close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Καζακικές βουλευτικές εκλογές 2023

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Πρόωρες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στο Καζακστάν στις 19 Μαρτίου 2023 για την εκλογή των μελών του Μαζιλίς.[1][2] Ήταν οι ένατες βουλευτικές εκλογές από την ανεξαρτησία του Καζακστάν το 1991 και οι πρώτες πρόωρες εκλογές για τις έδρες του Μαζιλίς από το 2016. Πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα με εκλογές για τις τοπικές συνελεύσεις.[3]

Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους τον Σεπτέμβριο του 2022, ο πρόεδρος Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ ανακοίνωσε τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών εντός του πρώτου εξαμήνου του 2023, μετά τα αιματηρά γεγονότα του Ιανουαρίου 2022.[4] Την ίδια περίοδο εγκρίθηκαν σειρά νόμων και τροποποιήσεων μετά το συνταγματικό δημοψήφισμα του 2022, με στόχο τη μεταρρύθμιση του πολιτικού συστήματος του Καζακστάν, παραχωρώντας περισσότερες εξουσίες στην Κάτω Βουλή (Μαζιλίς), καθώς και την καθιέρωση μικτού εκλογικού συστήματος για την κατανομή των εδρών της — κάτι που συνέβη για πρώτη φορά από τις εκλογές του 2004.[5] Μετά την επανεκλογή του Τοκάγιεφ στις προεδρικές εκλογές του 2022, υπέγραψε προεδρικό διάταγμα στις 19 Ιανουαρίου 2023 για τη διάλυση της 7ης Μαζιλίς και τον καθορισμό της ημερομηνίας διεξαγωγής των πρόωρων βουλευτικών εκλογών για τον Μάρτιο του 2023.[6][7][8]

Συνολικά επτά κόμματα συμμετείχαν στις εκλογές, συμπεριλαμβανομένων των νεοεγγεγραμμένων Respublica και Baytaq, ενώ συμμετείχε και μεγάλος αριθμός ανεξάρτητων υποψηφίων στις εκλογικές περιφέρειες.[9][10] Η προεκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε σε πολιτικά και κοινωνικοοικονομικά θέματα, όπως η περιφερειακή ανάπτυξη, η εθνική ασφάλεια, η εθνικοποίηση της αγροτικής γης, η εκπαίδευση, οι μισθοί των εργαζομένων, τα περιβαλλοντικά προβλήματα και η προστασία της Αράλης και του Συρ Ντάρια.[11][12]

Πολλοί ανεξάρτητοι αντιπολιτευόμενοι υποψήφιοι αποκλείστηκαν από τα ψηφοδέλτια λόγω ισχυρισμών για παραβιάσεις της εκλογικής νομοθεσίας κατά την προεκλογική περίοδο, υπό την πίεση της κυβέρνησης του Καζακστάν.[13]

Σύμφωνα με το Άρθρο 85 του Συνταγματικού Νόμου «Περί Εκλογών», οι βουλευτικές εκλογές στο Καζακστάν για τα μέλη της Mäjilis — γνωστά ως βουλευτές — διεξάγονται εντός πενταετίας από τη λήξη της νόμιμης θητείας των βουλευτών.[14] Σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Συντάγματος, ένας υποψήφιος πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 ετών και να έχει υπάρξει μόνιμος κάτοικος του Καζακστάν για τα τελευταία δέκα χρόνια, προκειμένου να μπορεί να εκλεγεί μέλος της Mäjilis.[15]

Τροποποιήσεις του 2022

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τις συνταγματικές αλλαγές που προέκυψαν από το δημοψήφισμα του 2022, ο αριθμός των εδρών στη Mäjilis μειώθηκε από 107 σε 98, λόγω της κατάργησης της εννεαμελούς ποσόστωσης που προοριζόταν για τη Συνέλευση των Λαών του Καζακστάν.[16] Οι υπόλοιπες έδρες καλύπτονται πλέον εξ ολοκλήρου μέσω συστήματοςμικτού μείζονος αναλογικού συστήματος εκπροσώπησης — για πρώτη φορά από τις εκλογές του 2004.[17][18]

Σύμφωνα με το νέο εκλογικό σύστημα, οι 98 βουλευτές της Mäjilis εκλέγονται ως εξής:

