σημαντικές αλλαγές που θα διασφαλίσουν την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και των δημόσιων οικονομικών. Η αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος είναι ήδη σε εξέλιξη, με ένα σχέδιο νόμου που θα κατατεθεί στη Βουλή το Μάρτιο και θα οδηγήσει σε σημαντική διεύρυνση της φορολογικής βάσης, ενώ ταυτόχρονα, θα αντιμετωπίσει την εκτεταμένη φοροδιαφυγή στην Ελλάδα.Ο τελικός στόχος όμως είναι να προωθήσουμε την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και την απασχόληση. Το κλειδί για όλα αυτά είναι ένα οικονομικό περιβάλλον που θα καθιστά την Ελλάδα ελκυστικό προορισμό για εγχώριες και ξένες επενδύσεις και θα οδηγήσει σε μια ανακατανομή των πόρων προς νέους τομείς και αγορές. Αυτή είναι η πραγματική πρόκληση που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία και αυτό είναι που επιδιώκουμε με μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση της γραφειοκρατίας, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την αδιαφάνεια στη δημόσια διοίκηση, την απελευθέρωση των αγορών και την εστίαση των δημοσίων επενδύσεων σε νέους τομείς, όπως η «πράσινη οικονομία».Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η πραγματική αλλαγή απαιτεί χρόνο και ο χρόνος είναι ένα ολοένα και πιο σπάνιο αγαθό, ιδιαίτερα στις σημερινές «φοβισμένες» διεθνείς αγορές.Η νέα κυβέρνηση έχει ξεκινήσει αγώνα δρόμου. Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά. Ωστόσο, η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της Ελλάδας δεν θα συμβεί σε μία μέρα. Οι αλλαγές που προωθούνται σήμερα θα παράγουν αποτελέσματα, τα οποία θα φανούν στο μέλλον. Επομένως, μέχρι αυτό να γίνει σαφές στους πάντες, αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα από τους εταίρους της είναι στην πραγματικότητα, μια «αναστολή της δυσπιστίας τους».
