close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Νεφέλωμα της Αλογοκεφαλής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Νεφέλωμα της Αλογοκεφαλής
Image
Το Νεφέλωμα της Αλογοκεφαλής (κεντρικό τμήμα) σε φωτογραφία του 2011. Το νεφέλωμα εκπομπής IC 434 είναι το φωτεινό αντικείμενο κάτω αριστερά.
Αστερισμός: Ωρίων
Τύπος αντικειμένου: Σκοτεινό νεφέλωμα
Συντεταγμένες κέντρου (εποχή 2000.0): α = 05h 40m 59s δ = -2°27΄30΄΄
Φαινόμενο μέγεθος: +6,8
Φαινόμενες διαστάσεις 8΄ × 6΄
Πραγματική διάμετρος 3 έτη φωτός
Απόσταση από τη Γη: 1.375±54 έτη φωτός (422±17 pc)
Άλλες ονομασίες: IC 434, Barnard 33, LDN 1630, M3T 31, [OS98] 52

Το Νεφέλωμα της Αλογοκεφαλής (γνωστό επίσης και ως αντικείμενο Μπάρναρντ 33 στο νεφέλωμα εκπομπής IC 434), είναι ένα σκοτεινό νεφέλωμα στον αστερισμό του Ωρίωνα.[1] Το νεφέλωμα βρίσκεται ακριβώς νότια του αστέρα Αλνιτάκ, του ανατολικότερου στη Ζώνη του Ωρίωνα και αποτελεί τμήμα του πολύ μεγαλύτερου Συμπλέγματος μοριακών νεφών του Ωρίωνα. Το νεφέλωμα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1888 από την Σκοτσέζα αστρονόμο Γουιλιαμίνα Φλέμινγκ, στη φωτογραφική πλάκα B2312 που λήφθηκε στο Αστεροσκοπείο του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.[2][3]

Το νεφέλωμα απέχει 1.375 έτη φωτός από τη Γη (ή 422 παρσέκ).[4] Είναι ένα από τα πιο γνωστά νεφελώματα, επειδή το στροβιλιζόμενο νέφος σκόνης και αερίου, από το οποίο αποτελείται, μοιάζει με κεφάλι αλόγου όταν παρατηρείται από τη Γη.[5]

Το σκοτεινό αυτό νέφος σκόνης και αερίου είναι μία από τις περιοχές του Συμπλέγματος Νεφών του Ωρίωνα όπου λαμβάνει χώρα αστρική γένεση. Αυτό το «αστρικό μαιευτήριο», όπως αποκαλούνται οι περιοχές αυτού του είδους, ενδέχεται να περιέχει πάνω από εκατό είδη οργανικών και ανόργανων αερίων, καθώς και σκόνη που αποτελείται από μεγάλα και σύνθετα οργανικά μόρια.

Η κόκκινη/ροζ λάμψη προέρχεται από αέριο υδρογόνο που βρίσκεται κυρίως πίσω από το νεφέλωμα και ιονίζεται από το κοντινό άστρο Σίγμα Ωρίωνα. Μαγνητικά πεδία που υπάρχουν στην περιοχή διαμορφώνουν τα αέρια που διαφεύγουν από το νεφέλωμα σε διακριτά ρεύματα, που αποτυπώνονται ως γραμμές στο ροζ φόντο.[6] Στα όρια του τεράστιου νέφους βρίσκεται μία λαμπρή λωρίδα αερίου υδρογόνου. Οι πυκνότητες των αστέρων είναι αισθητά διαφορετικές στις δύο πλευρές της.[5]

Οι περιοχές υψηλής συγκέντρωσης σκόνης στο Νεφέλωμα της Αλογοκεφαλής και το γειτονικό Νεφέλωμα του Ωρίωνα είναι τοπικά εντοπισμένες, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται εναλλασσόμενοι τομείς σχεδόν απόλυτης διαφάνειας και αδιαφάνειας.[7] Το ίδιο το νεφέλωμα είναι σκοτεινό κυρίως λόγω της πυκνής σκόνης, που απορροφά το φως των άστρων που βρίσκονται πίσω του.[8] Το κάτω μέρος του "λαιμού" της αλογοκεφαλής ρίχνει μια σκιά προς τα αριστερά.[9] Τα φωτεινά σημεία στη βάση του νεφελώματος είναι νεαρά άστρα σε διαδικασία σχηματισμού.

  1. Arnett, Bill. http://astro.nineplanets.org/twn/b33x.html. Horsehead Nebula, 2000.
  2. Alex Newman (28 Αυγούστου 2017). «Unearthing the legacy of Harvard's female 'computers'». BBC News. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2017.
  3. Cannon, Annie J. (June 1911). «Williamina Paton Fleming». Science 33 (861): 987–988. June 30, 1911. doi:10.1126/science.33.861.987. PMID 17799863. Bibcode: 1911Sci....33..987C. https://zenodo.org/record/1448062.
  4. Based on the parallax of 2MASS J05405172-0226489, a young stellar object embedded in the 'head' of the nebula.
  5. 1 2 Sharp, Nigel (2014). «The Horsehead Nebula». National Optical Astronomy Observatory. Association of Universities for Research in Astronomy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2014.
  6. «The Horsehead Nebula/IC434». National Optical Astronomy Observatory. NOAO. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2014.
  7. Morgan, W.W.; Lodén, Kerstin (1966). «Some Characteristics of the Orion Association». Vistas in Astronomy 8: 83–88. doi:10.1016/0083-6656(66)90023-7. ISSN 00836656. Bibcode: 1966VA......8...83M. https://archive.org/details/sim_vistas-in-astronomy_1966_8/page/83.
  8. Mayo Greenberg, J (2002). «Cosmic dust and our origins». Surface Science 500 (1-3): 793–822. doi:10.1016/S0039-6028(01)01555-2. ISSN 00396028. Bibcode: 2002SurSc.500..793M.
  9. «Astronomy Picture of the Day, 21 July 2009». Astronomy Picture of the Day. NASA. 21 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2014.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]