70% (69 βουλευτές) μέσω [κλειστής λίστας αναλογικής εκπροσώπησης με κομματική λίστα, με την κατανομή να γίνεται μέσω της μεθόδου του μεγαλύτερου υπολοίπου.[19]

30% (29 βουλευτές) από μονοεδρικές περιφέρειες, με χρήση του συστήματος πλειοψηφίας απλής αναλογικής (FPTP).[20]

Καταγγελίες και αγωγές για τα εκλογικά αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 19 Μαρτίου 2023 ανεξάρτητοι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης, ο Μουχτάρ Ταϊτζάν και ο Σαντζέρ Μποκάεφ, υπέβαλαν αγωγές στο διοικητικό δικαστήριο του Αλμάτι, ζητώντας να κηρυχθούν τα εκλογικά αποτελέσματα άκυρα.[21] Σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στις 20 Μαρτίου, ο Ταϊτζάν και η υποψήφια της Mäjilis Ίνγκα Ιμανμπάι εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για τα επίσημα αποτελέσματα, καταγγέλλοντας εκλογικές παρατυπίες.[22] Η Ιμανμπάι ανακοίνωσε την πρόθεσή της να αμφισβητήσει τα αποτελέσματα, κατηγορώντας τις αρχές του Καζακστάν ότι αλλοίωσαν τις ψήφους υπέρ του αντιπάλου της, Ερμουράτ Μπάπι.[23][24] Η ίδια υποστήριξε ότι οι αρχές κάλυψαν τις κάλπες, πίεσαν δημόσιους υπαλλήλους να ψηφίσουν συγκεκριμένους υποψηφίους και ότι οι παρατηρητές της δέχτηκαν πιέσεις και απομακρύνθηκαν από τα εκλογικά κέντρα.[25]

Ο Ερλάν Σταμπέκοφ, ο οποίος ανακηρύχθηκε επίσημα νικητής στην εκλογική περιφέρεια Νο. 4 του Αλμάτι, φέρεται να είχε έρθει τρίτος σύμφωνα με τον ηττημένο αντίπαλό του, Μποκάεφ. Ο τελευταίος υποστήριξε ότι διέθετε πρωτόκολλα αποτελεσμάτων που εστάλησαν μέσω WhatsApp, τα οποία έδειχναν ότι είχε κερδίσει με 4.459 ψήφους έναντι 2.825 του Stambekov.[26][27]

Στη Σιμκέντ και στην Περιφέρεια Τουρκιστάν, μια ομάδα ανεξάρτητων υποψηφίων, με πιο γνωστό τον Νουρτζάν Αλτάεφ, επίσης ζήτησαν ακύρωση των αποτελεσμάτων, απαιτώντας την επανάληψη των εκλογών και καλώντας τον πρόεδρο Τοκάγιεφ να παρέμβει.[28] Ο Ältaev, έχοντας στην κατοχή του πολυάριθμα πρωτόκολλα από την εκλογική του περιφέρεια, ισχυρίστηκε ότι συγκέντρωσε 35.178 ψήφους, έναντι 32.251 του επίσημου νικητή Τεμίρ Κιρικμπάεφ.[28]

Ο ανεξάρτητος υποψήφιος της Mäjilis, Λουκπάν Αχμεντιαρόφ από την Περιφέρεια Δυτικού Καζακστάν, αμφισβήτησε τα αποτελέσματα μετά την ήττα του από τον Αμπζάλ Κουσπάν στην εκλογική περιφέρεια Νο. 14. Οι παρατηρητές του δημόσιου ταμείου Jaria στο Οράλ κατέγραψαν πρωτόκολλα που έδειχναν τον Αχμεντιαρόφ να λαμβάνει 14.816 ψήφους έναντι 8.922 του Κουσπάν.[29] Ως απάντηση, ο Αχμεντιαρόφ ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει ένσταση κατά των επίσημων αποτελεσμάτων.[29]

Η Μαρίνα Σίλερ, υποψήφια του Aq Jol στην περιφέρεια Καραγκαντά, υποστήριξε την ιδέα επανάληψης των εκλογών, ισχυριζόμενη ότι είχε δεχθεί πολλές προσωπικές αναφορές από πολίτες που της είπαν ότι την ψήφισαν.[30][31]

