Ναπολέων Σουκατζίδης
| Ναπολέων Σουκατζίδης | |
|---|---|
 Ο Ναπολέων Σουκατζίδης κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Ναπολέων Σουκατζίδης (Ελληνικά) |
| Γέννηση | 1909 Προύσα |
| Θάνατος | 1 Μαΐου 1944 (35 ετών) Σκοπευτήριο Καισαριανής[1] |
| Αιτία θανάτου | φόνος |
| Συνθήκες θανάτου | τυφεκισμός με εκτελεστικό απόσπασμα[1] |
| Τόπος ταφής | Τρίτο Νεκροταφείο Αθηνών |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ελλάδα Οθωμανική Αυτοκρατορία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | νέα ελληνικά |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | συνδικαλιστής λογιστής |
| Πολιτική τοποθέτηση | |
| Πολιτικό κόμμα/Κίνημα | Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας και Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας |
Ο Ναπολέων Σουκατζίδης (1909 - 1 Μαΐου 1944) ήταν Έλληνας κομμουνιστής συνδικαλιστής, ένας από τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο Καισαριανής την 1η Μαΐου του 1944.
Βιογραφικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ναπολέων Σουκατζίδης γεννήθηκε στην Προύσα το 1909. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή εγκαταστάθηκε οικογενειακώς στην Κρήτη, στην περιοχή του Αρκαλοχωρίου (της πρώην επαρχίας Μονοφατσίου του νομού Ηρακλείου). Τελείωσε τη Μέση Εμπορική Σχολή στο Ηράκλειο και εργαζόταν ως λογιστής. Ήταν πολύγλωσσος: γνώριζε καλά την αγγλική, ρωσική, γερμανική, γαλλική και τουρκική γλώσσα,[2] ενώ είχε και συγγραφικό έργο.[3]
Ήταν στέλεχος του ΚΚΕ, με σημαντική συνδικαλιστική δράση, ως πρόεδρος των Εμποροϋπαλλήλων Ηρακλείου.[4] Μετά την επιβολή της δικτατορίας του Μεταξά, συνελήφθη και εξορίστηκε στον Άη Στράτη.
Εξορία και φυλάκιση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από τον Άη Στράτη μεταφέρθηκε τον Απρίλιο του 1937 στις φυλακές της Ακροναυπλίας, όπου παρέμεινε μέχρι τον Απρίλιο του 1941, οπότε παραδόθηκε από την κατοχική κυβέρνηση στους Γερμανούς κατακτητές.[5] Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, μετατάχθηκε διαδοχικά στις φυλακές Τρικάλων, Λάρισας και τελικά, το Σεπτέμβριο του 1943, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου. Στο Χαϊδάρι, επειδή γνώριζε γερμανικά, εκτελούσε χρέη διερμηνέα.
Εκτέλεση για αντίποινα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το όνομά του ήταν μεταξύ των 200 κομμουνιστών που θα εκτελούνταν (στην Αθήνα μόνο, καθώς υπήρξαν και εκτελέσεις άμαχων στην περιοχή των Μολάων) σε αντίποινα για την επίθεση του ΕΛΑΣ στο, διοικητή της 41ης Γερμανικής Μεραρχίας Οχυρών, υποστράτηγο Φραντς Κρεχ (Franz Krech)[6] στους Μολάους. Λόγω της ιδιότητας (και υπηρεσίας) του ως διερμηνέας, ο διοικητής του στρατοπέδου συγκέντρωσης Χαϊδαρίου, Καρλ Φίσερ (Karl Fischer), όταν ο Σουκατζίδης διάβασε και το δικό του όνομα στη λίστα των μελλοθάνατων, του είπε να παραμείνει στη θέση του. Τότε, ο Σουκατζίδης τον ρώτησε αν θα εκτελούσαν κάποιον άλλο αντί για τον ίδιο. Όταν ο Φίσερ απάντησε ότι έχει εντολή να εκτελέσει 200 από τους κρατούμενους, ο Σουκατζίδης αρνήθηκε να θανατωθεί κάποιος άλλος στη θέση του (και ο ίδιος να γλιτώσει). Έτσι, θανατώθηκε μαζί με τους υπόλοιπους 199 κρατούμενους του Χαϊδαρίου, την Πρωτομαγιά του 1944.[5] Όμοια απάντησε (και επίσης εκτελέστηκε) και ο στρατοπεδάρχης του Χαϊδαρίου, Αντώνης Βαρθολομαίος.[7]
Αποδέχτηκε τη μοίρα και με ένα χαμόγελο παρέδωσε την σφυρίχτρα και τα χαρτιά του στον βοηθό του διερμηνέα Θανάση Μερεμέτη, λέγοντάς του:
“ΘΑΝΑΣΗ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΣ ΠΟΤΕ ΟΤΙ ΕΙΣΑΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΜΑΛΑΚΟΣ ΜΑΖΙ ΤΟΥΣ. ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΟΥ ΤΟΥΣ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΩ ΟΛΟΥΣ”
Στο τελευταίο γράμμα προς τον πατέρα του, ο Σουκατζίδης έγραψε:
Πατερούλη, πάω για εκτέλεση, να 'σαι περήφανος για το μονάκριβο γιο σου. Ν' αγαπάς και να λατρεύεις την κορούλα* σου και την αδελφούλα μου, κι οι δυο τους μεγάλοι άνθρωποι. Γεια, γεια πατερούλη.[8]
*Εννοώντας την αρραβωνιαστικιά του Χαρά, αδελφή της Μαρίας Λιουδάκη.
