close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μάρκος Κορνήλιος Νιγρίνος Κουριάτιος Ματέρνος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μάρκος Κορνήλιος Νιγρίνος Κουριάτιος Ματέρνος
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση40
Llíria
Χώρα πολιτογράφησηςΑρχαία Ρώμη
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΛατινικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταστρατιωτικός
πολιτικός
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςΛεγάτος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαlegatus Augusti pro praetore Aquitaniae
legatus Augusti pro praetore Moesiae
legatus Augusti pro praetore Syriae (95–97)
Ύπατος στην αρχαία Ρώμη
Ρωμαίος συγκλητικός
legatus Augusti pro praetore Moesiae inferioris

Ο Μάρκος Κορνήλιος Νιγρίνος Κουριάτιος Ματέρνος, λατιν.: Marcus Cornelius Nigrinus Curiatius Maternus ήταν Ρωμαίος συγκλητικός και στρατηγός κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Δομιτιανού. Υπήρξε ύπατος κατά τη διάρκεια του διαστήματος (nundinium) από τον Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο του 83 μ.Χ., με τον Λεύκιο Καλβέντιο Σέξτο Καρμίνιο Βήτο. Αν και ορισμένοι ειδικοί τον θεωρούν αντίπαλο του Τραϊανού ως κληρονόμο του Αυτοκράτορα Νέρβα, είναι κυρίως γνωστός από επιγραφές.

Image
Επιγραφή αφιερωμένη στον Ματέρνο.

Το πολυώνυμο όνομά του έχει οδηγήσει σε πολλές ερμηνείες. Μία από αυτές, βασισμένη στη μορφή του ονόματός του που χρησιμοποιείται στην υπατική χρονολόγηση ("M. Cornelius Nigrinus"), είναι ότι γεννήθηκε ως Κορνήλιος, και υιοθετήθηκε από έναν Κουριάτιο Ματέρνο (πιθανώς τον ρήτορα του Dialogus de oratoribus του Τάκιτου), αλλά η Όλλι Σαλομίες σημειώνει, ότι "η σειρά των ονομάτων το καθιστά εντελώς απίθανο". Ο Ρόναλντ Σάυμ υποστήριξε, ότι «ίσως όχι ένας Κορνήλιος που υιοθετήθηκε από έναν Κουριάτιο (ακόμη λιγότερο το αντίστροφο, όπως υπέθεσαν κάποιοι απερίσκεπτα), αλλά μάλλον ο γιος μίας Κουριατίας. Δηλαδή, μία υποτιθέμενη αδελφή του (Γ.;) Κουριάτιου Ματέρνου, ρήτορα, δραματουργού και κεντρικού χαρακτήρα στο Dialogus de oratoribus του Τάκιτου». Ορισμένες πηγές έχουν υποστηρίξει ότι αυτός ο Κουριάτιος είναι το ίδιο πρόσωπο με τον ρήτορα, στο σύντομο έργο του Τάκιτου.

Ο Ματέρνος γεννήθηκε στην τάξη των ιππέων. Η πατρίδα του ήταν η Λίρια στη Ρωμαϊκή Ισπανία, όπου βρέθηκε μία επιγραφή προς τιμήν του. Ενώ ήταν ακόμη ιππέας, ο Mατέρνος χρησίμευε ως τριβούνος του στρατού της ΛΕγεώνας XIV Gemina, η οποία βρισκόταν στη Ρωμαϊκή Βρετανία εκείνη την εποχή. Εξελέγη στη Ρωμαϊκή Σύγκλητο ως πρώην πραίτωρ από τον Βεσπασιανό για την αφοσίωσή του στο έτος των Τεσσάρων Αυτοκρατόρων.

