Μενεμένη
Συντεταγμένες: 40°39′15″N 22°54′40″E / 40.65417°N 22.91111°E
| Μενεμένη | |
|---|---|
 | |
Χάρτης  | |
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Δήμος | Αμπελοκήπων - Μενεμένης |
| Γεωγραφία | |
| Υψόμετρο | 7 μέτρα |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 14.297 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
| Πληροφορίες | |
| Πολιούχος | Αγία Παρασκευή η Μεγαλομάρτυς |
| Ταχ. κώδικας | 56122 |
| Τηλ. κωδικός | 231 |
| http://www.menemeni.gr/ | |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Η Μενεμένη, παλαιότερα γνωστή ως Νέα Μαινεμένη, είναι δημοτική ενότητα του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 14.297 κατοίκους.
Τοποθεσία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Μενεμένη βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Π.Σ. Θεσσαλονίκης, εντός των ορίων του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης. Συνορεύει με τους Αμπελόκηπους (μαζί με τους οποίους υπάγεται σε κοινό δήμο) και τους δήμους Θεσσαλονίκης, Ελευθερίου - Κορδελιού και Ευόσμου.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημιουργήθηκε το 1922 ως Νέα Μενεμένη[1], μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν εγκαταστάθηκαν στην - τότε αγροτική - περιοχή περίπου 160 οικογένειες Ελλήνων προσφύγων που προέρχονταν από τη Μαινεμένη της Μικράς Ασίας[2]. Σε αυτές τις οικογένειες δόθηκαν μετά το 1930, συνολικά 149 διανομές γης από το κρατικό Πρόγραμμα Αγροτικής Αποκατάστασης[3]. Ενδιάμεσα, το 1928, ολοκληρώθηκε η ανέγερση του ναού της Αγίας Παρασκευής, που αποτελεί τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, ενώ το 1937 κτίστηκε το πρώτο δημοτικό σχολείο της περιοχής[4].
Αρχικά, οι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ σταδιακά, αναπτύχθηκε και η τουβλοποιΐα[2]. Με την πάροδο των ετών, η εσωτερική μετανάστευση (όπως η εγκατάσταση Ποντίων της υπαίθρου επί Εμφυλίου) και η πολεοδομική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, αστικοποίησαν τη Μενεμένη[2][4][5].
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1950, ξεκίνησαν να εγκαθίστανται στην περιοχή, κυρίως στον Δενδροπόταμο που μέχρι τότε αποτελούσε σκουπιδότοπο, οικογένειες Ρομά, κτίζοντας τα σπίτια τους σε οικόπεδα που αγόρασαν από ντόπιους κληρούχους[6]. Ο αρχικός τους πυρήνας αποτελείτο από περίπου 30 οικογένειες[7], ενώ σήμερα υπολογίζεται πως, τουλάχιστον στον Δενδροπόταμο, ζουν περίπου 2500 Ρομά[8], κατανεμημένοι κυρίως σε χριστιανούς μικρασιατικής καταγωγής και Βαλκάνιους μουσουλμάνους που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα κατά τις τελευταίες δεκαετίες[7].
Παράλληλα, από τη δεκαετία του 1990 και εντεύθεν, εγκαταστάθηκαν στα όρια της Μενεμένης μετανάστες (κυρίως από την Αλβανία), καθώς και ομογενείς από την πρώην ΕΣΣΔ[9][10].
Διοικητικές μεταβολές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Από το 1926 έως το 1929, η Μαινεμένη ανήκε στην Κοινότητα Χαρμάνκιοϊ.
- Από το 1929 έως το 1934 η Μαινεμένη αποτελούσε τμήμα του Δήμου Θεσσαλονίκης.
- Το 1935 δημιουργήθηκε η Κοινότητα Νέας Μαινεμένης, έχοντας αποσχισθεί από τον Δήμο Θεσσαλονίκης.
- Το 1982 με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων η Κοινότητα Νέας Μαινεμένης γίνεται Δήμος Μενεμένης (πλέον με 'ε', αντί του 'αι').
