ویکیپدیای چکی
 | |
 | |
گونه وبگاه | پروژه دانشنامه اینترنتی |
|---|---|
| در دسترس به زبان | زبان چکی |
| ستاد | میامی، فلوریدا |
| مالک | بنیاد ویکیمدیا |
| وبگاه | |
| تجاری؟ | خیر |
| نیاز به ثبت نام | اختیاری |
| راهاندازی | ۳ مه ۲۰۰۲ |
پروانه | Creative Commons Attribution/ Share-Alike 4.0 |
ویکیپدیای چکی (Česká Wikipedie) نسخه چکیزبان ویکیپدیا است. این نسخه در ۳ مه ۲۰۰۲ راهاندازی شد و از نظر شمار مقالهها بیستوهشتمین ویکیپدیا در میان نسخههای زبانی گوناگون به شمار میرود. بنیاد ویکیمدیا گرداننده این دانشنامه است.
بیشتر مشارکتکنندگان ویکیپدیای چکی مردان ۱۳ تا ۳۵ ساله هستند. برای بهبود گوناگونی مشارکتکنندگان، آموزشهایی برای سالمندان برگزار شده و تا سال ۲۰۲۴ چند صد بازنشسته در این آموزشها شرکت کردهاند.
پیشینه
[ویرایش]ویکیپدیای چکی در ۳ مه ۲۰۰۲ ایجاد شد.[۱] با این حال، در آن زمان ویکیپدیا بر پایه نرمافزار یوزمودویکی کار میکرد. سه صفحهای که نسخه چکی در آغاز داشت هنگام جابهجایی به مدیاویکی از دست رفت.[۲] قدیمیترین ویرایش موجود مربوط به بازنویسی صفحه اصلی در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲ است. رابط کاربری بومیسازی شد و نخستین مقالههای واقعی در اواخر ۲۰۰۲ و آغاز ۲۰۰۳ به دست یکی از ویراستاران چک ویکیپدیای اسپرانتو نوشته شد.[۳] بسیاری از مقالههای نخستین درباره موضوعات مربوط به اسپرانتو بودند. ویکیپدیای چکی در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۳ به ۱٬۰۰۰ مقاله رسید.[۴] گزارشی در آوریل ۲۰۰۴ نشان داد که در آن زمان ۱۸۰ کاربر ثبتنامشده داشت.[۵]
بهویژه در سالهای نخست، این پروژه بحرانهایی جدی را پشت سر گذاشت که در مرکز آنها نخستین بوروکرات پروژه و اختلاف چندماههای درباره شیوه درستنویسی قرار داشت. این اختلاف بهسرعت به چالشی بر سر قدرت تبدیل شد و نزدیک بود پروژه را به فروپاشی بکشاند. سرانجام بوروکرات مذکور که شیوه املایی آغاز سده بیستم را ترجیح میداد شکست خورد و دسترسیهایش لغو و خودش نیز مسدود شد. این نخستین اختلاف بزرگی بود که در رسانهها بازتاب یافت.[۶]
رشد شمار مقالهها
[ویرایش]در ژوئن ۲۰۰۵ شمار مقالهها به ۱۰٬۰۰۰ و در دسامبر همان سال به ۲۰٬۰۰۰ رسید.[۷] پس از رسیدن به این نقطه عطف، صفحه اصلی با جزئیات بیشتری بازطراحی شد. در نوامبر ۲۰۰۶ شمار مقالهها از ۵۰٬۰۰۰ فراتر رفت[۸] و در ژوئن ۲۰۰۸ بیستویکمین نسخه زبانی شد که از مرز ۱۰۰٬۰۰۰ مقاله گذشت.[۹] در فوریه ۲۰۱۰ به ۱۵۰٬۰۰۰ مقاله دست یافت[۱۰] و در ژوئیه ۲۰۱۱ از مرز ۲۰۰٬۰۰۰ مقاله گذشت.[۱۱] در دسامبر ۲۰۱۲ از ۲۵۰٬۰۰۰ مقاله فراتر رفت.[۱۲]
ویکیپدیای چکی در بعدازظهر ۱۶ مارس ۲۰۲۲ به نیممیلیون مقاله رسید.[۱۳] آمار آن زمان نشان میداد که ۲٬۵۰۰ ویراستار فعال و ۳۴ مدیر وجود داشت و بهطور میانگین ۷۰ مقاله در روز ایجاد میشد. پرویرایشترین مقاله نیز درباره تهاجم روسیه به اوکراین بود.[۱۳]
تا اکتبر ۲۰۲۴ ویکیپدیای چکی بیستوهشتمین ویکیپدیا از نظر شمار مقالهها بود و ویکیپدیای فنلاندی پیش از آن و ویکیپدیای مجاری پس از آن قرار داشت.[۱۴] از اکتبر ۲۰۲۴ تا اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۹۴۹٬۰۰۰ ویرایش از سوی بهطور میانگین ۷۱۸ نویسنده فعال انجام شد و در همین بازه نزدیک به یک میلیارد بازدید صفحه از ۱۳ میلیون دستگاه یکتا ثبت گردید.[۱۵]
نمودار رشد مقالهها
شمار «ویراستاران بسیار فعال» (دستکم ۱۰۰ ویرایش در ماه) از حدود ۲۰۰۸ تقریباً ثابت مانده است.