Διετέλεσε κυβερνήτης της Ακουιτανικής Γαλατίας από το 80 μ.Χ. μέχρι τουλάχιστον το 83 μ.Χ. Δεν έχουμε κάποια καταγραφή άλλου κυβερνήτη γι' αυτή την επαρχία μέχρι το 94, όταν είναι γνωστό ότι ο Σενεκίων Μέμμιος Άφερ κατείχε τη θέση. Αργότερα διετέλεσε κυβερνήτης της Μοισίας από το 85 μέχρι τη διαίρεσή της σε Κάτω Μοισία και Άνω Μοισία· στη συνέχεια διετέλεσε κυβερνήτης της Κάτω Μοισίας μέχρι το 89. Προφανώς συμμετείχε στον Δακικό Πόλεμο του Δομιτιανού, καθώς κατά τη διάρκεια της θητείας του ως κυβερνήτης ο Ματέρνος έλαβε μία σειρά από στρατιωτικές διακρίσεις (dona militaria), συμπεριλαμβανομένων δύο στεμμάτων για την εισβολή σε τείχη πόλης (corona muralis) και δύο στεμμάτων για την εισβολή σε στρατόπεδο (corona castrensis).

Πέρασαν μερικά χρόνια μέχρι που ο Ματέρνος διορίστηκε κυβερνήτης της Συρίας το 95, την οποία διατήρησε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Νέρβα.

Ματέρνος και Νέρβα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε μία επιστολή που έγραψε ο Πλίνιος ο Νεότερος στον φίλο του Κουαδράτο, ενώ αφηγείται μία ιστορία που διαδραματίζεται κατά τη σύντομη βασιλεία του Αυτοκράτορα Νέρβα, ο Πλίνιος αναφέρεται σε έναν ανώνυμο άνδρα επικεφαλής ενός τεράστιου στρατού στο ανατολικό τμήμα της Αυτοκρατορίας, για τον οποίο υπήρχαν πολλά κουτσομπολιά, μερικά από τα οποία προκαλούσαν ανησυχία. Συνήθως θεωρείται ότι αυτό το άτομο ήταν ο κυβερνήτης της Συρίας. Επιπλέον, λόγω της ημερομηνίας, θεωρείται συνήθως αντίπαλος του Τραϊανού για τη θέση τού διαδόχου τού Νέρβα.

Πιθανολογείται ότι αυτό το ανώνυμο άτομο ήταν ο Γάιος Οκτάβιος Τίδιος Τοσιανός Λεύκιος Ιαβολένος Πρίσκος, γνωστός ως κυβερνήτης της Συρίας τη δεκαετία του '90. Ωστόσο, ο Μπέριμαν και άλλοι πιστεύουν, ότι είναι απίθανο ο Ιαβοληνός Πρίσκος, «γνωστός ως νομικός και μέλος του συμβουλίου του Τραϊανού μάλλον, παρά ως στρατιωτικός, να μπορούσε να σκεφτεί μία διεκδίκηση του θρόνου, πόσο μάλλον ότι θα παρέμενε υπέρ του Τραϊανού στη συνέχεια». Πιο πρόσφατα, οι Γκέζα Αλφόλντυ και Χέλμουτ Χάλφμαν παρουσίασαν τον Mατέρνο ως το άτομο στο οποίο πιθανότατα αναφέρθηκε ο Πλίνιος στην επιστολή του προς τον Κουαδράτο. Μία ανωμαλία στη σταδιοδρομία του Aύλου Λάρκιου Πρίσκου, του υπάτου του 110, υποστηρίζει την ταύτιση του Mατέρνου. Εκείνη την εποχή ο Πρίσκος, ο οποίος ήταν ταμίας (quaestor) της Ασίας και στη συνέχεια τριβούνος του στρατού της Λεγεώνας IV της Σκυθικής με έδρα τη Συρία, διορίστηκε κυβερνήτης της Συρίας. Η Συρία ήταν μία σημαντική επαρχία, και η διοίκησή της συνήθως ανατίθετο σε έναν ανώτερο συγκλητικό που προηγουμένως κατείχε την υπατεία. Ένας τέτοιος διορισμός θα γινόταν μόνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, όταν κάτι είχε συμβεί στον προηγούμενο κυβερνήτη. Οποιοσδήποτε αντίπαλος του Τραϊανού, μετά την άνοδο του τελευταίου στον θρόνο, θα είχε τουλάχιστον απομακρυνθεί από την αυτοκρατορική του θέση, και -το πολύ- θα είχε εκτελεστεί. Όποια και αν ήταν η μοίρα του, δεν έχουμε κάποια καταγραφή για τον Ματέρνο μετά το 97 μ.Χ.[1]

  1. Alföldy and Halfmann, "M. Cornelius Nigrinus Curiatius Maternus, General Domitians und Rivale", Chiron, 3 (1973), pp. 331–373