Παρά τις εκτεταμένες καταγγελίες και αμφισβητήσεις από δημοσιογράφους και δημόσια πρόσωπα σχετικά με τα αποτελέσματα, ο Μπουλάτ Αμπίλοφ εξέφρασε αμφιβολίες για το ενδεχόμενο ελέγχου των εκλογών σε συνέντευξή του στη Deutsche Welle, εκτιμώντας ότι το μόνο που θα προέκυπτε θα ήταν η τιμωρία ή μετάθεση κάποιων εκλογικών αξιωματούχων.[32] Ο πολιτικός αναλυτής Ντανιάρ Ασιμπάεφ επίσης εξέφρασε σκεπτικισμό για την πιθανότητα διεξαγωγής ελέγχου ή σοβαρών συνεπειών για τον πρόεδρο Τοκάγιεφ, επικαλούμενος τις ήττες επικριτών της κυβέρνησης στις εκλογές.[32]

Αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Αποτελέσματα καζακικών βουλευτικών εκλογών του 2023[33] · [34] · [35]
Image
Κόμματα με αναλογική εκπροσώπηση σε εκλ. περιφέρεια Σύνολο +/-
Ψήφοι % +/- Έδρες Ψήφοι % Έδρες
Amanat 3.431.510 53,90 ▼ −20,76 40 2.798.486 44,27 22 62 ▼ −14
Πατριωτικό Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα "Auyl" (Auyl) 693.938 10,90 ▲ +5,61 8 79.045 1,25 0 8 ▲ +8
Respublica 547.154 8,59 Νέο 6 9.497 0,15 0 6 ▲ +6
Δημοκρατικό Κόμμα Ακ Ζολ (Ak Jol) 535.139 8,41 ▼ −2,54 6 121.069 1,49 0 6 ▼ −6
Λαϊκό Κόμμα (QHP) 432.920 6,80 ▼ −2,3 5 87.803 1,39 0 5 ▼ −5
Πανεθνικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (OSDP) 331.058 5,20 Νέο 4 31.702 0,50 0 4 ▲ +4
Πράσινο Κόμμα Μπαϊτάκ 146.431 2,30 Νέο 0 17.166 0,27 0 0 ► 0
Λοιπά κόμματα (4) 18.154 0,29 0 0 ► 0
Ανεξάρτητοι 2.908.792 46,03 7 7 ▲ +7
Εναντίον Όλων 248.291 3,90 Νέο – 248.283 3,93 – – –
Έγκυρες ψήφοι 6.366.441 97,58 6.319.997 99,06
Άκυρες και λευκές ψήφοι 158.046 2,42 60.227 0,94
Σύνολο 6.524.487 100 – 69 6.380.224 100 29 98 ▼ −9
Αποχή 5.511.091 45,79 5.643.338 46,94
Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή 12.035.578 54,21 12.023.562 53,06

Σχηματισμός κυβέρνησης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την τροποποίηση του 2017 που υιοθετήθηκε κατά την προεδρία του Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ, το Άρθρο 67(4) του Συντάγματος του Καζακστάν υποχρεώνει τον Πρωθυπουργό και το υπουργικό του συμβούλιο να παραιτηθούν πριν από τη σύγκληση της νεοεκλεγείσας Μαζιλίς για την 8η Βουλή του Καζακστάν.[36] Ο πρωθυπουργός Αλιχάν Σμαΐλοφ στις 19 Μαρτίου 2023 ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα παραιτηθεί μετά τις εκλογές.[37][38] Στις 27 Μαρτίου ο πρόεδρος Τοκάγεφ υπέγραψε διάταγμα για τη σύγκληση της πρώτης συνεδρίασης της 8ης Μαζιλίς για τις 29 Μαρτίου.[39][40][41]

