close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πυρηνικό όπλο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Image
Το «σύννεφο σαν μανιτάρι» που δημιουργήθηκε από τη ρίψη της ατομικής βόμβα στην πόλη Ναγκασάκι
Image
Χώρες με πυρηνικά όπλα

Η μεγάλη απελευθέρωση ενέργειας που παρατηρείται στις πυρηνικές αντιδράσεις οδήγησε στη μελέτη, κατασκευή και παραγωγή πανίσχυρων όπλων με τεράστια εκρηκτική δύναμη. Τα πυρηνικά όπλα (nuclear weapons, armes nucléaires) λειτουργούν με βάση την πυρηνική σχάση ή την πυρηνική σύντηξη.

Στα πυρηνικά όπλα σχάσης, που λέγονται και ατομικές βόμβες, η αλυσιδωτή αντίδραση είναι ανεξέλεγκτη, και όχι ελεγχόμενη όπως στους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Αυτό σημαίνει πως σε κάθε κλάσμα του δευτερολέπτου διασπάται ένας μεγάλος αριθμός πυρήνων που απελευθερώνουν ασύλληπτη ποσότητα ενέργειας με μια τρομακτική έκρηξη. Περισσότερο όμως καταστροφικά θεωρούνται τα θερμοπυρηνικά όπλα ή βόμβες υδρογόνου, όπου συνδυάζεται η πυρηνική σχάση με τη σύντηξη. Για παράδειγμα η βόμβα Β53 που κατασκευάστηκε την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και συγκεκριμένα κατά την Κρίση των Πυραύλων στην Κούβα (1962) είχε 600 φορές πιο καταστροφική ισχύ από τη βόμβα στη Χιροσίμα.[1] Τα πυρηνικά, μαζί με τα βιοχημικά, χαρακτηρίζονται ως όπλα μαζικής καταστροφής, σε αντίθεση με τα συμβατικά όπλα μικρής κλίμακας.

Η πρώτη και μοναδική φορά που χρησιμοποιήθηκε ατομική βόμβα σε πολεμική σύγκρουση ήταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής εναντίον της Ιαπωνίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και δεν έχει επαναληφθεί λόγω των τραγικών συνεπειών της. Γίνονται παρ' όλα αυτά δοκιμές από διάφορες χώρες, σε απομακρυσμένες περιοχές ή υποθαλάσσιες εκρήξεις.

Συνθήκη για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Image
Χώρες που ψήφισαν υπέρ της Συνθήκης του ΟΗΕ για απαγόρευση των πυρηνικών όπλων (2017)
Image
Χώρες που έχουν επικυρώσει τη συνθήκη για κατάργηση των πυρηνικών όπλων

Η Συνθήκη για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων (TPNW) είναι η πρώτη νομικά δεσμευτική διεθνής συμφωνία για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών όπλων, με στόχο την εξάλειψή τους. Εγκρίθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 7 Ιουλίου 2017, με την υπερψήφιση από 122 κράτη.[2][3] Προκειμένου να τεθεί σε ισχύ, απαιτείται υπογραφή και επικύρωση από τουλάχιστον 50 χώρες. Στις 24 Οκτωβρίου 2020 η Ονδούρα έγινε η 50η χώρα που επικύρωσε τη Συμφωνία για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων, δίνοντας τη δυνατότητα να τεθεί σε ισχύ μέσα σε 90 ημέρες (Ιανουάριος 2021).[4][5] Πράγματι τέθηκε σε ισχύ στις 22 Ιανουαρίου 2021.

Μέχρι τις 17 Οκτωβρίου 2025, 94 κράτη έχουν υπογράψει και 74 έχουν αποδεχτεί, εγκρίνει, επικυρώσει ή προσχωρήσει στη Συνθήκη.[6]

