Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Θράκης (Ελλάδα)

Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Θράκης
	Σημαία της ΑΣΔΙΘ
Ενεργό	1913–1941, 1976–2025 (ως Δ΄ ΣΣ), 2025–σήμερα (ως ΑΣΔΙΘ)
Χώρα	Ελλάδα
Κλάδος	Ελληνικός Στρατός
Υπαγωγή	Γενικό Επιτελείο Στρατού
Αρχηγείο	Ξάνθη
Συμπλοκές	Μακεδονικό Μέτωπο; Μικρασιατική εκστρατεία; Ελληνοϊταλικός Πόλεμος; Γερμανική εισβολή στην Ελλάδα
Διοίκηση
Διοικητής	Αντιστράτηγος Παναγιώτης Καβιδόπουλος
Αξιοσημείωτοι ; διοικητές	Αντγος Κωνσταντίνος Δαμιανός; Σχης Ιωάννης Χατζόπουλος; Αντγος Αριστοτέλης Βλαχόπουλος; Αντγος Γεώργιος Κοσμάς; Αντγος Κωνσταντίνος Κόρκας

Η Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Θράκης (ΑΣΔΙΘ) είναι μείζων επιχειρησιακός σχηματισμός του Ελληνικού Στρατού. Αποτελεί τη μείζονα διοίκηση διακλαδικών επιχειρήσεων του Ελληνικού Στρατού. Η επιχειρησιακή εκπαίδευση σε Εθνικό αλλά και Διεθνές επίπεδο, η πλήρης γνώση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος και των σχεδίων, η συνεχής επιτήρηση της μεθορίου και η ανθρωποκεντρική διοίκηση, αποτελούν τα αποφασιστικά σημεία υλοποίησης της αποστολής του. Ιδρύθηκε πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και υπηρέτησε σε όλες τις συγκρούσεις που συμμετείχε η Ελλάδα μέχρι τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα το 1941. Επανασυστάθηκε το 1976, με σκοπό τη φύλαξη των ελληνοτουρκικών χερσαίων συνόρων κατά μήκος του ποταμού Έβρου.^[1]

Ιστορία

Το Δ΄ Σώμα Στρατού «Θράκη» συστάθηκε, με βασιλικό διάταγμα, στις 23 Δεκεμβρίου 1913, στην Καβάλα της Ανατολικής Μακεδονίας, κατά τη διάρκεια της αναδιοργάνωσης του Ελληνικού Στρατού, μετά από τους Βαλκανικούς Πολέμους.

Το 1916, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, δυνάμεις της Αντάντ αποβιβάστηκαν στη Θεσσαλονίκη με σκοπό να εξωθήσουν την Ελλάδα σε κήρυξη πολέμου κατά των Κεντρικών Δυνάμεων και, λίγο αργότερα, βουλγαρικές και γερμανικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ανατολική Μακεδονία, φτάνοντας μέχρι την Καβάλα.^[2] Η ελληνική κυβέρνηση στην Αθήνα απαγόρευσε στον διοικητή του Σώματος, συνταγματάρχη Ιωάννη Χατζόπουλο, να προβάλλει αντίσταση. Έτσι, στο Δ΄ Σώμα Στρατού απέμειναν δύο δυνατότητες: να παραδοθεί στους Γερμανοβουλγάρους ή να προσχωρήσει στους κινηματίες της Εθνικής Άμυνας, στη Θεσσαλονίκη.^[3] Τελικά, στις 29 Αυγούστου 1916, ο Χατζόπουλος και το μεγαλύτερο μέρος του Σώματος (400 αξιωματικοί και 6.000 άνδρες) παραδόθηκαν στους Γερμανοβουλγάρους. Οι υπόλοιποι (3.500 άνδρες υπό τον συνταγματάρχη Χριστοδούλου) διέφυγαν στη Θάσο και προσχώρησαν στην Εθνική Άμυνα. Ωστόσο έγινε δεκτό από τους Γερμανούς το αίτημα του Χατζόπουλου να μην αιχμαλωτιστούν, αυτός και οι άντρες του, από τους Βουλγάρους αλλά να μεταφερθούν, σιδηροδρομικώς, στο Γκέρλιτς της Γερμανίας, όπου τέθηκαν υπό περιορισμό.^[3] Εκεί παρέμειναν για σχεδόν τρία χρόνια.

Κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας, μετασχηματίστηκε σε Στρατιά Θράκης με έδρα την Αδριανούπολη. Το 1922, μετά την ήττα των ελληνικών δυνάμεων στη Μικρά Ασία, κάλυψε την απόσυρση πολλών μονάδων στη Θράκη και αποτέλεσε μέρος της Στρατιάς Έβρου. Το Νοέμβριο του 1940, κατά τη διάρκεια του ελληνοιταλικού πολέμου, μετονομάστηκε και πάλι σε «Τμήμα Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας» (ΤΣΑΜ). Τον Απρίλιο του 1941, αντιστάθηκε στην εισβολή μέχρι τη συνθηκολόγηση, οπότε τμήματά του παραδόθηκαν στις γερμανικές δυνάμεις. Το 1976 το Σώμα ανασυστάθηκε στην Ξάνθη και σήμερα αποτελεί τον πιο ισχυρό σχηματισμό του Ελληνικού Στρατού.

Έμβλημα

Το έμβλημα του Δ΄ Σώματος Στρατού αποτελείται από δύο περικεφαλαίες, ενώ στο κέντρο υπάρχει ένα ξίφος στη λαβή του οποίου φωτίζει ένας ήλιος. Στην κορυφή του θυρεού υπάρχει το ρητό ΤΩ ΞΙΦΕΙ ΤΟΝ ΔΕΣΜΟΝ ΛΕΛΥΣΘΑΙ (με το ξίφος έλυσε το δεσμό).^[4]

Διάρθρωση

Επιχειρησιακή διάρθρωση του Δ΄ ΣΣ του 1915 (Έδρα: Ξάνθη, Διοικητής: Αντιστράτηγος Στέφανος Γεννάδης, Επιτελάρχης: Συνταγματάρχης Μηχανικού, Ιωάννης Γεωργιάδης):

5η Μεραρχία (V ΜΠ) με έδρα τη Δράμα.
6η Μεραρχία (VI ΜΠ) με έδρα τις Σέρρες.
7η Μεραρχία (VII ΜΠ) με έδρα την Καβάλα.

Η Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Θράκης (ΑΣΔΙΘ) εδρεύει στην Ξάνθη και έχει υπό την εποπτεία της:^[5]