Υστεροφημία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στο Αρκαλοχώρι, όπου έζησε τα παιδικά του χρόνια, υπάρχει αδριάντας του Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Τελείται δοξολογία στη μνήμη του.[9] Στο Δήμο Χαϊδαρίου, όπου φυλακίστηκε .υπάρχει οδός που φέρει το όνομά του[10] ενώ, στο Δήμο Καισαριανής, όπου και εκτελέστηκε, διοργανώνεται αγώνισμα ανώμαλου δρόμου με τίτλο «Ναπολέων Σουκατζίδης».[11]
Στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ο Σπύρος Τζόκας έγραψε το ιστορικό μυθιστόρημα Ο κύκλος των μάταιων πράξεων (Εκδόσεις Εύμαρος, Μάρτιος 2014) που περιγράφει τη δράση του Σουκατζίδη.[12]
- Επίσης αναφορά σ' αυτόν (ως Τσουκατζίδης) γίνεται και στο έργο του Δημήτρη Ψαθά, Αντίσταση.
- Ο Ναπολέοντας Σουκατζίδης είναι το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη, Το τελευταίο σημείωμα. Το ρόλο υποδύεται ο Ανδρέας Κωνσταντίνου.
- Ο Θέμος Κορνάρος, στο βιβλίο του, "Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου", κάνει εκτενή αναφορά σ' αυτόν.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 arxeio
.kke ..gr /collections /show /22 - ↑ Ιωαννίδης Γιάννης, Αναμνήσεις. Προβλήματα της πολιτικής του ΚΚΕ στην εθνική αντίσταση 1940-1945 (Το πρακτικό μιας συζήτησης). Επιμέλεια: Αλέκος Παπαπαναγιώτου. Θεμέλιο, 1979 σελ 84
- ↑ Ο συγγραφέας Ναπολέων Σουκατζίδης Μια άγνωστη πλευρά του ήρωα ανέδειξε ο συγγραφέας Μανώλης Παπαδάκης στο Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο, εφημερίδα Ριζοσπάστης, ανακτήθηκε στις 1/5/2014[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ 1944 200 παληκάρια διάβηκαν το δρόμο των Ηρώων, εφημερίδα Ριζοσπάστης, ανακτήθηκε στις 1/5/2014
- 1 2 Ιωαννίδης Γιάννης ό.π σελ 555
- ↑ «Lieutenant General Franz Krech». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2014.
- ↑ ΧΑΙΔΑΡΙ: ΚΑΣΤΡΟ ΚΑΙ ΒΩΜΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΦΛΟΥΝΤΖΗΣ Ι. ΑΝΤΩΝΗΣ, εκδόσεις ΠΑΠΑΖΗΣΗ σελ 468
- ↑ Βασίλης Μπαρτζιώτας: Άστραψε φώς η Ακροναυπλία, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1978 σελ 113
- ↑ «Εκδήλωση τιμής και μνήμης για την εθνική αντίσταση & το Ναπολέοντα Σουκατζίδη διοργανώνει ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας, ανακτήθηκε 1/5/2014». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2014.
- ↑ «Ναπολέων Σουκατζίδης Ένας Ήρωας στο σχολείο μας, ανακτήθηκε 1/5/2014». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2014.
- ↑ «Τα αποτελέσματα του Λαϊκού Ανώμαλου Δρόμου «Ναπολέων Σουκατζίδης» , ανακτήθηκε στις 1/5/2014». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2014.
- ↑ Σπύρου Τζόκα "Ο κύκλος των μάταιων πράξεων", ανακτήθηκε στις 1/5/2014
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ε/Ιστορικά - Τόποι εκτελέσεων, 8 Απριλίου 2004, Ένθετο εφημερίδας Ελευθεροτυπία.
Θέμος Κορνάρος, Ναπολέων Σουκατζίδης. Το μεγαλείο ενός αγωνιστή της Αντίστασης, Εκδόσεις Ατέχνως, 2022.
