Acuèlh
Lutz sus...
Siddharta Gautama (sanscrit: सिद्धार्थ गौतम; pali: Siddharttha Gotama) (Kapilavastu, Lumbini, actual Nepal, vèrs 566 ab. C - Kushinagar, vèrs 486 ab. C) foguèt un mèstre espiritual de la region nòrd èst del soscontinent indian qu'ensenhèt çò qu'es a l'origina del bodisme. Dins la majoritat de las tradicions bodistas, es considerat coma lo "Boda Suprèm" (Sammāsambuddha) de nòstra epòca. Las datas de sa naissença e de sa mòrt son incertanas: la majoritat dels primièrs istorians del sègle XX datavan sa vida entre 563 ab. C e 483 ab. C mas mai recentament, en un collòqui d'especialistas d'aquela question, «los especialistas son totjorn mas reticents afirmar sens resèrvas sus los faches istorics de la vida del Boda e de sos ensenhaments».
O sabiatz?
- Un aristocrata d'Auvèrnhe, Gilbèrt dau Motier de La Faieta (imatge), foguèt un general dins las doas revolucions americana e francesa.
- Lo lògo de l’OGC Niça pòrta en occitan Despì 1904 solament despuèi 2013.
- L’Encyclopaedia occitanica es pas una enciclopèdia.
- Lo grop de death metal Gojira que s’aperava Godzilla a sa creacion a Ondres, en Gasconha.
- Argentina a quatre noms egalament oficials: Nacion argentina, Províncias unidas del Riu de la Plata, Republica argentina e Confederacion argentina.
- D'un biais indirèct, la vila de Marselha auriá donat son nom a l’ouzo.
- L’estau de la comuna d’Embèrt z-es redond.
Nòvas
- 21 d'abril de 2026: Bianca Fazi ven presidenta interimària de l'executiu de Corsega.
- 13 d'abril: Beinir Johannesen es elegit primièr ministre de las Illas Feròe.
- 12 d'abril: Nîzar Amêdî ven president d'Irac.
- 10 d'abril: Min Aung Hlaing ven president de Birmania.
- 7 d'abril: Tô Lâm es elegit president de Vietnam.
- 4 d'abril: Albulena Haxhiu ven presidenta interimària de Cossòva. (imatge)
- 1èr d'abril: Alice Mina e Vladimiro Selva venon capitanis regents de Sant Marin.
- 10 e 13 de març: l’esquiaire occitan Arthur Bauchet se ganha doas medalhas d’aur als Jòcs paralimpics d'ivèrn de Milan e Cortina.
- 23 de febrièr: morís a Manòsca l'escrivan e istorian occitan Glaudi Barsotti.
- 18 de febrièr: José María Balcázar es elegit president interimari de Peró.
- 7 de heurèr de 2026: a la fin deu mandat deu Conselh presidenciau de transicion a Haití, Alix Didier Fils-Aimé ven president interimari.
- 25 de genièr: morís a Sant Africa l'escrivana e cantaira occitana Maria Roanet.
- 3 de genièr: los Estats Units d'America atacan Veneçuèla e capturan lo president Maduro.
- 2 de genièr : Ciutat de La Patz ven la capitala de la Guinèa Eqüatoriala.
- 1 de genièr : Guy Parmelin ven tornar president de Soïssa; Bulgaria rejonh la zona de l’èuro.
- 27 de decembre de 2025: morís l’entrainaire occitan Joan Loís Gasset.
- 24 de decembre: Nasry Asfura se ganha las eleccions presidencialas d'Onduras.
- 23 de decembre: lo govèrn Trump sanciona d'europèus opausats a la desinformacion coma Clare Melford e Anna-Lena von Hodenberg.
- 14 de decembre: José Antonio Kast se ganha las eleccions presidencialas de Chile.
- 13 de decembre: beatificacion de 50 crestians antinazis a París. Demèst eles Raimond Caire e d'autres occitans.
- 30 de novembre: Jeffrey Bostic ven president de Barbada.
- 27 de novembre: Juan Francisco Pérez Llorca es elegit president de la Generalitat de Valéncia.
- 27 de novembre: en seguida d'un còp d'estat, lo general Horta Nta Na Man ven president de transicion de la Guinèa de Bissau.
- 26 de novembre: Andrej Babiš es nommat primièr ministre de Chequia.
- 18 de novembre: John Main es elegit primièr de Nunavut.
- 15 de novembre: Khaled al-Anany ven president de l'UNESCO.
- 13 de novembre: Francis Itimai ven governaire de Iap.
- 11 de novembre: Catherine Connolly ven presidenta d'Irlanda.
- 5 de novembre: Shawn Christian es elegit primièr cònsol de las Illas Pitcairn.
- 4 de novembre: Zohran Mamdani es elegit primièr cònsol de New York.
- 24 d'octobre: morís l’esquiaire occitan Julian Besson.
Imatge del mes
Wikipèdia fa part de la Fondacion Wikimedia qu'albèrga sus sos servidors dels projèctes liures, multilingües e gratuits.
| Meta-Wiki Coordinacion de totes los projèctes* |
Wikiccionari Diccionari universal |
Wikinews Actualitats liuras* | |||||
| Wikilibres Ensemble de tèxtes pedagogics |
Wikiquote Recuèlh de citacions* |
Wikisource Bibliotèca universala | |||||
| Wikiversitat Comunautat pedagogica dobèrta* |
Wikispecies Inventari del vivent* |
Wikimedia Commons Banca de donadas multimèdia* |
*Projècte sens version en occitan o parcialament traduit