close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Διαταραχή μετατραυματικού στρες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Image
Περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη διαταραχή μετατραυματικού στρες[1]

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD - post-traumatic stress disorder) είναι διανοητική διαταραχή που μπορεί να αναπτυχθεί μετά την έκθεση ατόμου σε τραυματικό συμβάν, όπως σεξουαλική επίθεση, πολεμική σύγκρουση, τροχαία ατυχήματα, παιδική κακοποίηση ή άλλες απειλές κατά της ζωής ατόμου[2][3]. Τα συμπτώματα ενδεχομένως περιλαμβάνουν ενοχλητικές σκέψεις, συναισθήματα ή όνειρα που σχετίζονται με γεγονότα, διανοητική ή σωματική δυσφορία σε συναισθήματα που σχετίζονται με τραύματα, προσπάθειες αποφυγής συνθηκών τραύματος, αλλοιώσεις στον τρόπο σκέψης και συναισθήματος ενός ατόμου και αύξηση του συναισθήματος φυγής[2][4]. Τα συμπτώματα διαρκούν περισσότερο από ένα μήνα μετά το συμβάν. Τα μικρά παιδιά είναι λιγότερο πιθανό να παρουσιάσουν δυσφορία, αλλά αντ 'αυτού μπορούν να εκφράσουν τις αναμνήσεις τους μέσω του παιχνιδιού[2]. Το άτομο με PTSD διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονίας και εσκεμμένου αυτοτραυματισμού[5][6][7]


Η διάγνωση γίνεται βάσει κριτηρίων που περιγράφονται από τα διαγνωστικά συστήματα DSM-5 ή ICD-11. Στο διαγνωστικό σύστημα ICD-11 περιγράφεται, πέρα από τη διαταραχή μετατραυματικού στρες, και η συνθέτη διαταραχή μετατραυματικού στρες (C-PTSD)[8]. Πρόκειται για νέα διάγνωση που αφορά κυρίως ασθενείς που έχουν εκτεθεί σε πολλαπλές τραυματικές εμπειρίες ή σε τραυματικές εμπειρίες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι ασθενείς αυτοί πέρα από τα συμπτώματα διαταραχής μετατραυματικού στρες (βάσει του ICD-11) εμφανίζουν συναισθηματική δυσλειτουργία, αρνητική αυτοεικόνα και δυσλειτουργίες στις σχέσεις.


Παράδειγμα διαγνωστικού εργαλείου που μπορεί να συμβάλει στη διάγνωση τόσο της μετατραυματικής διαταραχής στρες όσο και της σύνθετης μετατραυματικής διαταραχής στρες είναι το Διεθνές Ερωτηματολόγιο Ψυχικού Τραύματος (International Trauma Questionnaire - ITQ)[9], το οποίο έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών.

Αιτίες του PTSD

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης PTSD περιλαμβάνονται οι στρατιωτικοί που συμμετείχαν σε πολεμικές επιχειρήσεις[10], οι επιζώντες φυσικών καταστροφών[11], οι επιζώντες από στρατόπεδα συγκέντρωσης[12] και τα θύματα βίαιων εγκλημάτων[13]. Στην ομάδα υψηλού κινδύνου ανήκουν επίσης άτομα που εργάζονται σε επαγγέλματα που σχετίζονται με τη βία (π.χ. στρατιώτες) ή με φυσικές καταστροφές (π.χ. εργαζόμενοι σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης). Σε άλλες επαγγελματικές ομάδες με αυξημένο κίνδυνο περιλαμβάνονται αστυνομικοί, πυροσβέστες, διασώστες, προσωπικό ασθενοφόρων[14], επαγγελματίες υγείας, μηχανοδηγοί τρένων, δύτες, δημοσιογράφοι και ναυτικοί[15], καθώς και εργαζόμενοι σε τράπεζες, ταχυδρομεία ή καταστήματα. Η ένταση του τραυματικού γεγονότος συνδέεται επίσης με τον μετέπειτα κίνδυνο ανάπτυξης PTSD: εμπειρίες που σχετίζονται με θάνατο, το να δει κανείς κάποιον να πεθαίνει, βασανιστήρια, τραυματισμούς, ακρωτηριασμούς και κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με την ανάπτυξη PTSD. Ομοίως, τα απρόσμενα γεγονότα ή καταστάσεις από τις οποίες το θύμα δεν μπορεί να απεγκλωβιστεί σχετίζονται επίσης με υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης PTSD.