اهمیت و بازتاب بیرونی
[ویرایش]نسخه چکی ویکیپدیا در مقایسه با دیگر وبگاههای چکیزبان از نرخ دسترسی بالایی برخوردار است.[۱۶] در سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۱۰ ویکیپدیای چکی برنده کل مسابقه «Czech Open Source» شد که هرساله از سوی وبگاه root.cz برگزار میشود و در سال ۲۰۰۸ نیز در بخش «پروژه» به پیروزی رسید.[۱۷]
ویکیپدیای چکی همکاری دوسویه سودمندی با کتابخانه ملی جمهوری چک دارد که محور آن فراهمسازی دادهها و محتوا و پیونددهی متقابل این دادهها است.[۱۸] همچنین درگاه اینترنتی چک seznam.cz تمامی محتوای ویکیپدیای چکی را بهصورت نسخهای مشابه در اینترنت بازنشر میکند.[۱۹]
تا ژانویه ۲۰۲۴ ویکیپدیای چکی در زمینه حفظ ویراستاران تازهوارد در میان بهترین ویکیپدیاها قرار داشت.[۲۰]
اعتراض به قانون کپیرایت اتحادیه اروپا
[ویرایش]در ۲۱ مارس ۲۰۱۹ ویکیپدیای چکی بهمدت ۲۴ ساعت در اعتراض به مواد ۱۱ و ۱۳ دستورالعمل کپیرایت در بازار یکپارچه دیجیتال اتحادیه اروپا بهطور موقت تعطیل شد.[۲۱] این تصمیم سه روز پیشتر در ۱۸ مارس اعلام شده بود.[۲۲]
مقابله با اطلاعات نادرست
[ویرایش]در ۱۰ فوریه ۲۰۲۱ مقالهای در هفتهنامه چک رسپکت (Respekt) فاش کرد که ویکیپدیای چکی چگونه با اطلاعات نادرست و دستکاری منابع در پوشش الحاق کریمه توسط روسیه مقابله کرده است. ویراستاران با مسدودسازی کاربران مخرب و بازگردانی محتوای مشکوک طی ماهها این چالش را مدیریت کردند.[۲۳]
ویکیمدیای جمهوری چک
[ویرایش]در سال ۲۰۰۸ سازمان غیردولتی «ویکیمدیای جمهوری چک» (Wikimedia Česká republika) برای پشتیبانی از ویکیپدیای چکی تأسیس شد.[۲۴] این سازمان با برگزاری رویدادها، یاریرسانی در ارتباط با پدیدآورندگان محتوای آزاد و معرفی ویکیپدیای چکی به جامعه از این دانشنامه پشتیبانی میکند. ویکیمدیای چک در رویدادهای گوناگونی مانند نمایشگاه لینوکساکسپو در پراگ و نمایشگاههای کتاب شرکت میکند.[۲۵]
در دسامبر ۲۰۰۹ مشارکتکنندگان ویکیپدیای چکی نشستی در پراگ برگزار کردند.[۲۶]
پروژههای خواهر
[ویرایش]از میان پروژههای خواهر ویکیپدیای چکی، نسخه چکی ویکیگفتاورد (Wikicitáty) در رتبه نهم میان پروژههای ویکیمدیا و ویکینبشته چکی (Wikizdroje) در رتبه پانزدهم جای دارند.[۲۷][۲۸]
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ «Wikipedia nabízí už více než 8 miliónů článků». Novinky.cz. ۲۰۰۷-۰۹-۱۴. دریافتشده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
- ↑ «Czech Wikipedia translated from Esperanto?». Transparent.com. ۲۰۱۱-۰۱-۲۷. دریافتشده در ۲۰۱۲-۰۸-۱۲.
