close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ιερά Μητρόπολις Αττικής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ιερά Μητρόπολις Αττικής
Γενικές πληροφορίες
Ίδρυση1936
ΙδρυτήςΙερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών
Κατάργηση16 Φεβρουαρίου 2010
XώραΕλλάδα
ΠεριοχήΚηφισιά, Ωρωπός, Μαρούσι, Μαραθώνας, Μέγαρα, Σαλαμίνα, Λαύριο, Σπάτα
ΈδραΚηφισιά

Η Ιερά Μητρόπολις Αττικής ήταν μια επαρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος που υπήρχε από το 1936 μέχρι και τις 16 Φεβρουαρίου 2010. Περιείχε στην δικαιοδοσία της το μεγαλύτερο μέρος του Νομού Αττικής, ενώ υπήρξε κέντρο μεγάλων γεγονότων και σκανδάλων.

Η Ιερά Μητρόπολις Αττικής και Μεγαρίδος ιδρύθηκε το 1936 με την απόσπαση των επαρχιών Αττικής και Μεγαρίδος (εκτός από τις πόλεις Αθήνα, Πειραιά και τα περίχωρά τους) από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Πρώτος μητροπολίτης εξελέγη ο Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, Επίσκοπος Χριστουπόλεως Ιάκωβος (Βαβανάτσος) (1936-1962), ο οποίος εποίμανε την Μητρόπολη για 26 χρόνια, έως τον Ιανουάριο του 1962, όταν εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος. Παραιτηθείς τον ίδιο μήνα από του Αρχιεπισκοπικό Θρόνο, έλαβε τον τίτλο «πρώην Αθηνών» και «Πρόεδρος Αττικής» και επαναδιαποίμανε την Μητρόπολη έως τον Μάρτιο του 1968, όταν η Χούντα των Συνταγματαρχών, μέσω της Ιεράς Συνόδου, τον κήρυξε έκπτωτο. Τον διαδέχθηκε τον Απρίλιο του 1968, ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Γκατζιρούλης (πριν την εκλογή του Νικοδήμου είχε εκλεγεί Μητροπολίτης Αττικής ο Επίσκοπος Βρεσθένης Δημήτριος, ο οποίος δεν αποδέχτηκε την εκλογή), ο οποίος εποίμανε μέχρι την έκπτωσή του από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος τον Ιούλιο του 1974.[1]

Δύο μήνες πριν την έκπτωση του Νικοδήμου, η Ιερά Μητρόπολη Αττικής και Μεγαρίδος τριχοτομήθηκε και προέκυψαν οι Μητροπόλεις Αττικής, με έδρα την Κηφισιά, Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, με έδρα τα Σπάτα και Μεγάρων και Σαλαμίνος, με έδρα τα Μέγαρα.

Τον Ιούλιο του 1974, εξελέγη Μητροπολίτης Αττικής ο από Καστορίας Δωρόθεος (Γιανναρόπουλος), ο οποίος εποίμανε μέχρι τον θάνατό του το 1993. Το 1994 εξελέγη μητροπολίτης ο από Ζακύνθου Παντελεήμων (Μπεζενίτης), ο οποίος παύθηκε το 2005 από την Ιερά Σύνοδο μετά από καταγγελίες περί εμπλοκής του σε οικονομικά και σεξουαλικά σκάνδαλα.[2][3][4]

Έκτοτε, κατόπιν αποφάσεως της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ορίστηκε τοποτηρητής ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος έως και τη κατάργηση της Ιεράς Μητροπόλεως Αττικής τον Φεβρουάριο του 2010. Στις 16 Φεβρουαρίου 2010 η Ιερά Σύνοδος γνωστοποίησε την κατάργηση της Ιεράς Μητροπόλεως Αττικής και τη δημιουργία δύο νέων Ιερών Μητροπόλεων: Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως με έδρα το Ίλιον Αττικής (στην εδαφική περιφέρεια της οποίας περιλαμβάνονται οι δήμοι Ιλίου, Άνω Λιοσίων, Καματερού, Ζεφυρίου, Αυλώνος, Φυλής, Θρακομακεδόνων και οι κοινότητες Αφιδνών και Κρυονερίου) και Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού με έδρα την Κηφισιά (στην εδαφική περιφέρεια της οποίας περιλαμβάνονται οι δήμοι Κηφισιάς, Αμαρουσίου, Πεύκης, Μελισσίων, Νέας Ερυθραίας, Μεταμορφώσεως, Λυκόβρυσης, Μαραθώνος, Νέας Μάκρης, Ωρωπού, Αγίου Στεφάνου, Ανοίξεως, Διονύσου, Εκάλης, Καλάμου και οι κοινότητες Δροσιάς, Ροδοπόλεως, Σταμάτας, Γραμματικού, Βαρνάβα, Καπανδριτίου, Πολυδενδρίου, Νέων Παλατίων, Συκαμίνου, Μαρκοπούλου και Σκάλας Ωρωπού).[5]

Επισκοπικός κατάλογος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
ΌνομαΈτηΣχόλια
Ιερά Μητρόπολις Αττικής και Μεγαρίδος
Ιάκωβος (Βαβανάτσος)29 Σεπτεμβρίου 1936 – 12 Ιανουαρίου 1962κατόπιν Αθηνών
Ιάκωβος (Βαβανάτσος)4 Φεβρουαρίου 1963 – 6 Μαρτίου 1968από πρώην Αθηνών, κατόπιν εφησυχάζων
Νικόδημος (Γκατζιρούλης)14 Απριλίου 1968 – 13 Ιουλίου 1974κατόπιν Έλους
Ιερά Μητρόπολις Αττικής
Δωρόθεος (Γιανναρόπουλος)13 Ιουλίου 1974 – 2 Ιουλίου 1993 †από Καστορίας
Παντελεήμων (Μπεζενίτης)25 Μαΐου 1994 – 8 Αυγούστου 2005από Ζακύνθου, παύθηκε
  1. «Βιογραφικά στοιχεῖα Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου». attikisnikodimos.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2025.
  2. 6 Μητροπολίτες που είχαν μπλεξίματα με τη Δικαιοσύνη, lifo.gr
  3. Θύελλα σκανδάλων στην Εκκλησία, ΤΟ ΒΗΜΑ, 24/11/2008
  4. Ο Παντελεήμων Μπεζενίτης |CreativeProtagon FOCUS Ο εκατομμυριούχος μητροπολίτης και η offshore, 21/9/2018 Protagon.gr
  5. «ΙΣΤΟΡΙΚΟ». imkifissias.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2025.