Μηχανή Σειράς 120 Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Hellas Sprinter)
| Siemens HellasSpriner | |
|---|---|
 Η Hellas Sprinter 120 018 το 2025 ως Intercity 54 Αθήνα - Θεσσαλονίκη. | |
| Σε λειτουργία | 1999 – σήμερα |
| Κατασκευαστής | Siemens Krauss-Maffei |
| Τόπος κατασκευής |  Γερμανία |
| Όνομα γενιάς | EuroSprinter (ES64P) |
| Χρόνος κατασκευής | 1999 & 2004-05 |
| Είσοδος σε λειτουργία | 1999 |
| Κατασκευάστηκαν | 30 |
| Αριθμός εκτός λειτουργίας | 12 |
| Αριθμός συρμών | 120 001 έως 120 030 |
| Διαχειριστής |  Hellenic Train,
Goldair Rail |
| Διευκρινίσεις | |
| Μήκος τρένου | 19,580 mm (μεταξύ προσκρουτήρων) |
| Πλάτος | 3 m |
| Ύψος | 4,3 m |
| Διάμετρος τροχών | 1250 mm |
| Μέγιστη ταχύτητα | 200 km/h |
| Βάρος | 80 t |
| Φορτίο | 20 t |
| Μηχανή έλξης | 4 ασύγχρονοι τριφασικοί κινητήρες βραχυκυκλωμένου δρομέα |
| Ελκτική δύναμη | 300 kN |
| Μετάδοση | Ηλεκτρική |
| Παροχή ενέργειας | Παντογράφος |
| Συνομοταξία τροχών | Bo' Bo' |
| Σύστημα πέδης | Knorr-Bremse KE-GPR-EmZ (ep): Ηλεκτροδυναμική (Αναγεννητική) + Ηλεκτροπνευματική |
| Κανονικού εύρους (1435 mm) | |
Η Σειρά 120 των Σιδηροδρόμων Ελλάδος, γνωστή και ως HellasSpriner, αποτελεί τη μοναδική σειρά ηλεκτροκίνητων μηχανών έλξης (ηλεκτραμαξών) που λειτουργεί στους ελληνικούς σιδηροδρόμους. Κατασκευάστηκαν στη Γερμανία από τις εταιρείες Siemens και Krauss-Maffei και εντάχθηκαν στον στόλο του ΟΣΕ σταδιακά από το 1999 μέχρι το 2004.[1]
Οι μηχανές χρησιμοποιούνται τόσο σε επιβατικές όσο και σε εμπορευματικές αμαξοστοιχίες, κυρίως στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, και αποτελούν μέχρι σήμερα τις μοναδικές ηλεκτροκίνητες μηχανές έλξης του ελληνικού δικτύου.
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1993 ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδoς (Ο.Σ.Ε.) προκήρυξε διαγωνισμό (διακήρυξη 2002/1993) για την προμήθεια νέων θερμοηλεκτρικών (Δ/Α) και ηλεκτρικών (Η/Α) ελκτικών μονάδων, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του στόλου και την μείωση του λειτουργικού κόστους.[1][2][3]
Η παραγγελία κατέληξε στη Siemens και την Krauss-Maffei, βασισμένη στο γερμανικό σχέδιο Siemens EuroSprinter ES64P, το οποίο χρησιμοποιείται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η πρώτη παρτίδα των έξι μηχανών (120 001 έως 120 006) παραδόθηκε το 1999, ενώ η δεύτερη παρτίδα των 24 μηχανών (120 007 έως 120 030) παραδόθηκε το διάστημα 2003–2004. Μονάδες και των δύο παρτίδων λειτουργούν κανονικά μέχρι σήμερα.
Χρήση στην Ελλάδα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι μηχανές της σειράς 120 είναι οι πρώτες πλήρως ηλεκτρικές μηχανές έλξης του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου και αποτελούν βασικό στοιχείο του στόλου του ΟΣΕ μέχρι και σήμερα, εξυπηρετώντας τόσο επιβατικές όσο και εμπορευματικές αμαξοστοιχίες. Χρησιμοποιούνται εκτενώς σε δρομολόγια μεγάλων αποστάσεων, ιδίως μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης.
Εκτός από τη Σειρά 120, στο ελληνικό δίκτυο κυκλοφορούν και άλλοι τύποι πλήρως ηλεκτροκίνητων συρμών:
Εξέλιξη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Τo 2019, μετά την ολοκλήρωση της ηλεκτροδότησης στην γραμμή Πειραιά - Θεσσαλονίκης, οι μονάδες άρχισαν να χρησιμοποιούνται σε όλες τις επιβατικές αμαξοστοιχίες Αθηνών – Θεσσαλονίκης. Μερικές ηλεκτράμαξες βάφτηκαν σκούρο μπλε στα νέα χρώματα της Hellenic Train.
Τον Δεκέμβριο του 2019, η τότε διαχειρίστρια του τροχαίου υλικού ΓΑΙΑΟΣΕ, υπέγραψε σύμβαση με αντικείμενο την παροχή εργασιών πραγματογνωμοσύνης για την γενική τεχνική κατάσταση των 9 Η/Α [120 001, 120 002, 120 003, 120 005, 120 006, 120 009, 120 013, 120 025 και 120 026] και τις απαιτούμενες προτάσεις και συνιστάμενες εργασίες για την επαναφορά τους στην κανονική λειτουργική κατάσταση που προβλέπεται από τον κατασκευαστή τους.
