Ιαπωνικό οικονομικό θαύμα
Το ιαπωνικό οικονομικό θαύμα αναφέρεται στην περίοδο οικονομικής ανάπτυξης στην Ιαπωνία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο..Αφορά γενικά στην περίοδο από το 1955 περίπου, κατά την οποία το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα της χώρας ανέκαμψε στα προπολεμικά επίπεδα,[1] και μέχρι έναρξη της πετρελαϊκής κρίσης του 1973.
Πριν από τον πόλεμο, η Ιαπωνία είχε επιτύχει εκβιομηχάνιση από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, αλλά η ελαφρά βιομηχανία και η γεωργία παρέμειναν η ραχοκοκαλιά της οικονομίας, και η φτώχεια ήταν ευρέως διαδεδομένη μεταξύ της εργατικής τάξης και των αγροτών.[2] Η βαριά βιομηχανία ήταν επικεντρωμένη κυρίως στον στρατό, και συγκεκριμένα σε κλάδους όπως η αεροπορία, η ναυπηγική και τα στρατιωτικά οχήματα, παρά στην παραγωγή αγαθών.[3] Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια όλων των αποικιακών κτήσεων της χώρας, ενώ τόσο οι βιομηχανικές δυνατότητες όσο και ο πληθυσμός της υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Μετά τον πόλεμο, η κυβέρνηση ήταν βαθιά χρεωμένη, ενώ ο λαός υπέφερε από στέρηση ζωτικών προμηθειών, κάτι που αναπόφευκτα προκάλεσε υπερπληθωρισμό.[4]
Υπό τις Συμμαχικές Δυνάμεις Κατοχής, η οικονομία της Ιαπωνίας υπέστη σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές, οι οποίες αρχικά περιελάμβαναν τη διάλυση όλων των μεγάλων ζαϊμπάτσου και την αποδυνάμωση των βαριών βιομηχανιών και της επιστημονικής έρευνας, έτσι ώστε να στερηθεί για πάντα η χώρα από την ικανότητα να διεξάγει πόλεμο. Κατά την ανοικοδόμηση της οικονομίας, η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ιαπωνίας έπρεπε να αντιμετωπίσουν τον υπερπληθωρισμό υπό αυτούς τους περιορισμούς.[4] Ωστόσο αργότερα, μαζί με τη Δυτική Γερμανία, η Ιαπωνία επωφελήθηκε από μια θεμελιώδη μετατόπιση στην πολιτική των ΗΠΑ, η οποία προσπαθούσε πλέον να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση αυτών των πρώην εχθρών σε μια εκδημοκρατισμένη μορφή, αντί να τους αποδυναμώσει, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει την εξάπλωση του κομμουνισμού στις αντίστοιχες περιοχές τους.[5]
Η οικονομία της Ιαπωνίας άρχισε να ανακάμπτει σταδιακά, για να ανακτήσει το προπολεμικό βιοτικό επίπεδο προς τα μέσα της δεκαετίας του 1950, περίπου τότε που ξεκίνησε το «οικονομικό θαύμα».[1] Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η οικονομική ανάπτυξη της Ιαπωνίας καθοδηγήθηκε από τις βαριές βιομηχανίες της καθώς και την επέκταση της μεσαίας τάξης, η οποία παρείχε τόσο μια μεγάλη εγχώρια καταναλωτική αγορά όσο και τραπεζικές αποταμιεύσεις. Αυτές οι αποταμιεύσεις, με τη σειρά τους, δάνειζαν σε εταιρείες για να επενδύσουν σε πάγιο κεφάλαιο.[6] Σημαντικό ρόλο έπαιξε επίσης ο παρεμβατισμός της ιαπωνικής κυβέρνησης, κυρίως μέσω του Σχεδίου Διπλασιασμού Εισοδήματος, το οποίο συνέλαβε ο Οσαμου Σιμομερα και υλοποίησε ο πρωθυπουργός Χάιγιατο Ικέιντα. Η Ιαπωνία επωφελήθηκε ακόμα από το σύστημα Μπρέτον Γουντς, το οποίο συνέδεε τα κύρια νομίσματα, συμπεριλαμβανομένου του γιεν, με το δολάριο των Ηνωμένων Πολιτειών.[1] Κατά τη διάρκεια της οικονομικής άνθησης, η Ιαπωνία έγινε γρήγορα η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση. Η Ιαπωνία εντάχθηκε στον ΟΟΣΑ ως πρώιμο μέλος τη δεκαετία του 1960 και έγινε ιδρυτικό μέλος της G7. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Ιαπωνία δεν αναπτυσσόταν πλέον με την ίδια ταχύτητα όπως τις προηγούμενες δεκαετίες, παρά το γεγονός ότι η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο παρέμενε υψηλή.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 «第2章 産業調整をみる視点 - 内閣府». 内閣府ホームページ (στα Ιαπωνικά). Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2025.
- ↑ Ryoshin, Minami (May 2007). «所得分布の戦前と戦後を振り返る». Japan Labour Research Journal (Japan Institute for Labour Policy and Training) 562: 33. https://www.jil.go.jp/institute/zassi/backnumber/2007/05/pdf/033-043.pdf.
- ↑ Yamashita, Mitsuru (June 2022). «産業構造の変化と働き方» (στα ja). Japan Labour Research Journal (Japan Institute for Labour Policy and Training) 743: 5. https://www.mhlw.go.jp/wp/hakusyo/roudou/11/dl/02-1-2.pdf.
- 1 2 Ito, Masanao (January 2012). «戦後ハイパー・インフレと中央銀行». 金融研究 (Bank of Japan) (1): 181. https://www.imes.boj.or.jp/research/papers/japanese/kk31-1-7.pdf.
- ↑ «Political and Economic Changes during the American Occupation of Japan». Columbia University.
- ↑ «昭和50年 年次経済報告 新しい安定軌道をめざして 第II部 新しい安定経済への道». www5.cao.go.jp. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2025.