Κράτος Υπογραφή Επικύρωση
Image Αλγερία Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Ανγκόλα Σεπτέμβριος 27, 2018
Image Αντίγκουα και Μπαρμπούντα Σεπτέμβριος 26, 2018 Νοέμβριος 25, 2019
Image Αυστρία Σεπτέμβριος 20, 2017 Μαΐου 8, 2018
Image Μπανγκλαντές Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2019
Image Μπαρμπάντος Σεπτέμβριος 22, 2022
Image Μπελίζ Φεβρουάριος 6, 2020 Μαΐου 19, 2020
Image Μπενίν Σεπτέμβριος 26, 2018 Δεκέμβριος 11, 2020
Image Βολιβία Απριλίου 16, 2018 Αύγουστος 6, 2019
Image Μποτσουάνα Σεπτέμβριος 26, 2019 Ιουλίου 15, 2020
Image Βραζιλία Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Μπρουνέι Σεπτέμβριος 26, 2018
Image Μπουρκίνα Φάσο Σεπτέμβριος 22, 2022
Image Καμπότζη Ιανουάριος 9, 2019 Ιανουάριος 22, 2021
Image Πράσινο Ακρωτήριο Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιουνίου 20, 2022
Image Κεντροαφρικανική Δημοκρατία Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Χιλή Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 23, 2021
Image Κολομβία Αύγουστος 3, 2018
Image Νήσοι Κουκ αυτοδιοικούμενη περιοχή Σεπτέμβριος 4, 2018 (προσχώρηση)
Image Κομόρες Σεπτέμβριος 20, 2017 Φεβρουάριος 19, 2021
Image Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 22, 2022
Image Δημοκρατία του Κονγκό Σεπτέμβριος 20, 2017 Μαΐου 17, 2022
Image Κόστα Ρίκα Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιουλίου 5, 2018
Image Ακτή Ελεφαντοστού Σεπτέμβριος 20, 2017 Μάρτιος 23, 2022
Image Κούβα Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιανουάριος 30, 2018
Image Δομινίκα Σεπτέμβριος 26, 2019 Οκτώβριος 18, 2019
Image Δομινικανή Δημοκρατία Ιουνίου 7, 2018 Σεπτέμβριος 22, 2022
Image Ισημερινός Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 25, 2019
Image Ελ Σαλβαδόρ Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιανουάριος 30, 2019
Image Ισημερινή Γουινέα Σεπτέμβριος 22, 2022
Image Φίτζι Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιουλίου 7, 2020
Image Γκάμπια Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2018
Image Γκάνα Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2025 [7]
Image Γρενάδα Σεπτέμβριος 26, 2019 Ιουνίου 20, 2022
Image Γουατεμάλα Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιουνίου 13, 2022
Image Γουινέα-Μπισάου Σεπτέμβριος 26, 2018 Δεκέμβριος 15, 2021
Image Γουιάνα Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Βατικανό Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Αϊτή Σεπτέμβριος 22, 2022
Image Ονδούρα Σεπτέμβριος 20, 2017 Οκτώβριος 24, 2020
Image Ινδονησία Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 24, 2024
Image Δημοκρατία της Ιρλανδίας Σεπτέμβριος 20, 2017 Αύγουστος 6, 2020
Image Τζαμάικα Δεκέμβριος 8, 2017 Οκτώβριος 23, 2020
Image Καζακστάν Μάρτιος 2, 2018 Αύγουστος 29, 2019
Image Κιριμπάτι Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2019
Image Λάος Σεπτέμβριος 21, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2019
Image Λεσότο Σεπτέμβριος 26, 2019 Ιουνίου 6, 2020
Image Λιβύη Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Λίχτενσταϊν Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Μαδαγασκάρη Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Μαλάουι Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιουνίου 29, 2022
Image Μαλαισία Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 30, 2020
Image Μαλδίβες Σεπτέμβριος 26, 2019 Σεπτέμβριος 26, 2019
Image Μάλτα Αύγουστος 25, 2020 Σεπτέμβριος 21, 2020
Image Μεξικό Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιανουάριος 16, 2018
Image Μιανμάρ Σεπτέμβριος 26, 2018
Image Μογγολία Δεκέμβριος 10, 2021 (προσχώρηση)