Ωστόσο, μέχρι και σήμερα (Νοέμβριος 2025), μεγάλο μέρος των μηχανών της σειράς 120 [Η/Α Siemens Hellas Sprinter] παραμένει εκτός λειτουργίας. Τέσσερις (4) μηχανές είναι κατεστραμμένες, ενώ αρκετές βρίσκονται μακροχρόνια ακινητοποιημένες για λόγους ελλιπούς συντήρησης τους και χρησιμοποίησής τους ως πηγή ανταλλακτικών για τις υπόλοιπες λειτουργικές ηλεκτράμαξες.
Λειτουργία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται οι ενεργές και οι ανενεργές ηλεκτράμαξες Hellas Sprinter.
| Αριθμός Μονάδας: | Κατάσταση: | Αιτία ακινησίας/καταστροφής: | Ημερομηνία που τέθηκαν εκτός: | ETCS onboard |
|---|---|---|---|---|
| 120 001 |  Σε Ακινησία |
άγνωστη | άγνωστη |  |
| 120 002 |  Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 003 | Σε Μακροχρόνια Ακινησία |
άγνωστη | άγνωστη | |
| 120 004 | Σε Μακροχρόνια Ακινησία |
Παιονία, ατύχημα με ΙΧ το 2000 | 2000 | |
| 120 005 | Σε Μακροχρόνια Ακινησία |
άγνωστη | άγνωστη | |
| 120 006 | Σε Ακινησία |
άγνωστη | άγνωστη | |
| 120 007 | Σε Λειτουργία |
- | - |  |
| 120 008 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 009 | Σε Μακροχρόνια Ακινησία |
άγνωστη | άγνωστη | |
| 120 010 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 011 | Σε Μακροχρόνια Ακινησία |
άγνωστη | άγνωστη | |
| 120 012 | Κατεστραμμένη |
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη | 28.02.2023 | |
| 120 013 | Σε Μακροχρόνια Ακινησία |
άγνωστη | άγνωστη | |
| 120 014 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 015 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 016 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 017 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 018 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 019 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 020 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 021 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 022 | Κατεστραμμένη |
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη | 28.02.2023 | |
| 120 023 | Κατεστραμμένη |
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη | 28.02.2023 | |
| 120 024 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 025 | Σε Μακροχρόνια Ακινησία |
κάποιο σιδηροδρομικό συμβάν το 2011 | 2011 | |
| 120 026 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 027 | Κατεστραμμένη |
Σιδηροδρομικό ατύχημα (σύγκρουση) στη Λιβαδειά | 24.01.2022 | |
| 120 028 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 029 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| 120 030 | Σε Λειτουργία |
- | - | |
| Τελευταία τροποποίηση: 19/04/2026 | ||||
Γκαλερί χρωματισμών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η 120 001 (αριστερά) με τον Α' χρωματισμό ΟΣΕ (εμπρόσθια όψη), Αμαξοστάσιο Μενεμένης, 2005.
Η 120 005 με τον Γ' χρωματισμό ΟΣΕ (πίσω όψη), Μενεμένη, 2016.
Η 120 006 (τότε Η.566) με τον Α' χρωματισμό ΟΣΕ (πίσω όψη), Θεσσαλονίκη, 2002.
Η 120 016 με τον Β' χρωματισμό ΟΣΕ (εμπρόσθια όψη), Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης, 2008.
Η 120 017 με τον Β' χρωματισμό ΟΣΕ (πίσω όψη), Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθήνας, 2019.
Η 120 030 με τον νέο χρωματισμό της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, 2020.
Η 120 030 με τον χρωματισμό της Hellenic Train στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Τιθορέας, 2024.
.jpg)
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]i. ^ kW = kilo Watt (δηλαδή kilo που σημαίνει χίλια [1000] και W που είναι Watt)
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 Μαγκανάρης, Γιάννης (Ιούλιος 1997). «θερμοηλεκτρικές και ηλεκτρικές ελκτικές μονάδες με τριφασικούς ασύγχρονους ηλεκτροκινητήρες έλξης, μια επιλογή του ΟΣΕ με τεχνολογία του 2000.». Σιδηροτροχιά. http://sfs.gr/2020/02/14/%cf%83%ce%b9%ce%b4%ce%b7%cf%81%ce%bf%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%87%ce%bf%cf%83-15/.
- ↑ «Η πρώτη ηλεκτράμαξα των σιδηροδρόμων μας». Σιδηροτροχιά (Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμων (Σ.Φ.Σ.)) (Τεύχος 15): σελ. 13. Ιούλιος 1997. http://sfs.gr/2020/02/14/%cf%83%ce%b9%ce%b4%ce%b7%cf%81%ce%bf%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%87%ce%bf%cf%83-15/.
- ↑ Unknown (15 Απριλίου 2015). «MixanikosOse: Τροχαίο Υλικό Ο.Σ.Ε. - Ηλεκτράμαξες Η/Α HellasSprinter (Siemens-KraussMaffei)». MixanikosOse. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2025.