Για πολλά χρόνια ο γενικός πληθυσμός, η ιατρική κοινότητα και οι ένοπλες δυνάμεις αγνοούσαν ή παρερμήνευαν τη διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD). Ωστόσο, σήμερα το PTSD αναγνωρίζεται ευρέως ως σοβαρή ψυχική διαταραχή που μπορεί να επιδεινώσει σημαντικά την ικανότητα ενός ατόμου να εργάζεται και να αλληλεπιδρά με άλλους. Υπάρχουν ποικίλες μέθοδοι και προσεγγίσεις για τη θεραπεία του PTSD, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης υπηρεσιακών ζώων[16].

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα τραυματικών γεγονότων. Ο κίνδυνος ανάπτυξης PTSD μετά από τραυματικό γεγονός ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο του τραύματος και είναι υψηλότερος μετά από έκθεση σε βασανιστήρια (40%) και σε σεξουαλική βία (11,4%), ιδίως σε βιασμό (19,0%)[17]. Οι άνδρες συχνότερα υφίστανται τραυματικά γεγονότα (οποιουδήποτε τύπου), αλλά οι γυναίκες συχνότερα υφίστανται τραυματικά γεγονότα με υψηλό βαθμό έκθεσης που μπορούν να οδηγήσουν σε PTSD, όπως η διαπροσωπική βία και η σεξουαλική βία.

Σε επιζώντες τροχαίων ατυχημάτων, τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ανάπτυξης PTSD[18]. Σε παγκόσμιο επίπεδο περίπου το 2,6% των ενηλίκων λαμβάνει διάγνωση PTSD μετά από ένα τροχαίο ατύχημα που δεν απειλεί τη ζωή, και αντίστοιχο ποσοστό των παιδιών επίσης εμφανίζει PTSD. Ο κίνδυνος ανάπτυξης PTSD σχεδόν διπλασιάζεται στο 4,6% για τροχαία ατυχήματα που απειλούν τη ζωή. Οι γυναίκες συχνότερα διαγιγνώσκονται με PTSD μετά από τροχαίο ατύχημα, ανεξαρτήτως αν αυτό συνέβη στην παιδική ηλικία ή στην ενηλικίωση.

Σημειώσεις παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «NIMH · Post Traumatic Stress Disorder Research Fact Sheet». National Institutes of Health. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2014.
  2. 1 2 3 American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th έκδοση). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. σελίδες 271–80. ISBN 978-0-89042-555-8.
  3. ↑ «Post-traumatic stress disorder (PTSD) - Symptoms and causes». Mayo Clinic (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2019.
  4. ↑ «Post-Traumatic Stress Disorder». National Institute of Mental Health. Φεβρουαρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2016.
  5. ↑ «Post-traumatic stress disorder». BMJ 351: h6161. November 2015. doi:10.1136/bmj.h6161. PMID 26611143.
  6. ↑ Petrak, Jenny· Hedge, Barbara (2003). The Trauma of Sexual Assault: Treatment, Prevention and Practice. John Wiley & Sons. σελ. 29. ISBN 9780470851388.
  7. ↑ «Suicidality and posttraumatic stress disorder (PTSD) in adolescents: a systematic review and meta-analysis». Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology 50 (4): 525–37. April 2015. doi:10.1007/s00127-014-0978-x. PMID 25398198.
  8. ↑ «ICD-11 - ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics». icd.who.int. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2021.
  9. ↑ «ITQ». Trauma Measures Glob (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2021.
  10. ↑ «Causes of PTSD: Military personnel and Veterans». www.ptsduk.org. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  11. ↑ «Posttraumatic stress disorder and climate change: A meta-analysis of prospective, acute predictors of PTSD following extreme weather events». www.sciencedirect.com. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  12. ↑ «Low Cortisol and Risk for PTSD in Adult Offspring of Holocaust Survivors». www.forensic-psych.com. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  13. ↑ «PTSD and Its Connections to Victims of Crime». someplacesafe.info. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  14. ↑ «7 Professions With Higher Risk of PTSD». deserthopetreatment.com. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  15. ↑ «Trauma & Related Disorders Treatment Gqeberha Port Elizabeth». matshaya.co.za. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  16. ↑ «VA Disability Lawyer». ptsdlawyers.com. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  17. ↑ «Trauma and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys». pmc.ncbi.nlm.nih.gov. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.
  18. ↑ «How Common Is PTSD After a Car Accident?». www.justinpetersonlaw.com. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Διαταραχή_μετατραυματικού_στρες&oldid=11578821"