Στις 29 Μαρτίου 2023, κατά την πρώτη ολομέλεια του 8ου Κοινοβουλίου, ο πρόεδρος του κόμματος Amanat και βουλευτής Ερλάν Κοσάνοφ επανεκλέχθηκε πρόεδρος της Μαζιλίς με ομόφωνη ψήφο, ενώ οι βουλευτές Άλμπερτ Ράου (Amanat) και Ντάνια Εσπάγεβα (Aq Jol) εξελέγησαν αναπληρωτές του.[42][43][44] Στη συνέχεια, η Πρώτη Κυβέρνηση Σμαΐλοφ παραιτήθηκε, γεγονός που οδήγησε τον πρόεδρο Τοκάγεφ να διορίσει υπηρεσιακή κυβέρνηση με τον Σμαΐλοφ ως ασκούντα καθήκοντα πρωθυπουργού.[45] Ο Κοσάνοφ, σε μεταγενέστερη συνέντευξη τύπου, αποκάλυψε ότι η κοινοβουλευτική ομάδα του Amanat θα πρότεινε τον υποψήφιο πρωθυπουργό "τις επόμενες ημέρες".[46] Κατά τη διάρκεια της σύντομης θητείας του Σμαΐλοφ ως πρωθυπουργού, υπήρχαν εικασίες σχετικά με τις πιθανότητες παραμονής του στη θέση αυτή, με τον πολιτικό επιστήμονα Αντρέι Τσεμποτάρεφ να σημειώνει ότι ο Σμαΐλοφ ξεκίνησε την πρωθυπουργία του σταθεροποιώντας το Καζακστάν μετά την αναταραχή του Ιανουαρίου 2022, αλλά η λίστα των πιθανών αντικαταστατών ήταν περιορισμένη, ενώ επεσήμανε επίσης τη νέα ατζέντα του Τοκάγεφ και τις προηγούμενες επικρίσεις του προς την κυβέρνηση ως παράγοντες που συνέβαλαν στην αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον του Σμαΐλοφ.[47]

Την επόμενη ημέρα, στις 30 Μαρτίου 2023, ο Κοσάνοφ, σε συνάντηση με τον Τοκάγεφ, ανακοίνωσε την υποψηφιότητα του Σμαΐλοφ εκ μέρους του κόμματος Amanat για την επανεκλογή του ως πρωθυπουργού.[48] Ακολούθως, ο Τοκάγεφ πραγματοποίησε συνομιλίες με τους επικεφαλής των κοινοβουλευτικών ομάδων της Μαζιλίς, κατά τις οποίες εξέφρασε τη στήριξή του στην υποψηφιότητα του Σμαΐλοφ, δηλώνοντας ότι γνωρίζει τις "προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση".[49][50][51] Η υποψηφιότητα του Σμαΐλοφ υποστηρίχθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των βουλευτών της Μαζιλίς, με επτά να ψηφίζουν κατά, κυρίως από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του Πανκαζακικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.[52][53][54] Ως αποτέλεσμα της κοινοβουλευτικής ψήφου, ο Τοκάγεφ υπέγραψε διάταγμα με το οποίο επαναδιόρισε επισήμως τον Σμαΐλοφ ως πρωθυπουργό,[55][56] οδηγώντας έτσι στη συγκρότηση της Δεύτερης Κυβέρνησης Σμαΐλοφ.[57] Μετά τις αλλαγές που ακολούθησαν τους διορισμούς των υπουργών, η σύνθεση της κυβέρνησης περιελάμβανε δύο (ή 8,6%) νέα μέλη σε σύνολο 23 κυβερνητικών αξιωματούχων.[58][59]


Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Токаев объявил о проведении досрочных президентских и парламентских выборов в Казахстане». tass.ru. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
  2. ↑ «В Казахстане пройдут досрочные выборы президента и парламента». Радио Свобода (στα Ρωσικά). 3 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022.
  3. ↑ Bulatkulova, Saniya (1 Σεπτεμβρίου 2022). «Tokayev Proposes to Hold Parliamentary and Maslikhat Elections in First half of 2023». The Astana Times (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2023.
  4. ↑ «Tokayev announces early presidential, parliamentary elections in Kazakhstan». TASS. 1 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2023.
  5. ↑ «What amendments to the Constitution of Kazakhstan are being put to a referendum – full text». QazWeek (στα Αγγλικά). 31 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2023.
  6. ↑ «Kazakh president dissolves parliament, calls March elections». www.aljazeera.com (στα Αγγλικά). 19 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  7. ↑ Eruygur, Burc (19 Ιανουαρίου 2023). «Kazakh president dissolves lower house of parliament, calls early election». www.aa.com.tr. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  8. ↑ «Kazakh president calls early parliamentary election for March». Reuters (στα Αγγλικά). 19 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  9. ↑ Sorbello, Paolo (28 Φεβρουαρίου 2023). «Neither Exciting nor Boring: Kazakhstan Prepares for Parliamentary Elections». thediplomat.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  10. ↑ BARTLETT, PAUL (28 Μαρτίου 2023). «Kazakhstan election offers rare opening for independent voices». Nikkei Asia (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  11. ↑ Ualikhanova, Aruzhan (17 Μαρτίου 2023). «Kazakh Political Parties Conclude Electoral Campaigning with Final Pre-Election Debate». The Astana Times (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  12. ↑ Ualikhanova, Aruzhan (10 Φεβρουαρίου 2023). «Closer Look at Kazakh Political Parties as They Prepare to Campaign». The Astana Times (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  13. ↑ Rozanskij, Vladimir (6 Μαρτίου 2023). «Astana: Campaign for the parliamentary election in full swing». www.asianews.it (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2023.
  14. ↑ «Brief information about electoral system of the RK». www.election.gov.kz. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2023.
  15. ↑ «The Constitution». www.akorda.kz. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2023.
  16. ↑ OSMONALIEVA, Baktygul (16 Μαρτίου 2022). «Kazakhstan changes form of government». 24.kg (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2023.
  17. ↑ Alzhanov, Dimash (28 Ιουλίου 2022). «Kazakhstan's referendum: regime consolidation instead of genuine political reforms». ConstitutionNet (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2023.
  18. ↑ Alzhanov, Dimash (25 Οκτωβρίου 2019). «Kazakhstan: Fair Elections are Impossible Without Reforms of the Electoral System». CABAR.asia (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2023.
  19. ↑ «Comparative Table on Proportional Electoral Systems: The Allocation of Seats Inside the Lists (Open/Closed Lists)». Venice Commission. Council of Europe. 28 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2023.
  20. ↑ Bulatkulova, Saniya (25 Ιανουαρίου 2023). «What You Need to Know About Upcoming Election in Kazakhstan». The Astana Times (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2023.
  21. ↑ «Журналистерге көрінбей дауыс берген Тоқаев, тілшілер сұрағынан қашқан Назарбаев». Азаттық радиосы (στα Καζακικά). 19 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  22. ↑ «Өзін-өзі ұсынған кандидаттар Инга Иманбай мен Мұхтар Тайжан сайлау нәтижесін мойындамайтынын мәлімдеді». Азаттық радиосы (στα Καζακικά). 21 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  23. ↑ «Иманбай мен Мұхтаров сайлау нәтижесін мойындамады». Masa Media (στα Καζακικά). 20 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  24. ↑ Дарибаева, Айнура (20 Μαρτίου 2023). «Ермұрат Бәпидің депутат атануға моральдық құқығы жоқ – Инга Иманбай». Orda.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  25. ↑ Логинова, Ольга· Кайсар, Алмас (20 Μαρτίου 2023). «"Если я проигрываю, я хочу проигрывать честно"». Vlast.kz (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  26. ↑ «Санжар Боқаев: Біз барлық хаттамаларды жинап, сотқа береміз». Ulysmedia.kz (στα Καζακικά). 21 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  27. ↑ «Прошедший в мажилис Стамбеков оказался третьим по итогам обработки протоколов наблюдателями». KazTAG (στα Ρωσικά). 21 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  28. 1 2 ИСА, Дилара (23 Ιανουαρίου 2023). «Түркістан облысы мен Шымкентте депутаттыққа үміткер болғандар сайлауды қайта өткізуді талап етті». Азаттық радиосы (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  29. 1 2 «Не прошедший в мажилис журналист Ахмедьяров заявляет о несогласии с итогами выборов». Радио Азаттык (στα Ρωσικά). 22 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  30. ↑ ВЕБЕР, Елена (22 Μαρτίου 2023). «В Карагандинской области не прошедшие в мажилис и маслихаты кандидаты заявили о фальсификациях». Радио Азаттык (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  31. ↑ «"Сайлауды қайта өткізу керек!" Депутаттыққа өзін-өзі ұсынған кандидаттар дауыс беру нәтижесіне қарсы». Азаттық радиосы (στα Καζακικά). 22 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2023.