Image Μοζαμβίκη Αύγουστος 18, 2020
Image Ναμίμπια Δεκέμβριος 8, 2017 Μάρτιος 20, 2020
Image Ναουρού Νοέμβριος 22, 2019 Οκτώβριος 23, 2020
Image Νεπάλ Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Νέα Ζηλανδία Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιουλίου 31, 2018
Image Νικαράγουα Σεπτέμβριος 22, 2017 Ιουλίου 19, 2018
Image Νίγηρας Δεκέμβριος 9, 2020
Image Νιγηρία Σεπτέμβριος 20, 2017 Αύγουστος 6, 2020
Image Νιούε αυτοδιοικούμενη περιοχή Αύγουστος 6, 2020 (προσχώρηση)
Image Παλάου Σεπτέμβριος 20, 2017 Μαΐου 3, 2018
Image Κράτος της Παλαιστίνης Σεπτέμβριος 20, 2017 Μάρτιος 22, 2018
Image Παναμάς Σεπτέμβριος 20, 2017 Απριλίου 11, 2019
Image Παραγουάη Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιανουάριος 23, 2020
Image Περού Σεπτέμβριος 20, 2017 Δεκέμβριος 23, 2021
Image Φιλιππίνες Σεπτέμβριος 20, 2017 Φεβρουάριος 18, 2021
Image Άγιος Χριστόφορος και Νέβις Σεπτέμβριος 26, 2019 Αύγουστος 9, 2020
Image Σαμόα Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2018
Image Άγιος Μαρίνος Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2018
Image Σάο Τομέ και Πρίνσιπε Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιανουάριος 15, 2024
Image Σιέρα Λεόνε Σεπτέμβριος 22, 2022 Σεπτέμβριος 24, 2024
Image Νήσοι Σολομώντα Σεπτέμβριος 24, 2024 Σεπτέμβριος 24, 2024
Image Νότια Αφρική Σεπτέμβριος 20, 2017 Φεβρουάριος 25, 2019
Image Αγία Λουκία Σεπτέμβριος 27, 2018 Ιανουάριος 23, 2019
Image Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες Δεκέμβριος 8, 2017 Ιουλίου 31, 2019
Image Σεϋχέλλες Σεπτέμβριος 26, 2018 Ιουλίου 9, 2021
Image Σουδάν Ιουλίου 22, 2020
Image Τανζανία Σεπτέμβριος 26, 2019
Image Ταϊλάνδη Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Ανατολικό Τιμόρ Σεπτέμβριος 26, 2018 Ιουνίου 20, 2022
Image Τρινιντάντ και Tομπάγκο Σεπτέμβριος 26, 2019 Σεπτέμβριος 26, 2019
Image Τόγκο Σεπτέμβριος 20, 2017
Image Τουβαλού Σεπτέμβριος 20, 2017 Οκτώβριος 12, 2020
Image Ουρουγουάη Σεπτέμβριος 20, 2017 Ιουλίου 25, 2018
Image Βανουάτου Σεπτέμβριος 20, 2017 Σεπτέμβριος 26, 2018
Image Βενεζουέλα Σεπτέμβριος 20, 2017 Μάρτιος 27, 2018
Image Βιετνάμ Σεπτέμβριος 22, 2017 Μαΐου 17, 2018
Image Ζάμπια Σεπτέμβριος 26, 2019
Image Ζιμπάμπουε Δεκέμβριος 4, 2020
Image Τζιμπουτί Ιανουάριος 9, 2023
Image Σρι Λάνκα Σεπτέμβριος 19, 2023 (προσχώρηση)
Image Μπαχάμες Σεπτέμβριος 19, 2023
Σύνολο 94 73
  1. «Dismantling the mega-nuke: America begins to take apart B53 that was 600 times more powerful than bomb that flattened Hiroshima». Mail Online. 25 Οκτωβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2019.
  2. editor, Ian Sample Science (7 Ιουλίου 2017). «Treaty banning nuclear weapons approved at UN». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2019.
  3. «United Nations Conference to Negotiate a Legally Binding Instrument to Prohibit Nuclear Weapons, Leading Towards their Total Elimination, 27 April to 22 May 2015». www.un.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2019.
  4. «UN: Treaty Banning Nuclear Weapons to Enter Into Force». Voice of America (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2020.
  5. NEWS, KYODO. «U.N. nuclear ban treaty to take effect on Jan. 22». Kyodo News+. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2020.
  6. «Chapter XXVI: Disarmament – No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons». United Nations Treaty Collection. 6 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2017.
  7. «GHANA RATIFIES TREATY ON THE PROHIBITION OF NUCLEAR WEAPONS – Ministry Of Foreign Affairs» (στα Αγγλικά). 27 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2025.