Բալյան ընտանիք
Բալյան ընտանիք, հայազգի ընտանիք Օսմանյան կայսրությունում, որի շառավիղները 18-19 դդ. եղել են օսմանյան արքունի ճարտարապետներ։ Բալյանների հռչակն ու ազդեցությունը իր բարձրակետին է հասել 19-րդ դարում՝ ընտանիքի ներկայացուցիչներ Գրիգոր Ամիրայի և նրան հաջորդած Կարապետ Ամիրա, Նիկողոս Բեյ, Հակոբ Բեյ և Սարգիս Բեյ Բալյանների օրոք։
Բալյանները առավել հանրածանոթ են օսմանյան սուլթանների համար կառուցած իրենց շքեղ պալատներով։ Այսպես, Աբդուլ Մեջիդի օրոք կառուցվել է Դոլմաբահչե պալատը, Աբդուլ Ազիզի օրոք՝ Բեյլերբեյի և Չըրաղանի պալատները։ Բալյանները կառուցել են նաև մեծ թվով սուլթանական մզկիթներ։ Այժմ Բալյանների հաջորդները ապրում են Երևանում։[փա՞ստ]
Շենքեր ու կառույցներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բալյան ընտանիքի ներկայացուցիչների կողմից կառուցված շենքերն ու կառույցները[1]՝
Արքունի պալատներ
[խմբագրել կոդը]
- Դոլմաբահչե պալատ (Dolmabahçe, 1848–1856)
- Բեյլերբեյի պալատ (Beylerbeyi, 1861–1865)
- Չըրաղան պալատ (Çırağan, 1863–1871)
- Սարայբուրնու պալատ (Sarayburnu, հրդեհվել է 1875)
- Բեշիքթաշ պալատ
- Վալիդե սուլթանի պալատ, Արնավութքյոյ (Valide Sultan)
- Դեֆթերդար սուլթան պալատ (Defterdar Sultan)
- Ադիլե սուլթանի պալատ, Սկյուտար, Կանդիլի (Adile Sultan, 1876)
- Էյուբ երկվորյակ պալատներ
- Սալիբազարի պալատ (Salıpazar )
- Յըլդըզ պալատ
- Ֆինդիկլի Ջեմիլե և Մյունիր Սուլթան պալատներ (1856–1859)
- Իզմիթի Հյունկար պալատ
- Բալթալիմանի առափնյա պալատ
- Այնալիկավակ պալատ
- Էսմա սուլթանա ապարանք (1875)
- Ադիլե սուլթան տաղավար, Վալիդեբաղ (1853)
- Իհլամուր տաղավար (1849)
- Քյուչուքսու պալատ (1857)
- Մալթա առանձնատուն (Malta Kiosk)
- Սուլթան Մահմուդի առանձնատուն (Sultan Mahmud I Kiosk)
- Եշիլքյոյ Հյունքար առանձնատուն (Yeşilköy Hünkar Kiosk)
- Հին առանձնատուն Գաղաթասարայ կղզու վրա
Կրոնական շինություններ
[խմբագրել կոդը]- Սկյուտարի Սբ Խաչ եկեղեցեցի
- Կայսերիի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի
- Բեշիքթաշի Սուրբ Նշան եկեղեցի (1834)
- Օրթաքյոյի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (1824)
- Կուրուչեշմեի Սուրբ Նշան եկեղեցի
- Բանդրմայի եկեղեցի
- Բեյօղլուի Սուրբ Երրորդության եկեղեցի (1838)
- Գումգափուի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Պատրիարքարան)
- Սուլթան Մահմուդ II դամբարան (1840)
- Սուլթան Աբդուլ Մեջիթ I դամբարան
- Սուլթան Աբդուլ Ազիզի դամբարան
- Թոփհանեի Նուսրեթիե մզկիթ (Nusretiye, 1823–1826)
- Օրթաքյոյ մզկիթ (1852–1854)
- Դոլմաբահչե մզկիթ (Bezm-i Alem Valide Sultan; 1852–1854)
- Աքսարայի Վալիդե մզկիթ (Valide, 1871)
Հանրային շենքեր
[խմբագրել կոդը]- Սուրբ Փրկիչ հայկական ազգային հիվանդանոց (1827–1834)
- Բեշիքթաշի Մաքրույան հայկական տարրական դպրոց (1866)
- Ստամբուլի դրամահատարան
- Սելիմիե զորանոցներ (1800)
- Դավոութփաշա զորանոցներ (1826–1827)
- Բեյօղլուի զորանոցներ
- Մաչկայի զինապահեստ
- Ռազմական նախարարության շենք
- Ռազմական ակադեմիայի շենք
- Բժշկության արքունի դպրոցի շենք
- Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիա
- Բեյազիթ աշտարակ (1828)
- Դոլմաբախչեի ժամացույցի աշտարակը (1895)
- Նուսրեթիեի ժամացույցի աշտարակը (1848)
- Թոփուզլու ամբարտակ (Topuzlu Dam)
- Վալիդե ամբարտակ (Valide Dam)
- Սանդղավանդ կացարաններ (Terraced Houses), հասցե՝ Beşiktaş-Akaretler 138, (1874)
Արտադրական նշանակության շենքեր
[խմբագրել կոդը]- Զեյթինբուրնուի դարբնոցի շենք
- Իզմիթի տեքստիլի գործարանի շենք
- Հերեկեի տեքստիլի գործարանի շենք (1843)
- Բաքըրքյոյի տեքստիլ գործարանի շենք
- Բեյքոզի դաբաղանոցի շենք
- Զեյթինբուրնույի վառոդի գործարանի շենք (1874)
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «The Balyan Family». www.turkishculture.org. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Բալյան ընտանիքի մասին
- Բալյան ընտանիք
- Բալյանների մասին հայկական հանրագիտարանում Արխիվացված 2020-10-17 Wayback Machine
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բալյան ընտանիք» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 9, էջ 86)։  |
