Συνταγματικό δημοψήφισμα στη Γουινέα 2025
Στις 21 Σεπτεμβρίου 2025 διεξήχθη στη Γουινέα δημοψήφισμα για ένα νέο σύνταγμα, με σκοπό να καθοριστεί αν θα αντικατασταθεί το ισχύον σύνταγμα που εισήχθη το 2020 με μια νέα εκδοχή που εισήγαγε τη Γερουσία και επεξέτεινε τα όρια θητείας για τον πρόεδρο. Οι ψηφοφόροι ενέκριναν το νέο σύνταγμα με 89% έναντι 11%.[1] Το δημοψήφισμα διεξήχθη στο πλαίσιο της δέσμευσης της στρατιωτικής χούντας υπό τον Μαμαντί Ντουμπουγιά για αποκατάσταση της πολιτικής διακυβέρνησης μετά το πραξικόπημα του 2021.[2]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από την ανεξαρτησία της από τη Γαλλία το 1958 έως το 2010, η Γουινέα κυβερνήθηκε από διάφορες διαδοχικές απολυταρχίες, πολλές από τις οποίες ήταν στρατιωτικές χούντες.[3] Το 2008 το τελευταίο από αυτά τα καθεστώτα ανήλθε στην εξουσία μετά τον θάνατο του επί μακρόν προέδρου Λανσάνα Κοντέ. Μια στρατιωτική χούντα υπό τον Μουσά Νταντίς Καμαρά ιδρύθηκε έπειτα από ένα πραξικόπημα που εκμεταλλεύτηκε το κενό εξουσίας που άφησε ο θάνατός του.[4] Η εγχώρια και διεθνής αντιπολίτευση στον Καμαρά αυξήθηκε, και ύστερα από μια φονική καταστολή διαδηλώσεων της αντιπολίτευσης το 2009,[5] ο Καμαρά πυροβολήθηκε στο κεφάλι σε μια απόπειρα δολοφονίας και μεταφέρθηκε στο Μαρόκο για ιατρική περίθαλψη.[6] Υπό εγχώρια και διεθνή (κυρίως αμερικανική και γαλλική) πίεση, ο διάδοχος μεταβατικός πρόεδρος, Σεκουμπά Κονατέ οργάνωσε εκλογές για το επόμενο έτος.[7]
Στις προεδρικές εκλογές της Γουινέας το 2010, ο μακροχρόνιος ηγέτης της αντιπολίτευσης Άλφα Κοντέ έγινε ο πρώτος ελεύθερα εκλεγμένος πρόεδρος στην ιστορία της χώρας.[8] Ο Κοντέ επανεξελέγη το 2015 και το 2020. Η τελευταία εκλογή πραγματοποιήθηκε λόγω συνταγματικών αλλαγών που εφαρμόστηκαν μέσω ενός δημοψηφίσματος τον Μάρτιο του 2020.[9]
Οι ηγέτες της αντιπολίτευσης αρνήθηκαν τη νομιμότητα των αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος, τροφοδοτώντας μαζικές αναταραχές στη χώρα που ήδη λάμβαναν χώρα σε αντίθεση με τις συνταγματικές τροποποιήσεις και συνεχίστηκαν μετά την επανεκλογή του. Οι διαδηλώσεις καταστάλθηκαν βίαια, με αποτέλεσμα 85 θανάτους.[10][11] Σε συνδυασμό με μια οικονομική κρίση που προκλήθηκε από την Πανδημία COVID-19 και τη σχετική κρίση εφοδιαστικής αλυσίδας, η Γουινέα έγινε ολοένα και πιο ασταθής.[12][13]
Στις 5 Σεπτεμβρίου 2021 ο πρόεδρος Κοντέ συνελήφθη από τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας σε ένα πραξικόπημα στο Κονακρί. Ο διοικητής των ειδικών δυνάμεων Μαμαντί Ντουμπουγιά έκανε μια ανακοίνωση στην κρατική τηλεόραση, ανακοινώνοντας τη διάλυση του συντάγματος και της κυβέρνησης.[14] Την 1η Οκτωβρίου 2021 ο Ντουμπουγιά ορκίστηκε ως μεταβατικός πρόεδρος[15] Ο Ντουμπουγιά αρχικά όρισε την 31η Δεκεμβρίου 2024 ως προθεσμία για την έναρξη μιας δημοκρατικής μετάβασης. Ωστόσο, έχασε την προθεσμία, οδηγώντας σε διαμαρτυρίες και κριτική από ακτιβιστές και την αντιπολίτευση. Υπό πίεση, υποσχέθηκε στο Πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του ότι θα υπογραφόταν διάταγμα για το συνταγματικό δημοψήφισμα. Οι αρχές πρόσθεσαν επίσης ότι όλες οι εκλογές θα διεξαχθούν εντός του έτους, χωρίς να δεσμευτούν για συγκεκριμένη ημερομηνία.[15] Το δημοψήφισμα θα παρακολουθηθεί από διεθνείς παρατηρητές, οι οποίοι κάλεσαν τον Ντουμπουγιά να τηρήσει τις δεσμεύσεις του και να αποκαταστήσει τη δημοκρατική διακυβέρνηση.[2]
Το σχέδιο συντάγματος δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2025.[16] Μεταξύ των διατάξεών του ήταν η αύξηση της προεδρικής θητείας από πέντε σε επτά χρόνια, με όριο τις δύο θητείες, και η δημιουργία Γερουσίας, με το ένα τρίτο των μελών της να διορίζεται από τον πρόεδρο.[17] Στον ηγέτη της χούντας Ντουμπουγιά θα επιτρεπόταν επίσης να είναι υποψήφιος στις εκλογές, κάτι που προκάλεσε διαμαρτυρίες από την αντιπολίτευση.[18]
Εκστρατεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η εκστρατεία ξεκίνησε στις 31 Αυγούστου 2025 και ολοκληρώθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου. Η Ανώτατη Αρχή Επικοινωνίας (HAC) εξέδωσε περιορισμούς στην επιλογή των μέσων ενημέρωσης που επιτρεπόταν να καλύψουν το δημοψήφισμα, περιορίζοντας μη αναγνωρισμένες οντότητες που βρίσκονταν σε σύγκρουση με τις αρχές. Στα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης απαγορεύτηκε επίσης να συμμετέχουν σε διαδραστικά προγράμματα που συζητούσαν το δημοψήφισμα.[19] Οι περιορισμοί χαλαρώθηκαν στη συνέχεια την 1η Σεπτεμβρίου.[20] Η κυβέρνηση ανέπτυξε 45.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και 1.000 ελαφρά και τεθωρακισμένα οχήματα και επιθετικά ελικόπτερα σε όλη τη χώρα για την ασφάλεια της ψηφοφορίας.[21]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το νέο σύνταγμα εγκρίθηκε από το 90,6% των ψηφοφόρων με συμμετοχή τουλάχιστον 91,4% από το 80% των εκλογικών τμημάτων.[22]
Τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν ένα μαθηματικό λάθος, καθώς το ποσοστό συμμετοχής ανακοινώθηκε στο 86,42%, ενώ ταυτόχρονα δημοσιευμένα στοιχεία δίνουν ποσοστό 87,93%.
| Ψήφοι | % | |
|---|---|---|
| Υπέρ | 5.135.951 | 89,38 |
| Κατά | 610.376 | 10,62 |
| Έγκυρες ψήφοι | 5.746.327 | 96,55 |
| Άκυρες και λευκές ψήφοι | 205.480 | 3,45 |
| Σύνολο | 5.951.807 | 100 |
| Αποχή | 816.651 | 12,07 |
| Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή | 6.768.458 | 87,93 |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Guinea sets a date in September for a key referendum that would launch a return to democracy». AP News (στα Αγγλικά). 2 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2025.
- 1 2 «Guinea's junta sets September vote on new constitution after missed deadline». RFI (στα Αγγλικά). 2 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2025.
- ↑ «Guinea: Soldiers claim to have seized power and dissolved government as president 'detained'». Sky News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Military takes control in Guinea». BBC News. 23 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2008.
- ↑ «U.S. Envoy Protests Violence in Guinea (Published 2009)» (στα Αγγλικά). 7 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «After Assassination Attempt, Guinea's Junta Leader Leaves Country for Treatment (Published 2009)» (στα Αγγλικά). 4 Δεκεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Guinée : Comment France et Etats-Unis ont écarté le chef de la junte» (στα Γαλλικά). 9 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Can Guineans grab hold of democracy?». BBC News (στα Αγγλικά). 4 Νοεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Guinea military officials say they have detained the president and taken control of the country». The Washington Post (στα Αγγλικά). 5 Σεπτεμβρίου 2021. ISSN 0190-8286. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Guinée. Au moins 50 personnes tuées en toute impunité dans des manifestations en moins d'un an». Amnesty International (στα Γαλλικά). 1 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Guinée : quatre choses à savoir sur le référendum constitutionnel reporté qui a plongé le pays dans une nouvelle impasse politique». Franceinfo (στα Γαλλικά). 1 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ ICI.Radio-Canada.ca, Zone International- (5 Σεπτεμβρίου 2021). «Coup d'État en Guinée, le président Alpha Condé capturé par les putschistes». Radio-Canada (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Wheat Supplies Are Shrinking and It's Bad News for Bread Prices». Bloomberg.com (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Elite Guinea army unit says it has toppled president». Reuters. 5 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2021.
- 1 2 «Guinée : Mamadi Doumbouya devient officiellement chef de l'État». Jeune Afrique (στα Γαλλικά). 1 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «Guinea's new draft constitution sparks debate over presidential term limits». Constitution Net (στα Αγγλικά). 2 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2025.
- ↑ «Guinea presents draft for new constitution, referendum set for September». Africanews (στα Αγγλικά). 3 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2025.
- ↑ «En Guinée, l'opposition rejette le projet de Constitution qui permettrait une candidature du chef de la junte» (στα Γαλλικά). 16 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2025.
- ↑ «Official campaigns launch for Guinea referendum amidst new media coverage guidelines». Africanews (στα Αγγλικά). 30 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Guinea relaxes media restrictions ahead of constitutional referendum». Africanews (στα Αγγλικά). 2 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Guineans approve new constitution by wide margin, pave way for elections». France 24 (στα Αγγλικά). 24 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Guineans vote 'yes' in referendum that could allow leader of country's junta to run for president». AP News (στα Αγγλικά). 23 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ Mamadou Yaya Diallo (26 Σεπτεμβρίου 2025). Guineematincom, επιμ. «Référendum constitutionnel en Guinée : la Cour suprême proclame la victoire du Oui avec 89,38 % des voix». Guineematin.com. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2025..
