close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λεηλασία της Ρώμης (546)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Η λεηλασία της Ρώμης το 546 πραγματοποιήθηκε από τον Γότθο βασιλιά Τωτίλα κατά τη διάρκεια του Γοτθικού Πολέμου του 535-554 μεταξύ των Οστρογότθων και της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Τωτίλας είχε βάση το Τίβολι, και, επιδιώκοντας την ανακατάληψη της περιοχής του Λατίου, κινήθηκε εναντίον της Ρώμης. Η πόλη υπέστη πολιορκία, που διήρκεσε σχεδόν ένα χρόνο, πριν πέσει στα χέρια των Γότθων.

Η πολιορκία ξεκίνησε τον χειμώνα του 545-546. Ο Βέσσας, διοικητής της αυτοκρατορικής φρουράς, είχε απόθεμα σιτηρών, αλλά τα πωλούσε στον άμαχο πληθυσμό μόνο σε πολύ υψηλές τιμές. Αρνήθηκε επίσης τα αιτήματα να αφήσει τους πολίτες να εγκαταλείψουν την πόλη. Ο σύγχρονος ιστορικός Προκόπιος περιγράφει τον λιμό κατά τη διάρκεια τής πολιορκίας, κατά τον οποίο οι απλοί Ρωμαίοι, που δεν ήταν αρκετά πλούσιοι για να αγοράσουν σιτηρά από τον στρατό, αναγκάστηκαν να τρώνε πίτουρο, τσουκνίδες, σκύλους, ποντίκια και τελικά «την κοπριά ο ένας του άλλου». Μερικοί αυτοκτόνησαν. Τέλος, οι αυτοκρατορικοί διοικητές «απελευθέρωσαν όσους Ρωμαίους ήθελαν να φύγουν από την πόλη». Αναφέρει ότι πολλοί χάθηκαν στο ταξίδι, καθώς ήταν ήδη εξασθενημένοι από την πείνα, και πολλοί σκοτώθηκαν στον δρόμο από τον εχθρό.

Ο πάπας Βιγίλιος, ο οποίος είχε καταφύγει στην ασφάλεια των Συρακουσών, έστειλε έναν στολίσκο με πλοία μεταφοράς σιτηρών για να τροφοδοτήσει τη Ρώμη, αλλά το ναυτικό του Τωτίλα τους αναχαίτισε κοντά στις εκβολές του Τίβερη, και κατέλαβε τον στόλο. Οι αυτοκρατορικές δυνάμεις, με επικεφαλής τον Βελισάριο, είχαν στρατοπεδεύσει στον Πόρτους περιμένοντας ενισχύσεις. Μία απόπειρά τους να ανακουφίσουν τη Ρώμη σχεδόν επέτυχε, αλλά απέτυχε λόγω της αναξιοπιστίας των υφισταμένων διοικητών. Ο Βελισάριος αρρώστησε τότε, και δεν προέβη σε περαιτέρω ενέργειες.

Ο Τωτίλας εισήλθε τελικά στη Ρώμη στις 17 Δεκεμβρίου 546, αφού οι άνδρες του σκαρφάλωσαν στα τείχη τη νύχτα και άνοιξαν την Ασιναρία Πύλη. Ο Προκόπιος αναφέρει ότι ο Τωτίλας βοηθήθηκε από μερικά Ισαυρικά στρατεύματα από την αυτοκρατορική φρουρά, τα οποία είχαν κανονίσει μία μυστική συμφωνία με τους Γότθους. Καθώς οι Γότθοι προχωρούσαν προσεκτικά στην πόλη, πολλοί από τους υπερασπιστές διέφυγαν από μία άλλη πύλη. Σύμφωνα με τον Προκόπιο, έμειναν μόνο 500, που αναζήτησαν καταφύγιο σε διάφορες εκκλησίες. 26 στρατιώτες και 60 πολίτες σκοτώθηκαν. Η Ρώμη λεηλατήθηκε, αλλά ο Τωτίλας -ο οποίος προφανώς σκόπευε να μετατρέψει την πόλη σε βοσκότοπο προβάτων- υποχώρησε. Ωστόσο, κατέστρεψε περίπου το ένα τρίτο των αμυντικών τειχών, πριν φύγει καταδιώκοντας τις ρωμαϊκές δυνάμεις στην Απουλία.

Image
Η Porta Asinaria, μέσω της οποίας ο Τωτίλας εισήλθε στη Ρώμη.

Αφού νίκησε μία δύναμη που άφησε πίσω του ο Τωτίλας, ο Βελισάριος αποφάσισε να ανακαταλάβει τη Ρώμη την άνοιξη του 547, και ξαναέκτισε βιαστικά τα κατεδαφισμένα τμήματα τού τείχους, στοιβάζοντας τις χαλαρές πέτρες «τη μία επάνω στην άλλη, ανεξάρτητα από τη σειρά» σύμφωνα με τον Προκόπιο. Ο Τωτίλας επέστρεψε γρήγορα, αλλά ηττήθηκε από τους αμυνόμενους. Ωστόσο, ο Βελισάριος δεν εκμεταλλεύτηκε το πλεονέκτημά του. Αρκετές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Περούτζια, καταλήφθηκαν από τους Γότθους, ενώ ο Βελισάριος παρέμεινε αδρανής, και στη συνέχεια ανακλήθηκε από την Ιταλία. Το 549 ο Τωτίλας προέλασε για τρίτη φορά εναντίον της Ρώμης, την οποία κατέλαβε μετά από μία ακόμη μακρά πολιορκία. [1]

  1. Public Domain 
    Το παρόν λήμμα ενσωματώνει κείμενο από έκδοση που είναι πλέον κοινό κτήμα: Chisholm, Hugh, επιμ.. (1911) Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα (11η έκδοση) Cambridge University Press, σελ. 91