- ↑ «Czech Wikipedia translated from Esperanto?». Transparent.com. ۲۰۱۱-۰۱-۲۷. دریافتشده در ۲۰۱۲-۰۸-۱۲.
- ↑ «Wikipedia - the "addictive" encyclopaedia». Radio Prague. ۲۰۰۶-۱۱-۰۵. دریافتشده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
- ↑ «Wikipedia ist ein Netz im Netz». Czech Radio. ۲۰۰۴-۰۴-۱۶. دریافتشده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
- ↑ «Spory na Wikipedii aneb válka o "h"». Lupa.cz. ۲۰۰۶-۰۷-۲۱. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۰۷.
- ↑ «Česká Wikipedie 20000 článků». ABCLinux.cz. ۲۰۰۵-۱۲-۰۵. دریافتشده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
- ↑ «Česká Wikipedie slaví 50 000». root.cz. ۲۰۰۸-۰۶-۲۱. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۰۷.
- ↑ «Česká Wikipedie zlomila magickou hranici sta tisíc článků». Týden. ۲۰۰۸-۰۶-۲۰. دریافتشده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
- ↑ «Česká Wikipedie už má více než 150 tisíc článků». ویکیاخبار. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۳.
- ↑ «Česká Wikipedie má už 200 tisíc článků». iHNed.cz. ۲۰۱۱-۰۷-۰۷. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۷.
- ↑ «Česká Wikipedie obsahuje 250 tisíc článků». root.cz. ۲۰۱۲-۱۲-۱۴. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۷.
- 1 2 «Česká Wikipedie dosáhla mety 500 000 článků!». Wikimedia Czech Republic. ۲۰۲۲-۰۳-۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۴.
- ↑ «Wikimedia Statistiken». Wikimedia. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۶.
- ↑ «Wikimedia Statistiken». Wikimedia. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۶.
- ↑ «Wikimedia Traffic Analysis Report». Wikimedia. ۲۰۱۳-۰۲-۲۸. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
- ↑ «Vítězem ankety Czech Open Source 2010». root.cz. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
- ↑ «Zápis ze setkání supervizorů». nkp.cz. ۲۰۱۲-۰۹-۰۷. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
- ↑ «Seznam.cz Encyklopedie». seznam.cz. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
- ↑ «Wikimedia projects comparison». Wikimedia. 2024-01. دریافتشده در 2024-02-04. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - ↑ «Czech Wikipedia shuts down for 24 hours in protest of EU copyright law». Radio Prague. ۲۰۱۹-۰۳-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۴.
- ↑ «Czech Wikipedia to shut down on Thursday over EU copyright reform». Radio Prague. ۲۰۱۹-۰۳-۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۴.
- ↑ Gwendolyn Albert, Tomáš Brolík (۲۰۲۱-۰۲-۱۰). «How Czech Wikipedia Occupied Crimea». Respekt.
- ↑ «ARES - Ekonomické subjekty». Nfo.mfcr.cz. دریافتشده در ۲۰۱۲-۰۸-۱۲.
- ↑ «ثبت در وزارت کشور جمهوری چک». mfcr.cz. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
- ↑ «Na konferenci o české Wikipedii se sešli autoři i čtenáři». Czech Radio. ۲۰۰۹-۱۲-۰۵. دریافتشده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
- ↑ «List of Wikiquotes». wikistats.wmflabs.org. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
- ↑ «List of Wikisources». wikistats.wmflabs.org. دریافتشده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Czech Wikipedia». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Wikipédia en tchèque». در دانشنامهٔ ویکیپدیای فرانسوی، بازبینیشده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Tschechischsprachige Wikipedia». در دانشنامهٔ ویکیپدیای آلمانی ، بازبینیشده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
نشان دهمین سالگرد ویکیپدیای چکی
جایزه مسابقه متنباز ۲۰۰۸
جایزه مسابقه متنباز ۲۰۱۰
فراخوان مشارکت در ویکیپدیای چکی
