close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πρωτεΐνη ορού γάλακτος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πρωτεΐνη ορού γάλακτος
Image
Πρωτεΐνη ορού γάλακτος σε σκόνη.
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π)
Image
Ζύμωση γάλακτος με προσθήκη καλλιέργειας βακτηρίων ή οξέος (π.χ. χυμός λεμονιού). Κατά τη διαδικασία της ζύμωσης το γάλα διαχωρίζεται σε τυρόπηγμα (το στερεό μέρος) και σε ορό γάλακτος (υγρό μέρος).

Η πρωτεΐνη ορού γάλακτος είναι ένα σύνολο πρωτεϊνών που προέρχονται από τον ορό γάλακτος, το υγρό που απομένει μετά την πήξη του γάλακτος κατά την παραγωγή τυριού.[1][2] Είναι ένα δημοφιλές συμπλήρωμα διατροφής γνωστό για την υψηλή περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη και τα πιθανά οφέλη για την υγεία, όπως η ανάπτυξη των μυών και η διαχείριση του βάρους. Διατίθεται συνήθως σε σκόνη και μπορεί επίσης να βρεθεί σε διάφορες μπάρες πρωτεΐνης, ποτά και άλλα αθλητικά τρόφιμα.[3][4][5][6]

Η πρωτεΐνη ορού γάλακτος είναι ένα μείγμα πρωτεϊνών, οι οποίες απομονώνονται από τον ορό γάλακτος. Αποτελείται κυρίως από β-λακτοσφαιρίνη, α-λακταλβουμίνη, λευκωματίνη και ανοσοσφαιρίνες, μαζί με άλλα δευτερεύοντα συστατικά όπως η λακτοφερρίνη και η λακτοϋπεροξειδάση. Η συγκεκριμένη σύνθεση μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με παράγοντες όπως ο τύπος του ορού γάλακτος και οι μέθοδοι επεξεργασίας.[7][8]

Οι τρεις κύριοι τύποι πρωτεΐνης ορού γάλακτος είναι η συμπυκνωμένη, η απομονωμένη και η υδρολυμένη πρωτεΐνη. Διαφέρουν ως προς την επεξεργασία τους, την περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και τα επίπεδα λακτόζης και λίπους. Η συμπυκνωμένη πρωτεΐνη ορού γάλακτος είναι η πιο συνηθισμένη και οικονομικά αποδοτική, καθώς περιέχει περίπου 58-89% περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη με κάποια λακτόζη και λίπος. Η απομονωμένη πρωτεΐνη ορού γάλακτος υφίσταται περαιτέρω επεξεργασία για υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη (90% ή περισσότερο) και χαμηλότερη λακτόζη και λίπος. Η υδρολυμένη πρωτεΐνη ορού γάλακτος, έχει την υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη (περίπου 99%), διασπάται ενζυματικά σε μικρότερα πεπτίδια, καθιστώντας ευκολότερη και ταχύτερη την πέψη και την απορρόφησή της.[9][10]

Η πρωτεΐνη ορού γάλακτος είναι μια πλήρης πρωτεΐνη, που σημαίνει ότι περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Χρησιμοποιείται συχνά από αθλητές για μυϊκή ανάπτυξη και αποκατάσταση. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους και στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα.[9][5]

Eίναι γενικά ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους όταν καταναλώνεται με μέτρο, αλλά μπορεί να προκαλέσει κάποιες παρενέργειες, ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις ή για άτομα με συγκεκριμένες ευαισθησίες. Συχνές παρενέργειες περιλαμβάνουν πεπτικά προβλήματα όπως φούσκωμα, αέρια, κράμπες στο στομάχι και διάρροια, που συχνά σχετίζονται με δυσανεξία στη λακτόζη. Άλλες πιθανές παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, πονοκεφάλους, αυξημένη κένωση του εντέρου και μειωμένη όρεξη. Μερικά άτομα μπορεί επίσης να εμφανίσουν αλλεργικές αντιδράσεις, ακμή ή νεφρικά προβλήματα, ειδικά με υπερβολική κατανάλωση.[5][11][12]

  1. Le, Thao T.· Zhao, Di (1 Ιανουαρίου 2019). Deeth, Hilton C., επιμ. Chapter 5 - Analytical Methods for Measuring or Detecting Whey Proteins. Academic Press. σελίδες 155–184. ISBN 978-0-12-812124-5.
  2. Patel, Seema (2015-12-01). «Functional food relevance of whey protein: A review of recent findings and scopes ahead». Journal of Functional Foods 19: 308–319. doi:10.1016/j.jff.2015.09.040. ISSN 1756-4646. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1756464615004570.
  3. «Whey Protein». examine.com. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2025.
  4. Jauregi, Paula· Alvarez-Ossorio, Carmen (1 Ιανουαρίου 2022). Kuddus, Mohammed, επιμ. Chapter 7 - Enzymatic processes for the production of food ingredients from food processing by-products. Academic Press. σελίδες 83–100. ISBN 978-0-323-89929-1.
  5. 1 2 3 «Whey Protein 101: The Ultimate Beginner's Guide». Healthline (στα Αγγλικά). 29 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2025.
  6. «whey protein powder». www.cancer.gov (στα Αγγλικά). 2 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2025.
  7. Luo, Y.· Wang, T. (1 Ιανουαρίου 2016). Singh Dhillon, Gurpreet, επιμ. Chapter 9 - Pharmaceutical and Cosmetic Applications of Protein By-Products. Academic Press. σελίδες 147–160. ISBN 978-0-12-802391-4.
  8. Falsafi, Seid Reza; Topuz, Fuat; Esfandiari, Zahra; Can Karaca, Asli; Jafari, Seid Mahdi; Rostamabadi, Hadis (2023-12-30). «Recent trends in the application of protein electrospun fibers for loading food bioactive compounds». Food Chemistry: X 20: 100922. doi:10.1016/j.fochx.2023.100922. ISSN 2590-1575. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2590157523003656.
  9. 1 2 «Whey protein - Types, Benefits, Why should I take it?». MedPark Hospital (στα Αγγλικά). 6 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2025.
  10. «Whey Protein Concentrate». ADPI (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2025.
  11. Cava, Edda; Padua, Elvira; Campaci, Diego; Bernardi, Marco; Muthanna, Fares M. S.; Caprio, Massimiliano; Lombardo, Mauro (2024-01-18). «Investigating the Health Implications of Whey Protein Consumption: A Narrative Review of Risks, Adverse Effects, and Associated Health Issues». Healthcare (Basel, Switzerland) 12 (2): 246. doi:10.3390/healthcare12020246. ISSN 2227-9032. PMID 38255133. PMC 10815430. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10815430/.
  12. «WHEY PROTEIN: Overview, Uses, Side Effects, Precautions, Interactions, Dosing and Reviews». www.webmd.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2025.