close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Παγκόσμιο σκακιστικό πρωτάθλημα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Παγκόσμιο πρωτάθλημα σκακιού)
Image
Κασπάροφ και Κάρποφ σε παρτίδα για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1985.

Το Παγκόσμιο Σκακιστικό Πρωτάθλημα (αγγλικά: World Chess Championship) διεξάγεται για την ανάδειξη του Παγκόσμιου Πρωταθλητή στο σκάκι. Η διεκδίκηση του τίτλου είναι δυνατή από παίκτες ανεξαρτήτως φύλου.[1] Διοργανώτρια αρχή του πρωταθλήματος είναι η Διεθνής Σκακιστική Ομοσπονδία (FIDE).

Επιπρόσθετα, υπάρχει ξεχωριστή διοργάνωση μόνο για γυναίκες για τον τίτλο της "Παγκόσμιας Πρωταθλήτριας Σκακιού", καθώς και ξεχωριστά πρωταθλήματα για αντίστοιχους τίτλους σε διάφορες ηλικιακές κατηγορίες, αλλά και σε κατηγορίες όπου συμμετέχουν αποκλειστικά σκακιστικά προγράμματα υπολογιστών. Εκτός από τα προγράμματα αυτά, όλοι οι υπόλοιποι (ανεξαρτήτως ηλικίας) έχουν το δικαίωμα να διεκδικήσουν τίτλους ανωτέρων κατηγοριών.

Διένεξη για τον παγκόσμιο τίτλο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταξύ του διαστήματος 19932006 υπήρχε διένεξη στο σκακιστικό κόσμο για το ποιος είναι ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Μέρος της διένεξης αυτής είχε προέλθει από το γεγονός ότι έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο τίτλος του Παγκόσμιου Πρωταθλητή καθοριζόταν από μεμονωμένα ματς διψήφιου αριθμού παρτίδων μεταξύ του κατόχου του τίτλου και ενός διεκδικητή, ο οποίος είχε προηγουμένως αποκτήσει το δικαίωμα να αναμετρηθεί μαζί του κερδίζοντας στον κύκλο του Τουρνουά των Υποψηφίων. Σε όλες τις παρτίδες ακολουθούταν η "κλασική" (μακρά) διάρκεια χρόνου. Οι διοργανώσεις της FIDE από το 1997 και μετά διεξάγονταν με τη συμμετοχή περισσοτέρων των 100 παικτών με σύστημα νοκ-άουτ, οι δε παρτίδες είχαν υποχρεωτικά αρκετά μικρότερη διάρκεια. Στο τέλος κάθε γύρου, τυχούσες ισοπαλίες μεταξύ παικτών επιλύονταν με πολύ γρήγορες παρτίδες (διάρκειας μερικών λεπτών) ράπιντ ή μπλιτς. Πολλοί θεωρούσαν ότι το σύστημα αυτό δεν ήταν το πιο αντικειμενικό στην ανάδειξη του καλύτερου παίκτη. Γνωστοί γκρανμαίτρ όπως οι Κασπάροφ και Κράμνικ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη νέα μορφή των τουρνουά αυτών. Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της FIDE το 2005 προσπάθησε να επιλύσει τα προβλήματα αυτά εισάγοντας ένα νέο τρόπο ανάδειξης του Παγκόσμιου Πρωταθλητή με τη συμμετοχή μικρού αριθμού κορυφαίων παικτών σε τουρνουά διπλών παρτίδων.

Παρόλα αυτά, τα κλασσικά ματς διεκδίκησης και υπεράσπισης του τίτλου συνέχισαν να γίνονται με παραδοσιακές συνθήκες από τους παίκτες που αντιτίθονταν στη FIDE. Ο Βλαντίμιρ Κράμνικ θεωρούταν ως ο "Κλασσικός" Παγκόσμιος Πρωταθλητής (έχοντας νικήσει τον τελευταίο αδιαφιλονίκητο Παγκόσμιο Πρωταθλητή Γκάρι Κασπάροφ το 2000, και φέροντας ισοπαλία το 2004 με τον διεκδικητή Πέτερ Λέκο). Η FIDE αναγνώριζε ως Παγκόσμιο Πρωταθλητή εκείνον που προέκυπτε από τα τουρνουά της, με τελευταίο τον Βεσελίν Τοπάλοφ, νικητή του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος της FIDE το 2005.

Επίλυση της διαφωνίας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μακρόχρονη αυτή διαφωνία επιλύθηκε οριστικά τον Οκτώβριο του 2006 με την αναμέτρηση Κράμνικ-Τοπάλοφ η οποία έλαβε χώρα στην Ελίστα, πρωτεύουσα της Δημοκρατίας της Καλμυκίας, μέλος της νυν Ρωσικής Ομοσπονδίας. Σε ματς 12 παρτίδων, οι παίκτες αναδείχθηκαν ισόπαλοι 6-6. Ακολούθησαν 4 παρτίδες "τάι-μπρείκ" γρήγορου (ράπιντ) σκακιού, στις οποίες επικράτησε ο Κράμνικ με σκορ 2,5-1,5 και αναδείχθηκε ως ο Επίσημος (Αδιαφιλονίκητος) Παγκόσμιος Πρωταθλητής Σκακιού.

Ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής δεν είναι απαραίτητα ο παίκτης με τη μεγαλύτερη βαθμολογία ΕΛΟ: Παραδείγματος χάρη, παρόλη τη νίκη του Κράμνικ έναντι του Τοπάλοφ, στη λίστα ΕΛΟ του Ιανουαρίου 2007, ο Τοπάλοφ παραμένει πρώτος, με τον Κράμνικ να καταλαμβάνει την τρίτη θέση.

Στο παγκόσμιο πρωτάθλημα του 2010 στη Σόφια, στον τελικό στις 13 Μαΐου του 2010 ο Άναντ κέρδισε τον Τοπάλοφ και παρέμεινε παγκόσμιος πρωταθλητής.

Παγκόσμιοι Πρωταθλητές Σκακιού

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανεπίσημοι Παγκόσμιοι Πρωταθλητές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
ΑΑΌνομαΠερίοδοςΧώρα
Φράνσι δε Καστέλβι~1475Image Αραγονία
Ναρσίς Μπινιόλες~1475Image Αραγονία
Μπερνάτ Φενολιά~1475Image Αραγονία
Φρανσέσκ Μπισέντ~1475Image Αραγονία
Λουίς Ραμίρεθ ντε Λουθένα~1490Image Ισπανία
Πέδρο Νταμιάνο~1520Image Πορτογαλία
Ρούι Λόπεθ ντε Σεγούρα01559–1575Image Ισπανία
Ιλ Μόρο~1560–1575Image Πορτογαλία
Τζιοβάνι Λεονάρντο ντα Κούτρι01575Image Νάπολη
Πάολο Μπόι01575Image Σικελία
Τζούλιο Πολέριο~1580Image Νάπολη
Αλεσάντρο Σάλβιο~1600Image Νάπολη
Τζοακίνο Γρέκο~1620–1634Image Νάπολη
Πιέτρο Καρρέρα~1640Image Σικελία
Αλεξάντερ Κάνινγκχαμ~1700Image Σκωτία
Λεγκάλ ντε Κερμέ~1730–1755Image Γαλλία
Φρανσουά-Αντρέ Φιλιντόρ01755–1795Image Image Image Γαλλία
Γιόχαν Μπαπτίστ Αλγκάερ~1795~1815Image Αυστρία
Βερντόνι~1795~1804Image Ιταλία / Image Γαλλία
Τζάκομπ Χένρυ Σάρατ~1805~1815Image Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία)
Αλεσάντρ Ντεσαπέλ~1815–1821Image Γαλλία
Λουί ντε λα Μπουρντοναί~1821–1834Image Γαλλία
Αλεξάντερ Μακντόνελ01834Image Ηνωμένο Βασίλειο (Ιρλανδία)
Λουί ντε λα Μπουρντοναί01834–1840Image Γαλλία
Πιέρ ντε Σαιντ-Αμάντ01840–1843Image Γαλλία
Χάουαρντ Στώντον01843–1851Image Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία)
Άντολφ Άντερσεν01851–1858Image Πρωσία
Πωλ Μόρφυ01858–1859Image ΗΠΑ
Άντολφ Άντερσεν01858–1866Image Πρωσία
01(1)Βίλελμ Στάινιτς01866–1878Image Αυστροουγγαρία (Βοημία)
Γιόχαν Τσούκερτορτ01878–1886Image Γερμανία (Πρωσία)
(1) Ανεπίσημος παγκόσμιος πρωταθλητής που έγινε αργότερα και επίσημος.

Επίσημοι (αδιαφιλονίκητοι) Παγκόσμιοι Πρωταθλητές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
ΑΑΌνομαΠερίοδοςΧώρα
01Βίλελμ Στάινιτς1886–1894Image Αυστροουγγαρία (Βοημία) / Image ΗΠΑ
02Εμάνουελ Λάσκερ1894–1921Image Γερμανία (Πρωσία) / Image Γερμανία
03Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα1921–1927Image Κούβα
04Αλεξάντερ Αλιέχιν1927–1935Image Ρωσία / Image Γαλλία
05Μαξ Όυβε1935–1937Image Ολλανδία
Αλεξάντρ Αλιέχιν1937–1946Image Σοβιετική Ένωση
06Μιχαήλ Μποτβίνικ1948–1957Image Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
07Βασίλι Σμισλόφ1957–1958Image Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
Μιχαήλ Μποτβίνικ1958–1960Image Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
08Μιχαήλ Ταλ1960–1961Image Σοβιετική Ένωση (Λεττονία)
Μιχαήλ Μποτβίνικ1961–1963Image Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
09Τιγκράν Πετροσιάν1963–1969Image Σοβιετική Ένωση (Αρμενία)
10Μπορίς Σπάσκι1969–1972Image Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
11Μπόμπι Φίσερ1972–1975Image ΗΠΑ
12Ανατόλι Κάρποφ1975–1985Image Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
13Γκάρι Κασπάροφ1985–1993Image Σοβιετική Ένωση (Αζερμπαϊτζάν) / Image Ρωσία
14Βλαντίμιρ Κράμνικ2006–2007Image Ρωσία
15Βισβανάθαν Άναντ2007–2013Image Ινδία
16Μάγκνους Κάρλσεν2013–2023Image Νορβηγία
17Ντινγκ Λιρέν2023–2024Image Κίνα
18Γκουκές Ντομάρατζου2024–Image Ινδία

"Κλασικοί" Παγκόσμιοι Πρωταθλητές (1993 - 2006)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παγκόσμιοι Πρωταθλητές FIDE (1993 - 2006)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. «FIDE Statute 1.4». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2017.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]