Το Τάγμα Στρατηγείου ΑΣΔΙΘ (ΤΣ/ΑΣΔΙΘ)
Το 1ο Συγκρότημα Επικοινωνιών Ηλεκτρονικού Πολέμου Πληροφορικής και Επιτήρησης (1ο ΣΕΗΠΠΕΠ/ΑΣΔΙΘ)
Την 3η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία (3η M/K ΤΑΞ) «Ρίμινι», με έδρα την Καβύλη.
Τη 12η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού (XII Μ/Κ ΜΠ), με έδρα την Αλεξανδρούπολη που εποπτεύει:
- Τον Λόχο Στρατηγείου 12ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού (ΛΣ/ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ)
- Τη Διοίκηση Πυροβολικού 12ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού (ΔΠΒ/ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ)
- Τη Διοίκηση Διαβιβάσεων 12ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού (ΔΔΒ/ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ)
- Τη Διοίκηση Μηχανικού 12ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού (ΔΜΧ/ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ)
- Τον 12ο Λόχο Διαβιβάσεων (12ος ΛΔΒ)
- Το 12ο Τάγμα Υποστήριξης (12ο ΤΥΠ)
- Το 12ο Τάγμα Διαβιβάσεων (12ο TΔΒ)
- Τον 966ο Λόχο Στρατονομίας (966ος ΛΣΝ)
- Τακτική Διοίκηση 41ου Συντάγματος Πεζικού (ΤΔ/41ο ΣΠ), με έδρα τη Σαμοθράκη
  - Λόχος Στρατηγείου
  - 156η Αυτοκινούμενη Μοίρα Μέσου Πυροβολικού (156η Α/K ΜΜΠ)
  - 187η Πυροβολαρχία Παρατηρήσεων (187η ΠΠΑΡ)
  - 289η Ίλη Μέσων Αρμάτων (289η ΙΜΑ)
- Την Γ΄ Επιλαρχία Αναγνωρίσεως (Γ΄ ΕΑΝ)
- Την 7η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία (7η M/K ΤΑΞ) «Σαραντάπορος», με έδρα τον Προβατώνα.
- Την 23η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία (XXIII ΤΘΤ) «3ο Σύνταγμα Ιππικού Δορύλαιον», με έδρα την Αλεξανδρούπολη.
- Την 31η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία (31η M/K ΤΑΞ) «Κάμια», με έδρα τις Φέρες.
Τη 16η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού (XVI Μ/Κ ΜΠ), με έδρα το Διδυμότειχο που εποπτεύει:
- Το Λόχο Στρατηγείου 16ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού (ΛΣ/ΧVΙ Μ/Κ ΜΠ)
- Τη Διοίκηση Πυροβολικού 16ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού (ΔΠΒ/ΧVΙ Μ/Κ ΜΠ)
- Το 16ο Τάγμα Διαβιβάσεων (16ο TΔΒ)
- Τη Δ΄ Επιλαρχία Αναγνωρίσεως (Δ΄ ΕΑΝ)
Την 20ή Τεθωρακισμένη Μεραρχία (XX ΤΘΜ) «Μακεδονία», με έδρα την Καβάλα που εποπτεύει:
- Την Ίλη Στρατηγείου 20ής Τεθωρακισμένης Μεραρχίας (ΙΣ/ΧΧ ΤΘΜ)
- Τη Διοίκηση Πυροβολικού 20ής Τεθωρακισμένης Μεραρχίας (ΔΠΒ/ΧΧ ΤΘΜ)
- Το 20ό Τάγμα Διαβιβάσεων (20ό TΔΒ)
- Την 25η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία (XXV ΤΘΤ) «2ο Σύνταγμα Ιππικού Έφεσος», με έδρα την Ξάνθη.
Την 21η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία (XXI ΤΘΤ) «Ταξιαρχία Ιππικού Πίνδος», με έδρα την Κομοτηνή.
Την Τακτική Διοίκηση 21ου Συντάγματος Πεζικού Δράμα (ΤΔ/21ού ΣΠ Δράμα), με έδρα την Ορεστιάδα.
Την 29η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία Πεζικού (29η Μ/Π ΤΑΞ ΠΖ) «Πόγραδετς», με έδρα την Κομοτηνή.
Την 30ή Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία (30ή M/K ΤΑΞ) «Τομορίτσα», με έδρα τον Λαγό.
Την Τακτική Διοίκηση 41ου Συντάγματος Πεζικού (ΤΔ/41ου ΣΠ) «Σαράντα Εκκλησιές», με έδρα τη Σαμοθράκη.
Την 50ή Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία (50ή M/K TAΞ) «Άψος», με έδρα το Σουφλί.
Διοίκηση Πυροβολικού (ΔΠΒ/ΑΣΔΙΘ)
1ο Σύνταγμα Πυροβολικού MLRS (1ο ΣΠΒ MLRS)
Πυροβολαρχία Διοικήσεως (ΠΔ/ΑΣΔΙΘ)
193η Μοίρα Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων (193η ΜΠΕΠ)
194η Μοίρα Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων (194η ΜΠΕΠ)
Τον 779ο Λόχο Εφοδιασμού Μεταφορών (779ος ΛΕΜ)
Το 473ο Τάγμα Επιτήρησης Πληροφορικής (473ο ΤΕΠΠ)
Το 476ο Τάγμα Ηλεκτρονικού Πολέμου (476ο ΤΗΠ)
Το 479ο Τάγμα Διαβιβάσεων (479ο ΤΔΒ)
Την Διοίκηση Μηχανικού (ΔΜΧ ΑΣΔΙΘ)
724ο Τάγμα Μηχανικού (724ο ΤΜΧ)
Τον 744ο Λόχο Μηχανικού Γεφυροσκευής (744ο ΛΧΜ Γ/Φ)
Πυροβολαρχία Παρατηρήσεων (ΠΠΑΡ)
Το 971ο Τάγμα Στρατονομίας (971ό ΤΣΝ/ΑΣΔΙΘ)
To 20ό Τάγμα Διαβιβάσεων (20ό ΤΔΒ)

Παραπομπές

↑ «ΑΣΔΙΘ – Γενικό Επιτελείο Στρατού». army.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025.
↑ Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ.ΙΕ΄, σελ.30.
1 2 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ.ΙΕ΄, σελ.39.
↑ Δ' ΣΣ Αρχειοθετήθηκε 2016-10-26 στο Wayback Machine. army.gr
↑ «Ποιο είναι το Δ΄ Σώμα Στρατού στη Θράκη – Ο πιο ισχυρός σχηματισμός στον Ελληνικό Στρατό!». Pentapostagma. 9 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2024.

Πηγές

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. ΙΕ΄. Εκδοτική Αθηνών. 1978.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[1] «ΑΣΔΙΘ – Γενικό Επιτελείο Στρατού». army.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025.

[2] Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ.ΙΕ΄, σελ.30.

[:0-3] 1 2 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ.ΙΕ΄, σελ.39.

[4] Δ' ΣΣ Αρχειοθετήθηκε 2016-10-26 στο Wayback Machine. army.gr

[5] «Ποιο είναι το Δ΄ Σώμα Στρατού στη Θράκη – Ο πιο ισχυρός σχηματισμός στον Ελληνικό Στρατό!». Pentapostagma. 9 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2024.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]