از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
بررسی اجمالی
سیاست فرآیند تصمیمگیری جمعی دربارهٔ ادارهٔ جامعه است. این حوزه شامل نظریهپردازی دربارهٔ اندیشهها و ایدئولوژیها و نیز عملکرد نهادها و افراد سیاسی میشود.
مفاهیم کلیدی
* قدرت (توانایی تغییر رفتار دیگران)
اقتدار (قدرت مشروع و پذیرفتهشده)
قانون (قواعد الزامآور)
دولت (نهاد حاکم)
ملت (جامعهای با هویت مشترک)
حاکمیت (حق تصمیمگیری نهایی)
شاخهها
* نظریه سیاسی (مطالعهٔ اندیشهها و فلسفهٔ سیاست)
ایدئولوژیها
* لیبرالیسم (آزادی فردی، بازار آزاد)
نظامهای سیاسی
* دموکراسی (حکومت بر پایهٔ ارادهٔ مردم)
فرایندها
* انتخابات (روش گزینش نمایندگان)
سیاست یعنی «هنر ممکنها»، چگونگی توزیع قدرت و منابع، تنظیم روابط میان حکومت و شهروندان، و تعیین جهتگیریهای بنیادی یک جامعه.
🔹 تاریخ و فلسفهٔ سیاسی[ ویرایش ]
* حکمت یونان باستان: افلاطون، ارسطو
* سنتهای چین باستان: کنفوسیوس، لاو زی
* اندیشههای مسیحی: توما آکویناس
* فلسفهٔ اسلامی: فارابی، ابنخلدون
* قرارداد اجتماعی: هابز، لاک، روسو
* روشنگری: ولتر، مونتسکیو
* مارکسیسم: کارل مارکس
* لیبرالیسم کلاسیک و نو
* نظریه انتقادی: فرانکفورتیها
* پسامدرن: فوکو، دریدا
🔹 مکاتب و ایدئولوژیهای سیاسی[ ویرایش ]
* مردمسالاری مستقیم
* مردمسالاری نمایندگی
* نظام ریاستی
* نظام پارلمانی
* نظام نیمهریاستی
### پادشاهی
### نظامهای اقتدارگرا
* دیکتاتوری
* تکحزبی
* نظامهای نظامی
### نظامهای ترکیبی و نوین
* دموکراسی توسلّطی
* جمهوری خلق
قوهٔ مقننه قوهٔ مجریه قوهٔ قضائیه
پارلمان، مجالس شورای ملی، سنا کابینه، ریاستجمهوری، نخستوزیری دادگاههای عالی، دادگاههای اداری، دادگاه بینالمللی
* سازمان ملل متحد
* اتحادیه اروپا
* سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)
* سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه (OECD)
* سازمان دادگاه کیفری بینالمللی (ICC)
* اتحادیه آفریقا
* اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن)
* اعضای شانگهای
حزب دموکرات
حزب جمهوریخواه
حزب کارگر
حزب محافظهکار
حزب سوسیالیست
حزب آزادیخواه
حزب کمونیست
حزب سبز
حزب ملی
جماعت اسلامی
🔹 انتخابات و نظامهای رأیگیری[ ویرایش ]
* اول به علاوهٔ اول
* حوزهٔ تکنماینده
* فهرستی بسته
* فهرستی باز
### سامانههای ترکیبی
### آرای الکترونیکی و مدرن
* رأیگیری آنلاین
* رأی از راه دور
نظام جمهوری اسلامی ایران
مجلس شورای اسلامی
مجمع تشخیص مصلحت
شورای نگهبان
حکومت و نهادهای موازی
احزاب فعال و شخصیتهای کلیدی
روابط بینالملل
تعادل قوا
ائتلافها و رقابتهای منطقهای
سیاستهای اقتصادی بینالمللی
حقوق بشر و دموکراسی جهانی
انقلاب فرانسه (۱۷۸۹–۱۷۹۹)
انقلاب روسیه (۱۹۱۷)
جنگ جهانی اول (۱۹۱۴–۱۹۱۸)
جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹–۱۹۴۵)
جنگ سرد (۱۹۴۷–۱۹۹۱)
انقلاب اسلامی ایران (۱۹۷۹)
فروپاشی شوروی (۱۹۹۱)
برگزیت (۲۰۱۶–۲۰۲۰)
کارل مارکس
جان لاک
توماس هابز
امانوئل کانت
ماگاتما گاندی
نلسون ماندلا
مارگارت تاچر
باراک اوباما
آنجلا مرکل
🔹 منابع و مطالعهٔ بیشتر[ ویرایش ]
آلن، رابین. مبانی نظریهٔ سیاسی . نشر نی.
دیوید ایستون. چشمانداز جدید سیاست . انتشارات ققنوس.
رابرت دال. دموکراسی و نقد آن . نشر اختران.
ساموئل هانتینگتون. نبرد تمدنها . نیلوفر.