close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας
Image
Image
Κεντρικά γραφεία τράπεζας
ΈδραImage Βαρσοβία, Πολωνία
Ιδρύθηκε1945[1]
Ιδιοκτησία100% κρατική ιδιοκτησία[2]
ΔιοικητήςΆνταμ Γκλαπίνσκι
Νόμισμαζουότι
PLN (ISO 4217)
Αποθεματικά178 124 εκατομμύρια δολάρια[3]
Προεξοφλητικό επιτόκιο5,00% (Ιούλιος 2025)[4]
ΠροκάτοχοςΤράπεζα της Πολωνίας (1828 και 1918)
Ιστοσελίδαwww.bank.gov.ua

Η Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας (ΕΤΠ) (πολωνικά: Narodowy Bank Polski, NBP) είναι η κεντρική τράπεζα της Πολωνίας. Ελέγχει την έκδοση του νομίσματος της Πολωνίας, το ζουότι. Η Τράπεζα εδρεύει στη Βαρσοβία και διαθέτει υποκαταστήματα σε 16 μεγάλες πόλεις της Πολωνίας. Η ΕΤΠ εκπροσωπεί την Πολωνία στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών, έναν οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αν και η τράπεζα υπάρχει με την τρέχουσα ονομασία της από το 1945, αποτελεί συνέχεια δύο προηγούμενων κεντρικών τραπεζών της Πολωνίας, όπου οι δύο ονομάζονταν απλά Τράπεζα της Πολωνίας (Bank Polski). Η πρώτη ιδρύθηκε στη Βαρσοβία το 1828 από τον Πρίγκιπα Φραντσίσεκ Κσαβέρι Ντρούτσκι-Λουμπέτσκι. Ένα όργανο της κυβέρνησης του Βασιλείου της Πολωνίας, είχε δικαίωμα στην έκδοση του πολωνικού νομίσματος καθώς και στον έλεγχο των πιστωτικών επιτοκίων. Επίσης είχε δικαίωμα παραχώρησης για εκμετάλλευση ξένων νομισμάτων και εξαγορά πιστώσεων που εκδίδονταν από ξένες εταιρείες και τράπεζες.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, τα αποθέματα χρυσού της Πολωνίας μεταφέρθηκαν στη Ρουμανία, τη Μεγάλη Βρετανία και τον Καναδά. Τον Νοέμβριο του 1946, μετά την ακύρωση του χρέους της Πολωνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, το μεγαλύτερο μέρος των προπολεμικών αποθεμάτων χρυσού επιστράφηκε στις νέες κομμουνιστικές αρχές της Πολωνίας. Το 1947 ο χρυσός που κατατέθηκε στη Ρουμανία το 1939 επιστράφηκε, ενώ η ίδια η πρώην Τράπεζα της Πολωνίας έκλεισε και τελικά το 1952 απορροφήθηκε από τη νεοσύστατη Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας.

Η τελευταία ήταν μία από τις δύο τράπεζες που επιτρεπόταν να λειτουργεί στη μεταπολεμική σχεδιασμένη οικονομία της Πολωνίας. Είχε το μονοπώλιο για το νόμισμα, τις πιστώσεις και τη σώρευση των αποταμιεύσεων. Η άλλη τράπεζα, η PKO Bank Polski, ήταν υπεύθυνη για ιδιωτικούς λογαριασμούς. Μετά την πτώση του κομμουνιστικού συστήματος το 1989, η οικονομία της αγοράς επανήλθε και το ΕΤΠ περιόρισε τις λειτουργίες της στον έλεγχο συναλλάγματος και την εποπτεία άλλων, ιδιωτικά ελεγχόμενων τραπεζών.

Η δομή και η λειτουργία της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας ρυθμίζονται από το άρθρο 227 του Συντάγματος της Πολωνίας του 1997 και τον νόμο Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας του ίδιου έτους.[5] Ο Πρόεδρος της ΕΤΠ διορίζεται από το Σέιμ, κατόπιν αιτήματος του Προέδρου της Δημοκρατίας της Πολωνίας, για περίοδο έξι ετών. Ο Πρόεδρος της ΕΤΠ είναι υπεύθυνος για την οργάνωση και τη λειτουργία της κεντρικής τράπεζας της Πολωνίας. Το ίδιο άτομο δεν μπορεί να υπηρετήσει ως Πρόεδρος της ΕΤΠ για περισσότερες από δύο θητείες. Εκτός από την ιδιότητά του ως προϊσταμένου του προσωπικού της ΕΤΠ, είναι επίσης πρόεδρος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής, του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΤΠ και της Επιτροπής Τραπεζικής Εποπτείας. Είναι επίσης υπεύθυνος για την εκπροσώπηση της Πολωνίας σε διεθνή τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Image
Ο καθηγητής Άνταμ Γκλαπίνσκι το 2015, ο σημερινός Πρόεδρος της ΕΤΠ

Κατάλογος Προέδρων της ΕΤΠ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ράνγκ Ναμ Εντολή Ράνγκ Ναμ Εντολή
1 Έντουαρντ Ντρόζνιακ (1945–1949) 11 Ζντζίσουαφ Πακούουα (1988–1989)
2 Βίτολντ Τραονμπτσίνσκι (1950–1956) 12 Βουαντίσουαφ Μπάκα (1989-1991)
3 Έντουαρντ Ντρόζνιακ (1956–1961) 13 Γκζέγκος Βουιτόβιτς (1991)
4 Άνταμ Ζεμπρόφσκι (1961–1965) 14 Αντζέι Τοπίνσκι (π) (1991-1992)
5 Στανίσουαφ Μαγιέφσκι (1965–1968) 15 Χάνα Γκρονκιέβιτς-Βαλτς (1992–2001)
6 Λέοναρντ Σιεμιοντκόφσκι (1968-1972) 16 Λέσεκ Μπαλτσερόβιτς (2001-2007)
7 Βίτολντ Μπιέν (1973-1980) 17 Σουαβόμιρ Σκζίπεκ (2007-2010)
8 Στανίσουαφ Μαγιέφσκι (1981-1985) 18 Πιότρ Βιεσιόουεκ (π) (2010)
9 Ζντζίσουαφ Πακούουα (π) (1985) 19 Μάρεκ Μπέλκα (2010-2016)
10 Βουαντίσουαφ Μπάκα (1985–1988) 20 Άνταμ Γκλαπίνσκι (2016-παρόν)
  • (π) = (προσωρινός)
  1. «The history of central banking in Poland». Narodowy Bank Polski. 22 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2016.
  2. https://d-nb.info/1138787981/34
  3. «Poland Foreign Exchange Reserves, 1993 – 2025 | CEIC Data». www.ceicdata.com. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2025.
  4. «Interest rates». Narodowy Bank Polski - Internetowy Serwis Informacyjny (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2025.
  5. «Organizacja NBP» (PDF). Ustawa o Narodowym Banku Polskim (στα Πολωνικά). Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας. 29 Αυγούστου 1997. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 20 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2013.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]