- Το 2011 συνενώθηκε διοικητικά με τον Δήμο Αμπελοκήπων και δημιουργήθηκε ο νέος Δήμος Αμπελοκήπων - Μενεμένης με το πρόγραμμα Καλλικράτης.
Συγκοινωνία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στη Μενεμένη βρίσκεται ο σταθμός υπεραστικών λεωφορείων ΚΤΕΛ Μακεδονία, η Κεντρική Αγορά Θεσσαλονίκης καθώς και το ηλεκτροαμαξοστάσιο του ΟΣΕ. Επίσης, λειτουργούν οι ακόλουθες αστικές διαδρομές:
| # | Αφετηρία | Τερματισμός | Παρατηρήσεις |
|---|---|---|---|
| 01Α | Κ.Τ.Ε.Λ. | Νοσοκομείο Παπαγεωργίου | Διέλευση μέσω Αμπελοκήπων |
| 18 | Κορδελιό | Άγιοι Ανάργυροι | Δεν υπάρχει |
| 20 | Μενεμένη | Ερμού | Τερματικός σταθμός στην Βενιζέλου |
| 21 | Εύοσμος | Ερμού | Δεν υπάρχει |
| 42Α | Κ.Τ.Ε.Λ. | Κοιμητήρια Ευόσμου | Διέλευση μέσω Αμπελοκήπων |
Πολιτισμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Πολιτιστικό Κέντρο και Βιβλιοθήκη Μενεμένης (Ν. Βότση 15)
Αξιοθέατα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Μνημείο Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και Μικρασιατικής Καταστροφής (πλατεία Τσομπάνογλου, παραπλεύρως Ναού Αγίας Παρασκευής).
- Μνημείο Πεσόντων (πλατεία Αγίου Νεκταρίου).
- Ινδικό Συμμαχικό Κοιμητήριο: χρησιμοποιήθηκε για τους Ινδούς πεσόντες των βρετανικών δυνάμεων κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο[11]. Σε αυτό βρίσκονται οι τάφοι 300 στρατιωτών (αναγνωρισμένων και ανωνύμων), καθώς και μνημείο με τις τέφρες 220 ακόμη στρατιωτών. Στους νεκρούς περιλαμβάνονται ινδουιστές, μουσουλμάνοι, σιχ και λίγοι χριστιανοί[12].
Πρόεδροι και Δήμαρχοι Μενεμένης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Νικόλαος Κυριακίδης (Πρώτος πρόεδρος Κοινότητας Μενεμένης)
- Γιώργος Μουτάφης
- Θωμάς Χατζίκος 1935, (1945-1946), (1949-1964)
- Κωνσταντίνος Τσομπάνογλου 1975-1982 (τελευταίος πρόεδρος)
- Σωτήριος Γεωργιάδης (1931-2020[13]) 1964-1967, 1983-1990 (πρώτος δήμαρχος)
- Παναγιώτης Γαβριηλίδης 1991-1998
- Γεώργιος Μύθημης 1999-2002
- Γιώργος Ακτσελής 2003-2010 (τελευταίος δήμαρχος).
Συνοικισμοί
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η Μενεμένη αποτελείται από τους συνοικισμούς[14]:
- Μενεμένη
- Βόσπορος
- Άγιος Νεκτάριος (Δενδροπόταμος)
- Διαλογή
- Αγία Βαρβάρα
- Λαχανόκηποι
Πληθυσμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η εξέλιξη του πληθυσμού της Μενεμένης έχει ως εξής:
| Απογραφή | Πληθυσμός |
| 1940 | 2.571 |
| 1951 | 3.615 |
| 1961 | 5.570 |
| 1971 | 8.352 |
| 1981 | 12.141 |
| 1991 | 13.312 |
| 2001 | 15.133 |
| 2011 | 15.039 |
| 2021 | 14.297 |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Ζαφείρης, Χρίστος (2006) [1990]. Θεσσαλονίκης τοπιογραφία (αναθεωρημένη και επαυξημένη έκδοση). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. σελ. 39.
