Πανεπιστημιάδα

Η Πανεπιστημιάδα (αγγλ.: Universiade) είναι μια διεθνής αθλητική διοργάνωση πολλών σπορ, στην οποία μετέχουν αθλητές που είναι φοιτητές ή σπουδαστές ανωτάτων σχολών. Υπάρχει θερινή και χειμερινή διοργάνωση για τα αντίστοιχα σπορ.

Λεπτομέρειες

Οι αγώνες διοργανώνονται από τη Διεθνή Πανεπιστημιακή Ομοσπονδία Αθλητισμού (International University Sports Federation ή FISU). Η ονομασία τους προήλθε από συνδυασμό των λέξεων Πανεπιστήμιο (University) και Ολυμπιάδα (Olympiad). Ορισμένες φορές από τα μέσα ενημέρωσης αναφέρονται ως «Παγκόσμιοι Φοιτητικοί Αγώνες» (World Student Games ) ή «Παγκόσμιοι Πανεπιστημιακοί Αγώνες» (World University Games) αλλά αυτές δεν είναι οι επίσημες ονομασίες.

Οι θερινές πανεπιστημιάδες ξεκίνησαν το 1959 στο Τορίνο της Ιταλίας και οι χειμερινές το επόμενο έτος στο Σαμονί της Γαλλίας. Διεξάγονται κάθε δύο χρόνια. Αρχικά, τις μονές χρονιές γινόταν η θερινή και τις άρτιες η χειμερινή πανεπιστημιάδα. Μόνο από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 υπήρξε μια ανακολουθία, αφού κάποιες διοργανώσεις έγιναν ανά τριετία (οι θερινές: 1967, 1970, 1973 και οι χειμερινές: 1972, 1975, 1978, 1981). Από το 1981 και οι δύο πανεπιστημιάδες γίνονται τις μονές χρονιές.

Έχουν διεξαχθεί 24 θερινές (η τελευταία το 2007 στη Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης) και 23 χειμερινές (η τελευταία το 2007 στο Τορίνο, που είναι η μόνη πόλη που έχει διοργανώσει και χειμερινή και θερινή πανεπιστημιάδα).

Αθλήματα

Ο αριθμός των αθλημάτων που διεξάγονται δεν είναι σταθερός σε κάθε διοργάνωση. Στην πρώτη διοργάνωση υπήρχαν 8 σπορ και δόθηκαν 61 χρυσά μετάλλια. Συμμετείχαν 985 αθλητές από 45 χώρες.

Στη συνέχεια ο αριθμός των αθλημάτων αυξήθηκε σε 9 και το 1967 σε 10. Ο αριθμός αυτός σταθεροποιήθηκε ως το 1983, με εξαίρεση το 1975 που έγινε μόνο ο στίβος. Τη δεκαετία του ’80 τα αθλήματα έφτασαν τα 12, εκτός από το 1989 που έγιναν μόνο τέσσερα. Το 2003 έγιναν 13 σπορ και το 2005 έγιναν 14. Το 2007 έγιναν 15 αθλήματα και πήραν μέρος περίπου 10.000 αθλητές από 170 χώρες.

Από τα αθλήματα τα δέκα θεωρούνται βασικά, διότι υπάρχουν σχεδόν σε όλες τις διοργανώσεις. Είναι: ο στίβος, η κολύμβηση, οι καταδύσεις, η ενόργανη γυμναστική, η ξιφασκία, η καλαθοσφαίριση, η πετοσφαίριση, το τένις, η υδατοσφαίριση και το ποδόσφαιρο.

Περιστασιακά έχουν διεξαχθεί πολλά άλλα αθλήματα, ολυμπιακά και μη, όπως: πάλη, πινγκ πονγκ, κωπηλασία, σκοποβολή, τζούντο, γκολφ, τάε κβον ντο, τοξοβολία, ιστιοπλοΐα, μπέιζμπολ, χόκεϊ,

Διοργανώτριες πόλεις

Έτος	Αρίθμηση	Θερινή Πανεπιστημιάδα	Αρίθμηση	Χειμερινή Πανεπιστημιάδα
1959	I	Τορίνο		—
1960		—	I	Σαμονί
1961	II	Σόφια		—
1962		—	II	Βιγιάρ
1963	III	Πόρτο Αλέγκρε		—
1964		—	III	Σπίντλερουφ Μλιν
1965	IV	Βουδαπέστη		—
1966		—	IV	Σεστριέρε
1967	V	Τόκιο		—
1968		—	V	Ίνσμπρουκ
1970	VI	Τορίνο	VI	Ροβανιέμι
1972		—	VII	Λέικ Πλέισιντ
1973	VII	Μόσχα		—
1975	VIII	Ρώμη	VIII	Λιβίνιο
1977	IX	Σόφια		—
1978		—	IX	Σπίντλερουφ Μλιν
1979	X	Πόλη του Μεξικού		—
1981	XI	Βουκουρέστι	X	Ζάκα
1983	XII	Έντμοντον	XI	Σόφια
1985	XIII	Κόμπε	XII	Μπελούνο
1987	XIV	Ζάγκρεμπ	XIII	/ Στριμπσκέ Πλέσο
1989	XV	Ντούισμπουργκ	XIV	Σόφια
1991	XVI	Σέφιλντ	XV	Σαπόρο
1993	XVII	Μπάφαλο Ν. Υόρκης	XVI	Ζακοπάνε
1995	XVIII	Φουκουόκα	XVII	Ζάκα
1997	XIX	Σικελία	XVIII	Μουτζού
1999	XX	Πάλμα ντε Μαγιόρκα	XIX	Πόπραντ Τάτρι,
2001	XXI	Πεκίνο	XX	Ζακοπάνε
2003	XXII	Νταεγού	XXI	Ταρβίζιο
2005	XXIII	Σμύρνη	XXII	Ίνσμπρουκ/Ζέεφελντ
2007	XXIV	Μπανγκόκ	XXIII	Τορίνο
2009	XXV	Βελιγράδι	XXIV	Χαρμπίν
2011	XXVI	Σεντζέν	XXV	Ερζερούμ
2013	XXVII	Καζάν	XXVI	Μάριμπορ
2015	XXVIΙI	Γκουάνγκτζου	XXVII
2017	XXVIΙX	Ταϊπέι	XXVIII
2019	XXVX	Νάπολη	XXVIIΧ