close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Προεδρικές εκλογές 2025 στην Γκαμπόν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Γκαμπόν στις 12 Απριλίου 2025.[1] Ήταν οι πρώτες εκλογές στη χώρα από τότε που η δυναστεία Μπόνγκο ανατράπηκε στο πραξικόπημα του 2023 έπειτα από 56 χρόνια στην εξουσία. Ο μεταβατικός πρόεδρος Μπρις Ολιγκί Νγκεμά ήταν υποψήφιος ως ανεξάρτητος, υπό την πλατφόρμα του Συναγερμού των Οικοδόμων.[2]

Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε στο 70%, το υψηλότερο ποσοστό από τις προεδρικές εκλογές του 1993, τις πρώτες πολυκομματικές εκλογές.[3] Την επόμενη ημέρα, ο Ολιγκί ανακηρύχθηκε νικητής των εκλογών, λαμβάνοντας το 90% των ψήφων, ενώ ο βασικός του αντίπαλος Αλαίν Κλοντ Μπιλί Μπι Νζε έλαβε 3%.[4] Τον Αύγουστο του 2023 διεξήχθησαν γενικές εκλογές, όπου ο τότε πρόεδρος Αλί Μπόνγκο εξασφάλισε τρίτη θητεία με 64% των ψήφων. Τα αποτελέσματα προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και διαφωνίες και τέσσερις ημέρες αργότερα, ο Στρατός της Γκαμπόν και η Ρεπουμπλικανική Φρουρά της Γκαμπόν, υπό την ηγεσία του ταξίαρχου Μπρις Ολιγκί Νγκεμά, ξαδέλφου του Μπόνγκο, πραγματοποίησαν πραξικόπημα που ανέτρεψε και συνέλαβε τον Μπονγκό και την κυβέρνησή του, ακύρωσε τα αποτελέσματα των εκλογών και διέλυσε όλους τους κρατικούς θεσμούς. Ο στρατός ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας και συγκρότησε χούντα με τον Μπρις Ολιγκί ως μεταβατικό πρόεδρο.[5]

Στις 13 Νοεμβρίου η χούντα υποσχέθηκε τη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών.[6] Ο Μπρις Ολιγκί και η χούντα δεσμεύτηκαν να επιστρέψουν την εξουσία στους πολίτες στο τέλος μιας διετούς μεταβατικής περιόδου. Ωστόσο, στις αρχές Μαρτίου του 2025, παραιτήθηκε από τον στρατό και παρουσιάστηκε ως πολίτης, καθιστώντας τον έτσι επιλέξιμο για υποψηφιότητα.[7]

Στις 9 Ιανουαρίου 2025 ο Ολιγκί ανακοίνωσε ότι η χώρα θα διεξάγει προεδρικές εκλογές στις 22 Μαρτίου 2025. Η απόφαση αυτή ακολούθησε την υιοθέτηση νέου συντάγματος τον Νοέμβριο του 2024, που θέσπιζε προεδρικό σύστημα με χρονικούς περιορισμούς θητειών και αυστηρότερα κριτήρια επιλεξιμότητας.[8] Ωστόσο, στις 22 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν στις 12 Απριλίου 2025.[1] Η ημερομηνία αυτή ήταν έξι μήνες νωρίτερα από ό,τι προβλεπόταν στη μεταβατική συμφωνία.[7]

Στις 20 Ιανουαρίου το Μεταβατικό Κοινοβούλιο ενέκρινε νέο εκλογικό κώδικα, επιτρέποντας στα μέλη των σωμάτων ασφαλείας και στους δικαστές να θέσουν υποψηφιότητα και δεσμεύοντας δύο έδρες στο κοινοβούλιο για τα μέλη της διασποράς της Γκαμπόν. Ορίστηκε όριο ηλικίας τα 70 έτη για την προεδρία, αποκλείοντας έτσι τους πιο γνωστούς υποψηφίους της αντιπολίτευσης.[9][10] Επιπλέον, επιτράπηκε σε όσους έχουν διπλή υπηκοότητα να είναι υποψήφιοι –εκτός από τις προεδρικές εκλογές– χωρίς να χρειάζεται να αποποιηθούν την άλλη τους υπηκοότητα, και η ευθύνη για τη διοργάνωση των εκλογών μεταφέρθηκε από τις τοπικές κυβερνήσεις στο Υπουργείο Εσωτερικών.[11]

Οι αιτήσεις υποψηφιότητας κατατέθηκαν μεταξύ 27 Φεβρουαρίου και 8 Μαρτίου 2025.[12]

Συνταγματικό δημοψήφισμα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 16 Νοεμβρίου 2024 η Γκαμπόν διεξήγαγε συνταγματικό δημοψήφισμα στην Γκαμπόν 2024, το οποίο εγκρίθηκε με 91% των ψήφων.[13] Ως αποτέλεσμα, καταργήθηκε το αξίωμα του Πρωθυπουργού της Γκαμπόν, οι προεδρικές θητείες ορίστηκαν σε επτά έτη με δυνατότητα μίας επανεκλογής και απαιτείται πλέον ο πρόεδρος να έχει τουλάχιστον έναν γονέα και έναν/μία σύζυγο με ιθαγένεια της Γκαμπόν. Το δημοψήφισμα θεωρήθηκε επίσης ως σημαντικό βήμα προς την επιστροφή στη δημοκρατική διακυβέρνηση μετά το πραξικόπημα του 2023.[14]