  32. 1 2 Вайскопф, Анатолий (20 Μαρτίου 2023). «Скажутся ли итоги выборов в мажилис на позициях Токаева». Deutsche Welle (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  33. ↑ CEC
  34. ↑ Αποτελέσματα
  35. ↑ NOMAD
  36. ↑ Pistan, Carna (28 Μαρτίου 2017). «2017 Constitutional Reform in Kazakhstan: increasing democracy without political pluralism?». ConstitutionNet (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  37. ↑ «Әлихан Смайылов: Біз отставкаға кетуге өтініш береміз». informburo.kz (στα Καζακικά). 19 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  38. ↑ Жарылғасын, Анель (19 Μαρτίου 2023). «Үкімет отставкаға кетеді – Әлихан Смайылов». turkystan.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  39. ↑ «Сегізінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламентінің бірінші сессиясын шақыру туралы». Akorda.kz (στα Καζακικά). 27 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  40. ↑ Райқұл, Асхат (27 Μαρτίου 2023). «Парламенттің алғашқы сессиясы 29 наурызда өтетін болды». Kazinform (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  41. ↑ «Тоқаев сегізінші сайланған Қазақстан Парламентінің бірінші сессиясын шақыру туралы Жарлыққа қол қойды». Kazakhstan Today (στα Καζακικά). 27 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  42. ↑ «ЕРЛАН ҚОШАНОВ МӘЖІЛІС ТӨРАҒАСЫ БОЛДЫ». 24.kz (στα Καζακικά). 29 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  43. ↑ Қыдырбаева, Айгерім (29 Μαρτίου 2023). «Ерлан Қошанов мәжіліс төрағасы болды». Kursiv Media Kazakhstan (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  44. ↑ «Ерлан Қошанов мәжіліс төрағасы болып сайланды». informburo.kz (στα Καζακικά). 29 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  45. ↑ «Әлихан Смайылов сайлаудан кейін үкіметтің отставкаға кетуі туралы сұраққа жауап берді». Tengrinews.kz (στα Καζακικά). 19 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  46. ↑ Жиембай, Марлан (29 Μαρτίου 2023). «Премьер-Министр кандидатурасын таяу күні Президентке ұсынамыз – Ерлан Қошанов». Kazinform (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2023.
  47. ↑ Шарипханова, Дина (30 Μαρτίου 2023). «Әлихан Смайылов премьер-министр қызметінде қала ма? Саясаттанушы ойын айтты». Tengrinews.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  48. ↑ «"AMANAT" партиясы Премьер-Министр лауазымына Әлихан Смайыловты ұсынды». aikyn.kz (στα Καζακικά). 30 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  49. ↑ Шарипханова, Дина (30 Μαρτίου 2023). «Тоқаев Смайыловтың премьер-министрлікке кандидатурасы туралы айтты». Tengrinews.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  50. ↑ Махан, Миражан (30 Μαρτίου 2023). «Тоқаев Премьер-министрдің кандидатурасын ұсынды». el.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  51. ↑ Жиембай, Марлан (30 Μαρτίου 2023). «Премьер-Министр лауазымына Әлихан Смайыловты тағайындау үшін Мәжілістің келісім беруін сұраймын – Президент». Kazinform (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  52. ↑ Шарипханова, Дина (30 Μαρτίου 2023). «ЖСДП фракциясы Әлихан Смайыловтың кандидатурасына қарсы шықты». Tengrinews.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  53. ↑ «Әлихан Смайылов премьер-министр болып тағайындалды». informburo.kz (στα Καζακικά). 30 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  54. ↑ «Әлихан Смайылов премьер-министр болып қайта тағайындалды». Азаттық радиосы (στα Καζακικά). 30 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  55. ↑ «Тоқаев Әлихан Смайыловты ҚР Премьер-министрі етіп тағайындау туралы Жарлыққа қол қойды». KazTAG (στα Καζακικά). 30 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  56. ↑ «Ә.А. Смайыловты тағайындау туралы». Akorda.kz (στα Καζακικά). 1 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  57. ↑ Мұхади, Айнұр (30 Μαρτίου 2023). «Жаңа үкіметті Әлихан Смайылов қайта басқаратын болды». Stan.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  58. ↑ Досымшалова, Гүлнара (4 Απριλίου 2023). «Министрлер кабинетінде кімдер кетіп, кімдер қалды?». Tengrinews.kz (στα Καζακικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
  59. ↑ «Үкіметте ауыс-түйіс аяқталды. Жаңарған министрлер кабинетін таныстырамыз». informburo.kz (στα Καζακικά). 4 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Καζακικές_βουλευτικές_εκλογές_2023&oldid=11264620"