Σλαβική Γερμανία
Η Σλαβική Γερμανία (λατινικά: Germania Slavica) είναι ιστοριογραφικός όρος, ο οποίος χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1950 για να δηλώσει το τοπίο της μεσαιωνικής γλωσσικής ζώνης (περίπου ανατολικά της γραμμής των ποταμών Έλβα - Ζάαλε) μεταξύ Γερμανών και Σλάβων στην Κεντρική Ευρώπη, αφενός, και μιας επιστημονικής ομάδας εργασίας του 20ού αιώνα, η οποία ερεύνησε τις συνθήκες στην περιοχή κατά τον Πρώιμο Μεσαίωνα και τον Ώριμο Μεσαίωνα κατόπιν.[1][2]
Ο ιστορικός Κλάους Ζέρνακ χωρίζει τη Σλαβική Γερμανία σε:[3]
- Σλαβική Γερμανία Α' μεταξύ των ποταμών Έλβα και Σάλε στα δυτικά και του Όντερ στα ανατολικά, η οποία είχε αποτελέσει περιοχή της Ανατολικής Φραγκίας και αργότερα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
- Σλαβική Γερμανία Β' ανατολικά της Σλαβικής Γερμανίας Α' και δυτικά του Βασιλείου της Πολωνίας, η οποία περιλάμβανε τα δουκάτα της Σιλεσίας, της Πομερανίας και της Πρωσίας, καθώς και το Νόιμαρκ.
Από τα τέλη της πρώτης χιλιετίας ΜΚΕ, σλαβικές φυλές (που συλλογικά αναφέρονται ως Ουένδοι) εγκαταστάθηκαν στη Σλαβική Γερμανία. Η περιοχή υπέστη μεγάλους κοινωνικούς μετασχηματισμούς, οι οποίοι συνδέονται με την εισροή εποίκων από τη Δύση (κυρίως γερμανικών φύλων) κατά τη διάρκεια του Όστζιντλουνγκ στον Πρώιμο Μεσαίωνα και τον Ώριμο Μεσαίωνα. Οι συνέπειες του Όστζιντλουνγκ θα ήταν μακροχρόνιες με την κοινωνική δομή της «Ανατολικής Ελβίας» (γερμανόφωνων εδαφών ανατολικά του ποταμού Έλβα), που κυριαρχούνταν από λατιφούντια και Πρώσους Γιούνκερ μέχρι τη μεταρρύθμιση γαιών και την απέλαση των περισσότερων εθνοτικών Γερμανών μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αντίθετα, στην υπόλοιπη γερμανόφωνη Ευρώπη κυριαρχούσαν μικρές φάρμες και αυξανόμενη αστικοποίηση.
Κατ' αναλογία, ο όρος Σλαβική Βαυαρία υποδηλώνει τη μεσαιωνική γερμανοσλαβική ζώνη επαφής στη βορειοανατολική Βαυαρία.
Ιστορική άποψη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Σλαβική Γερμανία από τον Βόλφγκανγκ Χ. Φρίτζε ως ερευνητικός όρος στη μεσαιωνική ορολογία, όταν ιδρύθηκε η διεπιστημονική ομάδα εργασίας του (IAG) το 1976. Αυτός ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Βάλτερ Σλέσινγκερ το 1961 ως αναλογία με τον ερευνητικό όρο Ρωμαϊκή Γερμανία του 1932, ο οποίος επινοήθηκε από τον Θέοντορ Φρινγκς. Η Ρωμαϊκή Γερμανία όρισε, σύμφωνα με τον Φρινγκς, τους χώρους, «στους οποίους η ανάπτυξη της γερμανικής γλώσσας [...] έχει καθοριστεί από την επίδραση των ρωμαϊκών υποστρωμάτων», ουσιαστικά τις περιοχές δυτικά του ποταμού Ρήνου και του δεξιού παραποτάμου του, Νέκαρ, και νότια του Άλτμιλ και του Δούναβη (Λίμες).