Εκλογικό σύστημα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρόεδρος της Γκαμπόν εκλέγεται για θητεία επτά ετών μέσω του συστήματος δύο γύρων.[15]

Υποψήφιοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δηλωμένοι και αποδεκτοί

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δηλωμένοι και μη αποδεκτοί

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ζαν-Ρεμί Γιαμά (Parti national pour le travail et le progrès)

Μη επιτρεπόμενοι λόγω ηλικιακού ορίου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διεξαγωγή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Γκαμπόν ανακοίνωσε ότι τόσο η Αφρικανική Ένωση όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση απέστειλαν παρατηρητές για την παρακολούθηση των εκλογών.[16] Περίπου 3.000 εκλογικά τμήματα χρησιμοποιήθηκαν για την εξυπηρέτηση περίπου 920.000 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, συμπεριλαμβανομένων 28.000 που βρίσκονται στο εξωτερικό.[17]

Η Αποστολή Παρακολούθησης των Εκλογών από Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών της Γκαμπόν ανέφερε ότι τουλάχιστον το 94,8% των εκλογικών τμημάτων που παρατηρήθηκαν λειτούργησαν υπό ικανοποιητικές συνθήκες, ενώ το 98,6% κρίθηκε ότι λειτούργησε με ικανοποιητική διαφάνεια.[18]

Σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές διεθνών παρατηρητών, δεν καταγράφηκαν σοβαρά περιστατικά κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας.[19] Η Ομάδα Παρατηρητών της Κοινοπολιτείας χαρακτήρισε τις εκλογές ήρεμες και τακτικές, επαινώντας τη βελτίωση στο τοπίο των μέσων ενημέρωσης, με μειωμένη κρατική παρέμβαση στο δημοσιογραφικό περιεχόμενο. Ωστόσο, κάλεσε τους πολίτες να συμμετέχουν περισσότερο στη δημοκρατική διαδικασία.[20]

Παρά τις θετικές παρατηρήσεις, το BBC ανέφερε ότι κάποιοι βασικοί πολιτικοί αντίπαλοι αποκλείστηκαν από την εκλογική διαδικασία, γεγονός που προκαλεί ανησυχίες για τον συμπεριληπτικό χαρακτήρα της δημοκρατικής διαδικασίας.[21]

Αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν στις 13 Απριλίου, ο Ολιγκί εξασφάλισε το 90,35% των ψήφων, ενώ ο Μπιλί Μπι Νζε έλαβε 3,02%, με το υπόλοιπο ποσοστό να κατανέμεται σε έξι ακόμη υποψηφίους. Η συμμετοχή εκτιμήθηκε στο 70,4%.[22]

Στις 18 Απριλίου ο υπουργός Εσωτερικών και Ασφάλειας Χέρμαν Ιμονγκό παραχώρησε συνέντευξη Τύπου για να διορθώσει «σφάλματα» στα αρχικά εκλογικά αποτελέσματα. Μετά την πλήρη κεντρικοποίηση των πρωτοκόλλων, τα τελικά αποτελέσματα έδειξαν ότι ο Ολιγκί έλαβε 94,85% των ψήφων.[23] Τα διορθωμένα αποτελέσματα υποβλήθηκαν στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Γκαμπόν, το οποίο τα επικύρωσε στις 25 Απριλίου.[24]

Αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών της Γκαμπόν 2025[25]
Υποψήφιοι Κόμματα 1ος γύρος
Ψήφοι %
Μπρις Κλοτέρ Ολιγκί Νγκεμά RdB
(Επίσημος υποψήφιος Ανεξάρτητος)		 588.074 94,85
Αλέν-Κλοντ Μπιλί Μπι Νζε RPG (Rassemblement pou le Gabon) 19.265 3,11
Ζοζέφ Λαπενσέ Εσιγκόν Ανεξάρτητος 3.744 0,60
Γνίνγκα Τσάνινγκ Ζεναμπά Ανεξάρτητος 2.419 0,39
Αλέν Σιμπλίς Γκομπρέ PPG (Parti patriotique gabonais) 2.299 0,37
Στεφάν Ζερμέν Ιλοκό LRA (Large rassemblement arc-en-ciel) 2.214 0,36
Αξέλ Στοφέν Ιμπινγκά Ιμπινγκά Ανεξάρτητος 1.384 0,22
Τιερί Υβόν Μισέλ Ενγκόμα Ανεξάρτητος 601 0,10
Έγκυρα ψηφοδέλτια 620.000 96,48
Λευκά και άκυρα ψηφοδέλτια 22.632 3,52
Σύνολο 642.632 100
Αποχή 273.993 29,89
Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή 916.625 70,11

