Μουχαμάντ ιμπν αλ-Μουτασίμ

Μουχαμάντ ιμπν αλ-Μουτασίμ
Πληροφορίες ασχολίας
Οικογένεια
Τέκνα	αλ-Μουσταΐν

Ο Μουχαμάντ ιμπν Μουχαμάντ ιμπν Χαρούν, αραβ.: محمد ابن المعتصم ) ήταν ένας Αββασίδης πρίγκιπας, γιος τού χαλίφη αλ-Μουτασίμ. Ήταν σύγχρονος τού χαλίφη αλ-Ουαθίκ και τού αλ-Μουταβακίλ. Ο γιος του, Αχμάντ, έγινε ο 12ος Αββασίδης χαλίφης ως αλ-Μουσταΐν. Ο Μουχαμάντ ήταν ο πρώτος πρίγκιπας στην ιστορία των Αββασιδών, τού οποίου ο γιος έγινε χαλίφης. Κανένας άλλος Αββασίδης πρίγκιπας πριν από αυτόν δεν είχε αυτό το κύρος.

Η εποχή

Ο Μουχαμάντ ήταν γιος του Αμπού Ισχάκ Μουχαμάντ. Ήταν μέλος τού ισχυρού οίκου των Αββασιδών, που κυβερνούσε το χαλιφάτο από το 750. Το πλήρες όνομά του ήταν Μουχάμάντ ιμπν Μουχαμάντ ιμπν Χαρούν αλ-Ρασίντ και το <i>από τον γιο του όνομα</i> (kunya) ήταν Αμπού Αχμάντ. Οι γονείς τού πατέρα του, αλ-Μουτασίμ, ήταν ο 5ος χαλίφης των Αββασιδών, Χαρούν αλ-Ρασίντ (βασ. 786–809 ), και η Μαρίντα μπιντ Σαμπίμπ, παλλακίδα. Ο Μουχαμάντ γεννήθηκε κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού θείου του.

Ο θείος του, αλ-Μαμούν, δεν είχε λάβει επίσημες προβλέψεις για τη διαδοχή του. Ο γιος τού αλ-Μαμούν, αλ-Αμπάς, ήταν αρκετά μεγάλος για να κυβερνήσει, και είχε αποκτήσει εμπειρία διοίκησης στους συνοριακούς πολέμους με τούς Ρωμαίους (Βυζαντινούς), αλλά δεν είχε οριστεί κληρονόμος. Σύμφωνα με την αφήγηση τού αλ-Ταμπαρί, στην επιθανάτια κλίνη του, ο αλ-Μαμούν υπαγόρευσε μία επιστολή, με την οποία όριζε τον αδελφό του, αντί τού αλ-Αμπάς, ως διάδοχό του, και ο Αμπού Ισχάκ ανακηρύχθηκε χαλίφης στις 9. Αύγουστο, με τον βασιλικό τίτλο αλ-Μουτασίμ (πλήρως αλ-Μουτασίμ μπιλάχ, «αυτός που αναζητά καταφύγιο στον Θεό»). Ο πατέρας του έγινε ο 8ος Αββασίδης χαλίφης τού χαλιφάτου.

Βιογραφία

Γενεαλογικό δέντρο των Αββασιδών χαλίφηδων του ένατου αιώνα. Ο Μωάμεθ, γιος του αλ-Μουτασίμ, εμφανίζεται σε λευκό πλαίσιο στη δεξιά πλευρά του γενεαλογικού δέντρου.

Ο Μουχαμάντ ήταν γιος τού χαλίφη αλ-Μουτασίμ (βασ. 833–842 ) από μία από τις παλλακίδες του ( Ουμ βαλάντ ). Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στη Βαγδάτη. Ως Αββασίδης πρίγκιπας έλαβε καλή μόρφωση μαζί με τούς άλλους αδελφούς του. Όταν ο πατέρας του έγινε χαλίφης, ο πλούτος τού Μουχαμάντ και των αδελφών του αυξήθηκε. Το 836 ο πατέρας του ίδρυσε τη νέα πόλη Σαμάρα, και μετέφερε την πρωτεύουσα τού Χαλιφάτου εκεί. Ο Μουχαμάντ μετακόμισε επίσης στη Σαμάρα. Ο πατέρας του κυβέρνησε την αυτοκρατορία για σχεδόν οκτώ χρόνια μέχρι το τέλος του. Ο μεγαλύτερος αδελφός του, αλ-Ουαθίκ, έγινε χαλίφης μετά το τέλος τού πατέρα του στις 5 Ιανουαρίου 842. Ανέβηκε ομαλά στον θρόνο, χωρίς κάποια αντίσταση από τούς αδελφούς του, συμπεριλαμβανομένου τού Μουχαμάντ. Έξι χρόνια αργότερα, ο αλ-Ουαθίκ απεβίωσε ως αποτέλεσμα οιδήματος, ενώ καθόταν σε φούρνο σε μία προσπάθεια να το θεραπεύσει, στις 10 Αυγούστου 847. Ο Μουχαμάντ ήταν αυλικός και προστάτης των λογίων κατά τη διάρκεια τής βασιλείας του. Τον διαδέχθηκε ο αλ-Μουταβακίλ. Η ζωή τού Μουχαμάντ υπό την ηγεσία του είναι ασαφής, καθώς δεν έπαιξε κάποιο σημαντικό ρόλο στις πολιτικές υποθέσεις.

