close
Jump to content

Ժողովականություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ժողովականություն
պատկեր
ՏեսակԿալվինականություն
Image Congregationalists Վիքիպահեստում

Ժողովականություն կամ կոնգրեգացիոնալիզմ (անգլ.՝ Congregationalism, նաև Կոնգրեգացիոնալ եկեղեցիներ) բողոքականության մեջ Ռեֆորմատական քրիստոնեության (կալվինիստական) ավանդույթ, որի դեպքում եկեղեցիները կիրառում են կառավարման ժողովական (կոնգրեգացիոնալ) համակարգ։ Յուրաքանչյուր ժողով (կոնգրեգացիա՝ եկեղեցի) ինքնուրույն և ինքնավար է իր գործունեության մեջ։ Այս սկզբունքները ամրագրված են Քեմբրիջի հարթակում (1648) և Սավոյի հռչակագրում (1658), որոնք համարվում են հավատքի կոնգրեգացիոնիստական խոստովանություններ։[1][2][3] Ժողովական եկեղեցիները պուրիտանների կողմից պահպանվող աստվածաբանական ավանդույթի շարունակողներն են։[4] Դրանք ծագել են ժողովրդական աստվածաբաններ Ռոբերտ Բրաունի, Հենրի Բարոուի և Ջոն Գրինվուդի աշխատանքի շնորհիվ։[5]

Միացյալ Թագավորությունում Անգլիկան եկեղեցու պուրիտանական ռեֆորմացիան հիմք դրեց նման եկեղեցիների համար։ Անգլիայում վաղ շրջանի կոնգրեգացիոնալիստներին անվանում էին անջատողականներ (separatists) կամ ինդեպենդենտներ՝ նրանց տարբերելու համար նմանատիպ կալվինական պրեսբիտերականներից, որոնց եկեղեցիները ընդունում էին երեցների կառավարման վրա հիմնված քաղաքականություն. ինքնակառավարվող համայնքների նկատմամբ այս հանձնառությունը ամրագրվել է Սավոյի հռչակագրում:[2] Միացյալ Նահանգներում ժողովականությունը իր ծագումը գտնում է Նոր Անգլիայի պուրիտանների մոտ, ովքեր 1648 թվականին գրել են Քեմբրիջի հարթակը ՝ եկեղեցու ինքնավարությունը և դրա կապը ուրիշների հետ նկարագրելու համար[6] : Միացյալ Նահանգներում ժողովական եկեղեցիների մոդելը շարունակեցին Նոր Անգլիայից Նյու Յորք, ապա Հին Հյուսիսարևմտյան և ավելի հեռու գաղթած նորաբնակիչները։

Ժողովական ավանդույթը ներկայություն ունի Միացյալ Նահանգներում, Արգենտինայում, Իռլանդիայում և Ազգերի համագործակցության որոշ երկրներում, այդ թվում՝ Միացյալ Թագավորությունում, Կանադայում, Հարավային Աֆրիկայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Խաղաղօվկիանոսյան տարբեր կղզային պետություններում։ Այն ներդրվել է կամ ներգաղթյալ այլախոհների, կամ միսիոներական կազմակերպությունների կողմից, ինչպիսին է Լոնդոնի միսիոներական ընկերությունը։ Մի շարք ավետարանական ժողովական եկեղեցիներ Համաշխարհային ավետարանական ժողովրդական միության անդամներ են։ Ըստ «Pew Research Center»-ի՝ ժողովրդականությունը ընդգրկում է աշխարհում բողոքականների 0,5%-ը։[7]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. Rohr, John Von (2009 թ․ օգոստոսի 4). Shaping of American Congregationalism 1620-1957 (անգլերեն). The Pilgrim Press. ISBN 978-0-8298-2077-5. «Although the Savoy Declaration's confessin of faith was based largely upon that of Westminster, the section entitled "The Institution of Churches" became an important late seventeenth-century document depicting the congregational form of church order.»
  2. 1 2 Fields, C. Ryan (2024 թ․ փետրվարի 6). Local and Universal: A Free Church Account of Ecclesial Catholicity (անգլերեն). InterVarsity Press. ISBN 978-1-5140-0672-6. «After the doctrinal exposition there follows a section titled "The Institution of Churches, and the Order Appointed in Them by Jesus Christ," which further specifies how their polity differs from the Presbyterian divines.»
  3. Davie, Martin; Grass, Tim; Holmes, Stephen R.; McDowell, John; Noble, T.A., eds. (2016 թ․ ապրիլի 21). New Dictionary of Theology: Historical and Systematic (անգլերեն) (Second ed.). Inter-Varsity Press. ISBN 978-1-78359-457-3. «Cambridge Platform (1648) and Savoy Declaration (1658) were the fundamental formularies of, respectively, American and English Congregationalism. In doctrine they essentially reproduced the Westminster Confession, with the changes needed to provide for a church polity of independent congregations (Schaff; Leith; W. Walker, The Creeds and Platforms of Congregationalism, New York, 1893).»
  4. Melton, J. Gordon (2005). Encyclopedia of Protestantism (անգլերեն). Infobase Publishing. էջ 161. ISBN 978-0-8160-6983-5.
  5. Pastoor, Charles; Johnson, Galen K. (2009 թ․ սեպտեմբերի 28). The A to Z of the Puritans (անգլերեն). Scarecrow Press. էջ 84. ISBN 978-0-8108-7039-0.
  6. Hillerbrand, Hans J. (2004 թ․ օգոստոսի 2). Encyclopedia of Protestantism: 4-volume set (անգլերեն). Routledge. ISBN 978-1-135-96027-8. «Congregationalists formally embraced the Westminster Confession, apart from its Presbyterian polity, in the Cambridge Platform in America, and the Savoy Declaration in England.»
  7. «Global Christianity: A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population» (PDF). Pew Forum on Religion & Public Life. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013-08-05-ին. Վերցված է 2014-05-14-ին.