Εξελίξεις μετά τις εκλογές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μπιλί Μπι Νζε χαρακτήρισε τις εκλογές «μη ελεύθερες» και σημαδεμένες από την «κατάληψη όλων των κρατικών πόρων». Παράλληλα, ο Μπιλί Μπι Νζε ευχήθηκε καλή τύχη στη νέα ηγεσία και υποσχέθηκε να παραμείνει στην πολιτική.[26]

Ο Μπρις Ολιγκί Νγκεμά ορκίστηκε στις 3 Μαΐου 2025.[27]

Η Γκνίνγκα Τσανίνγκ Ζεναμπά διορίστηκε υπουργός Επιχειρηματικότητας, Εμπορίου και ΜΜΕ με προεδρικό διάταγμα στις 5 Μαΐου 2025.[28]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 «Gabon announces date for Presidential election». Africanews (στα Αγγλικά). 23 Ιανουαρίου 2025. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2025.
  2. ↑ Obangome, Gérald Wilfried (29 Μαρτίου 2025). «'Rassemblement des Bâtisseurs' gains support ahead of Gabon election». Africanews (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2025.
  3. ↑ «Gabon military leader Brice Oligui Nguema wins presidential election». Al-Jazeera. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2025.
  4. ↑ Dzonteu, Désiré-Clitandre. «President 2025: Oligui Nguéma, elected 4th President of Gabon with 90.35%». GabonReview. Gabon Review. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2025.
  5. ↑ …
  6. ↑ Njie, Paul· Booty, Natasha (13 Νοεμβρίου 2023). «Gabon elections: Junta plans post-Bongo polls for 2025». BBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2024.
  7. 1 2 Yates, Douglas (10 Απριλίου 2025). «Gabon elections: why a landmark vote won't bring real change». The Conversation (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2025.
  8. ↑ «Gabon : l'élection présidentielle avancée au 22 mars ?». JeuneAfrique.com (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2025.
  9. ↑ https://www.nytimes.com/2025/04/14/world/africa/gabon-presidential-election-nguema.html
  10. ↑ https://africacenter.org/spotlight/2025-elections/gabon/
  11. ↑ «Gabon approves new electoral law seen as win for junta leader». Africanews (στα Αγγλικά). 10 Ιανουαρίου 2025. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2025.
  12. ↑ «Présidentielle au Gabon: dépôt des candidatures du 27 février au 8 mars». voaafrique.com (στα Γαλλικά). 26 Φεβρουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2025.
  13. ↑ «Référendum 2024 au Gabon : La nouvelle constitution approuvée avec 91,80 % du Oui». INFOS GABON (στα Γαλλικά). 18 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2024.
  14. ↑ «Gabon votes in referendum on new constitution after military coup last year». Al Jazeera. 16 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2024.
  15. ↑ «Analyse constitution». Gabon2025 (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2025.
  16. ↑ Banchereau, Mark (10 Απριλίου 2025). «Gabon will hold its first presidential election since the 2023 military coup». AP News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2025.
  17. ↑ «Voters in Gabon choose a new president in the first election since the 2023 coup». Africanews. 12 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2025.
  18. ↑ Goma, Yves-Laurent· Asadu, Chinedu (13 Απριλίου 2025). «Voters in Gabon await results of presidential election, with likely victory for coup leader». AP News. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2025.
  19. ↑ «Gabon's junta chief wins presidency by landslide, provisional results show». France24 (στα Αγγλικά). 13 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2025.
  20. ↑ «Commonwealth Observer Group commends Gabon's peaceful polls, calls for increased civic participation». Commonwealth (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2025.
  21. ↑ «Gabon election: Coup leader Oligui Nguema wins poll by huge margin». www.bbc.com (στα Αγγλικά). 13 Απριλίου 2025. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2025.
  22. ↑ «Gabon's junta chief wins presidency by landslide, provisional results show». France 24. 13 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2025.
  23. ↑ «Présidentielle au Gabon: avec 94,85 % des voix, Oligui Nguema confirme sa victoire». Gabon24 (στα Γαλλικά). 18 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2025.
  24. ↑ «Gabon's constitutional court confirms Oligui Nguema's victory in presidential election». AP News (στα Αγγλικά). 25 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2025.
  25. ↑ Gabon Télévision, επιμ. (25 Απριλίου 2025). «Audience de proclamation des résultats de l'élection présidentielle du 12 avril 2025» (youtube). Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025..
  26. ↑ «The loser of Gabon's first presidential election since a 2023 military coup criticizes the result». AP News. 15 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2025.
  27. ↑ «Gabon swears in ex-military chief Oligui as president». Al Jazeera. 3 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2025.
  28. ↑ https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fdirectinfosgabon.com%2Fgabon-1er-gouvernement-de-la-5e-republique-30-membres%2F
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Προεδρικές_εκλογές_2025_στην_Γκαμπόν&oldid=11470080"