Ο αδελφός του, Αλ-Μουταβακίλ, έβλεπε τον Μωάμεθ ως πιθανό διάδοχο (μελλοντικό χαλίφη) λόγω τής δημοτικότητάς του για να αποτρέψει τον Μωάμεθ από τη διαδοχή. Ο αδελφός του, χαλίφης αλ-Μουταβακίλ (βασ. 847–861) είχε δημιουργήσει ένα σχέδιο διαδοχής, που θα επέτρεπε στους γιους του να κληρονομήσουν το χαλιφάτο μετά το τέλος του. Θα τον διαδεχόταν πρώτα ο μεγαλύτερος γιος του, αλ-Μουντασίρ, στη συνέχεια ο αλ-Μουτάζ και τρίτος ο αλ-Μουαγιάντ. Αυτός ο διορισμός των τριών γιων του ως κληρονόμων, εμπόδισε όλους τούς αδελφούς του να λάβουν τη διαδοχή στον θρόνο, ειδικά τον Μουχαμάντ και τον Αχμάντ.

Ο Μουχαμάντ ιμπν αλ-Μουτασίμ είχε πολλά παιδιά από διαφορετικές παλλακίδες: ένα από αυτά ήταν ο Αχμάντ. Ο Αχμάντ (μελλοντικός αλ-Μουσταΐν) γεννήθηκε το 836 από μία παλλακίδα από τη Σικελία που ονομαζόταν Μαχαρίκ, γνωστή και ως Ουμ Αχμάντ. Ο Μουχαμάντ απεβίωσε κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού αδελφού του αλ-Μουταβακίλ. Παρόλο που αποκλείστηκε από τη διαδοχή, η δημοτικότητά του δεν έχασε. Ο γιος του έγινε χαλίφης στα μέσα τού 862.

Συμβολή στην ένταξη τού αλ-Μουσταΐν στο χαλιφάτο

Λίγα μόλις χρόνια μετά το τέλος τού Μουχαμάντ, τον Δεκέμβριο του 861, ο αλ-Μουταβακίλ δολοφονήθηκε από μία ομάδα Τούρκων στρατιωτικών αξιωματικών, πιθανώς με την υποστήριξη τού αλ-Μουντασίρ. Κατά τη διάρκεια τής σύντομης βασιλείας τού αλ-Μουντασίρ (βασ. 861–862), οι Τούρκοι τον πίεσαν να απομακρύνει τον αλ-Μουτάζ και τον αλ-Μουαγιάντ από τη διαδοχή. Όταν ο αλ-Μουντασίρ απεβίωσε, οι Τούρκοι αξιωματικοί συγκεντρώθηκαν, και αποφάσισαν να τοποθετήσουν στον θρόνο τον εξάδελφο τού νεκρού χαλίφη, αλ-Μουσταΐν. Η σύνδεση τού Μουχαμάντ με την αυλή τού χαλιφάτου, η σχέση του με τον αλ-Ουαθίκ και η δημοτικότητά του μεταξύ των αξιωματικών τού τουρκικού συντάγματος, έγιναν η κύρια συμβολή του στη σταδιοδρομία τού αλ-Μουσταΐν.

Πηγές

• Bosworth, C.E., επιμ. (1987). The History of al-Ṭabarī, Volume 32: The Reunification of the ʿAbbāsid Caliphate: The Caliphate of al-Maʾmūn, A.D. 813–33/A.H. 198–213. SUNY series in Near Eastern studies. (στα Αγγλικά). Ώλμπανυ, Νέα Υόρκη: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-058-8. 
• Bosworth, C.E., επιμ. (1991). The History of al-Ṭabarī, Volume 33: Storm and Stress Along the Northern Frontiers of the ʿAbbāsid Caliphate: The Caliphate of al-Muʿtasim, A.D. 833–842/A.H. 218–227. SUNY series in Near Eastern studies. (στα Αγγλικά). Ώλμπανυ, Νέα Υόρκη: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-0493-5. 
• Bosworth, C. E., επιμ. (1993) (στα αγγλικά). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz. Λάιντεν: E. J. Brill. ISBN 90-04-09419-9. 
• Kennedy, Hugh (2006). When Baghdad Ruled the Muslim World: The Rise and Fall of Islam's Greatest Dynasty. Cambridge, MA: Da Capo Press. ISBN 978-0-306814808. 
• Masudi (2010) [1989]. The Meadows of Gold: The Abbasids. London and New York: Routledge. ISBN 978-0-7103-0246-5.