close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ενιπέας (ποταμός Πιερίας)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ο Ενιπέας είναι ποταμός της Πιερίας, ο οποίος διαρρέει το Λιτόχωρο. Το φαράγγι του έχει αναδειχθεί και αξιοποιηθεί σε βαθμό που προσελκύει πολλούς τουρίστες κάθε χρόνο.

Eνιπέας
Image
ΕκβολέςΑιγαίο Πέλαγος
ΧώραΕλλάδα
ΤοποθεσίαΠιερία
Μήκος21
Χάρτης
Image
Ο καταρράκτης του Ενιπέα στη θέση Βύθος

Παρόλο που η ονομασία «Ενιπέας» φαίνεται αρχαϊκή, δεν τεκμηριώνεται η χρήση της για το ποτάμι της Πιερίας στην αρχαιότητα. Ούτε οι αρχαίοι συγγραφείς, όπως ο Στράβων, ο Πλούταρχος και ο Παυσανίας, ούτε τα λεξικά της εποχής (όπως αυτό του Ησύχιου του 5ου αιώνα) αναφέρουν ποταμό Ενιπέα στην περιοχή, εκτός από τον γνωστό Ενιπέα της Θεσσαλίας.

Ορισμένοι ερευνητές ταυτίζουν τον ποταμό της Πιερίας με τον αρχαίο Ελπειό ή Έλπιο (Elpeus ή Elpios), που αναφέρεται σε κείμενα του Λίβιου και του Κάσσιου. Πιθανολογείται ότι η ονομασία Ενιπέας προέκυψε από παρανόηση ή παρετυμολογική σύγχυση με τον Ενιπέα της Πελοποννήσου, παραπόταμο του Αλφειού, που βρισκόταν κοντά στην αρχαία Ηράκλεια. Η περιοχή εκείνη (Πισάτιδα, σημερινή κοιλάδα Ολυμπίας) περιελάμβανε επίσης δύο λόφους με τις ονομασίες Όσσα και Όλυμπος, όπως και η Μακεδονία και η Θεσσαλία, και είχε σύνδεση με τη λατρεία του Διονύσου. Πιθανολογείται ότι γεωγραφικές και μυθολογικές ομοιότητες συνέβαλαν στη μετονομασία.

Η πρώτη αναφορά στην ονομασία «Ενιπέας» για τον ποταμό του Λιτοχώρου φαίνεται να γίνεται σε χαρτογραφική αποτύπωση από τον C. Cellarius το 1774, γεγονός που ενδέχεται να έχει συμβάλει στη διάδοση της ονομασίας αυτής κατά την περίοδο της χαρτογράφησης της περιοχής.[1]

Ο Ενιπέας έχει τις πηγές του στην θέση Πριόνια, σε υψόμετρο 1000 μέτρων. Οι κολυμπήθρες (βάθρες) κατά μήκος του είναι φυσικές πισίνες. Η θερμοκρασία του νερού είναι λίγο πάνω από τους μηδέν βαθμούς Κελσίου και το κολύμπι απογορεύεται . Παραδόξως, η διαδρομή κατά μήκος του ποταμού (είτε στην άνοδο, είτε στην κάθοδο) δεν είναι από τις δημοφιλέστερες του Ολύμπου. Οι περισσότεροι ορειβάτες προτιμούν να την παρακάμψουν και να ανέβουν μέχρι τα Πριόνια με το αυτοκίνητό τους και από κει να συνεχίσουν ορειβατικά μέχρι τις ψηλές κορφές. Η διαδρομή αυτή, ωστόσο, είναι από τις ομορφότερες, σκιερότερες και η πιο υγρή από όλες. Προσφέρεται για όλες τις ηλικίες και είναι ιδανική για οικογενειακές εξορμήσεις και διανυκτερεύσεις με σχετική ασφάλεια. Το μονοπάτι ξεκινάει από το Λιτόχωρο (θέση "Μύλοι") σε υψόμετρο 300 μέτρων. Στην τοποθεσία Βύθος, το Φαράγγι του Ενιπέα δημιουργεί ένα μεγάλο άνοιγμα με καταρράκτη και υπάρχει θέα προς τις ψηλές κορυφές του Ολύμπου, τον Μύτικα και το Στεφάνι.[2] Έχει μήκος 12,5 χλμ και ένας μέτριος περιηγητής θα φτάσει στα Πριόνια σε 5-7 ώρες. Το νερό του ποταμού είναι πόσιμο σε όλα, σχεδόν, τα σημεία του και υδρεύει το Λιτόχωρο.

  • Ράπτης Γ., Κατερίνης Οδώνυμα, εκδ. Όλυμπος, 2003.
  1. Νέζης, Νίκος. ΟΛΥΜΠΟΣ - Το βουνό των Θεών & των Ανθρώπων. Αθήνα: Νίκος Νέζης. σελ. 51. ISBN 978-960-91377-2-0.
  2. «Πεζοπορία με τους 12 Θεούς και την Trekking Hellas». Trekking Hellas. Ανακτήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 2022.