Αντίστοιχα, ο Φρίτζε διατύπωσε το 1980:
| « | Ως Σλαβική Γερμανία αναφερόμαστε στην «περιοχή του μεσαιωνικού γερμανικού ανατολικού εποικισμού στις σλαβοκατοικημένες περιοχές ανατολικά του Έλβα και του Ζάαλε, στο βαθμό που έχει γερμανοποιηθεί γλωσσικά». | » |
Ο Βάλτερ Λάμερς όρισε:
| « | Το διάστημα μεταξύ των δυτικών συνόρων του περισσότερο ή λιγότερο μόνιμου σλαβικού οικισμού και των ανατολικών συνόρων των νέων γερμανικών φυλών, όπως ήταν τον 19ο και τον 20ο αιώνα». | » |
Τα δυτικά σύνορα ορίζονταν από τη Βάγκρια, την Βενδλάνδη και το Άλτμαρκ, στη συνέχεια από τον Έλβα και τον Ζάαλε, και τα νότια σύνορα από την Άνω Φραγκονία και το Άνω Παλατινάτο (Σλαβική Βαυαρία).
Όσον αφορά την ανατολική έκταση, η πολωνική έρευνα έχει θέσει προς συζήτηση τον αντίθετο όρο Γερμανική Σλαβία στις περιοχές της Πομερανίας, της Λουσατίας και της Σιλεσίας.
Τα δυτικά και τα ανατολικά σύνορα (που ορίζονται από τη γλωσσική διάχυση) της μεσαιωνικής Σλαβικής Γερμανίας δεν είναι πανομοιότυπα με τα σύγχρονα κρατικά σύνορα. Λόγω της διαφορετικής προσβασιμότητας σε ερευνητικές βάσεις, ωστόσο, με πρόταση του Κλάους Ζέρνακ, για πραγματιστικούς λόγους, έγινε διάκριση μεταξύ Σλαβικής Γερμανίας Α' και Β', που χωρίζονται από τον Όντερ ως κρατικό σύνορο από το 1945, αν και τα ιστορικά τοπία της Πομερανίας και του Λέμπους τέμνονται από τον Όντερ.
Τελικά, όμως, η Σλαβική Γερμανία ως γερμανο-σλαβική ζώνη επαφής δεν αφορά πρωτίστως έναν χώρο, αλλά τη θέση των ιστορικών διεργασιών. Δεν πρόκειται λοιπόν για (μονόπλευρη) αναπαράσταση του γερμανικού ανατολικού εποικισμού, αλλά για διαμόρφωση της περιοχής με τη συμμετοχή του σλαβικού πληθυσμού (ιδιαίτερα των Σλάβων του Έλβα), τόσο στην περίοδο πριν από τη γερμανική μετανάστευση όσο και κατά την ώριμη μεσαιωνική επέκταση της χώρας.
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Christian Lübke, Struktur und Wandel im Früh- und Hochmittelalter: eine Bestandsaufnahme aktueller Forschungen zur Germania Slavica, Franz Steiner Verlag, 1998, σελ. 9,
- ↑ J. Hackmann. «From Germania Slavica to Slavia Germanica? (От Germania Slavica к Slavia Germanica?)// Studia Slavica et Balcanica Petropolitana». Hackmann J. From Germania Slavica to Slavia Germanica? (От Germania Slavica К Slavia Germanica?)// Studia Slavica et Balcanica Petropolitana. № 2(22). 2017. С. 122-139. (Academia). https://www.academia.edu/37523677. Ανακτήθηκε στις September 6, 2020.
- ↑ Christian Lübke, Struktur und Wandel im Früh- und Hochmittelalter: eine Bestandsaufnahme aktueller Forschungen zur Germania Slavica, Franz Steiner Verlag, 1998, p.14, (ISBN 3515071148)