- 1 2 3 «Ιστορία Μενεμένης». ampelokipi-menemeni.gr. Δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2025.
- ↑ Γιαννακού, Αθηνά (2015). «Προγράμματα πολιτικής γης στη Θεσσαλονίκη από τον Μεσοπόλεμο μέχρι τη δεκαετία του 1960. Η μετάβαση προς μια σύγχρονη μητροπολιτική περιοχή». Στο: Καιρίδης, Δημήτρης, επιμ. Θεσσαλονίκη. Μια πόλη σε μετάβαση, 1912-2012. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. σελ. 491.
- 1 2 «Ιστορικό Δήμου Αμπελοκήπων-Μενεμένης». ampelokipi-menemeni.gr. Δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2025.
- ↑ Γιαννακού (2015). σελ. 492-493.
- ↑ Καραμήτσιος, Γιάννης (2017). Θεσσαλονίκη. 100 μικρές ιστορίες. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις IANOS. σελ. 64.
- 1 2 Στούκας, Μιχάλης (11 Δεκεμβρίου 2022). «Οι Ρομά (τσιγγάνοι) της Θεσσαλονίκης». protothema.gr. Πρώτο Θέμα. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2026.
- ↑ Κόγιου, Αγγελική (28 Ιανουαρίου 2026). ««Στον Δενδροπόταμο δεν θα ακούσετε για αυτόν που σπουδάζει». Τρεις νέοι Ρομά μιλάνε για τον τόπο, τα όνειρά τους και τις αλλαγές κόντρα στα στερεότυπα». thessalonikeonpolis.gr. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2026.
- ↑ Κοκκάλη, Ιφιγένεια (2015). «Θεσσαλονίκη, Salonika, Selanik, Solun, Salonicco έναν αιώνα μετά. Το νέο πολυεθνικό πρόσωπο της Θεσσαλονίκης». Στο: Καιρίδης, Δημήτρης, επιμ. Θεσσαλονίκη. Μια πόλη σε μετάβαση, 1912-2012. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. σελ. 538-539.
- ↑ Συλλογικό έργο (2006). Αρχιτεκτονικοί και πολεοδομικοί μετασχηματισμοί στη Θεσσαλονίκη λόγω του φαινομένου της μετανάστευσης (PDF). Μέρος Α΄. Θεσσαλονίκη: Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας - Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας. σελ. 22, 49-53.
- ↑ Ζαβράκα, Δέσποινα Δ. (2015). «Αναζητώντας τη νέα ταυτότητα των νεκροταφείων της Θεσσαλονίκης. Ένα πολυπολιτισμικό δίκτυο αστικών μεταβατικών τόπων». Στο: Καιρίδης, Δημήτρης, επιμ. Θεσσαλονίκη. Μια πόλη σε μετάβαση, 1912-2012. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. σελ. 356.
- ↑ Λιτσαρδάκης, Αλέξανδρος· Αβραμίδης, Αλέξανδρος (4 Σεπτεμβρίου 2025). «Οι Ινδοί που έπεσαν στο Μέτωπο της Θεσσαλονίκης». thessalonikeonpolis.gr. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2025.
- ↑ Απεβίωσε ο πρώην δήμαρχος Μενεμένης, εφημερίδα Μακεδονία-Θεσσαλονίκη, ηλεκτρονική έκδοση, 14 Απριλίου 2020, ανακτήθηκε στις 16 Απριλίου 2020.
- ↑ «Αρχική σελίδα». menemeni.gr. Δήμος Μενεμένης. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2025.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Μενεμένη στο Wikimedia Commons
- Επίσημος ιστότοπος
- Υπουργείο εσωτερικών, δήμοι του σχεδίου Καποδίστριας Αρχειοθετήθηκε 2009-09-24 στο Wayback Machine.
- Ιστορικό Δήμου Αμπελοκήπων-Μενεμένης Αρχειοθετήθηκε 2014-04-27 στο Wayback Machine.
