Γκιρμιζί Γκεσεμπέ
Συντεταγμένες: 41°22′17.18″N 48°31′4.87″E / 41.3714389°N 48.5180194°E
| Γκιρμιζί Γκεσεμπέ | |
|---|---|
 | |
  Γκιρμιζί Γκεσεμπέ | |
| Χώρα | Αζερμπαϊτζάν |
| Διοικητική υπαγωγή | Επαρχία Γκουμπά |
| Ίδρυση | 1742 |
| Υψόμετρο | 569 μέτρα |
| Ζώνη ώρας | UTC+04:00 |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Το Γκιρμιζί Γκεσεμπέ[α] είναι χωριό και δήμος στην περιοχή Γκουμπά του Αζερμπαϊτζάν. Το 2010, είχε πληθυσμό 3.598 κατοίκων, κυρίως Εβραίων. Πιστεύεται ευρέως ότι είναι το μόνο πληθυσμιακό κέντρο του κόσμου που αποτελείται αποκλειστικά από Εβραίους εκτός Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών,[1][2][3] και θεωρείται επίσης το τελευταίο επιζών στετλ.[4][5]
Βρίσκεται απέναντι από το ποτάμι Γκουντιάλ από την πόλη Γκουμπά και είναι ο κύριος οικισμός του εβραϊκού πληθυσμού του Καυκάσου του Αζερμπαϊτζάν.[6] Η πιο ευρέως ομιλούμενη γλώσσα στο χωριό είναι η Ιουδαϊκή-Τατ.
Τα ονόματα του δήμου στα αζερικά, ρωσικά και εβραϊκά μεταφράζονται όλα ως «Κόκκινη Πόλη» ή «Κόκκινο Χωριό», υποτίθεται σε αναφορά στα κόκκινα πλακάκια που χρησιμοποιούνται στα κτίρια.[7] Άλλες πηγές αποδίδουν το όνομα του Γκιρμιζί Γκεσεμπέ στο προστατευμένο καθεστώς που έλαβε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι κάτοικοι του προστατεύονταν από πιθανή δίωξη υπό το φως της εισβολής της Ναζιστικής Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση.[8]
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
 |
Η ενότητα αυτή είναι κενή, ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ή ανολοκλήρωτη. Η βοήθειά σας είναι καλοδεχούμενη! |
Δημογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Αρχικά, διασκορπισμένος σε όλη την ορεινή περιοχή, ο εβραϊκός πληθυσμός των υψίπεδων έγινε όλο και πιο επικεντρωμένος γύρω από την Γκουμπά.[8]
Το 1881, 213.138 Εβραίοι εγγράφηκαν επίσημα σε 34 οικισμούς της Καυκασίας. Τα τελευταία εκατό χρόνια, μαζί με τους Ορεινούς Εβραίους, ζούσαν και στο Αζερμπαϊτζάν Εβραίοι από άλλες εθνογλωσσικές ομάδες ή άλλες που ορίζονται από την περιοχή καταγωγής τους: Ασκεναζί Εβραίοι, Κριμτσάκοι, Κούρδοι Εβραίοι και Γεωργιανοί Εβραίoι. Ωστόσο, από τον 19ο αιώνα, η πλειοψηφία του εβραϊκού πληθυσμού της δημοκρατίας αποτελούνταν από τους Ορεινούς Εβραίους.[9][10]
Ιουδαϊκές θρησκευτικές συνήθειες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Υπάρχουν δύο συναγωγές στο Γκιρμιζί Γκεσεμπέ: η Συναγωγή Έξι Τρούλων, που χτίστηκε το 1888 και ανακαινίστηκε το 2000,[11] και η Συναγωγή Γκιλάκι, που χτίστηκε το 1896 και ανακαινίστηκε πρόσφατα.[12]
Οι κάτοικοι μιλούν τρεις γλώσσες: Ιουδαϊκά-Τατ, που ομιλούνται από τους Ορεινούς Εβραίους στην καθημερινή ζωή, ρωσικά και αζερικά. Σε ένα από τα δύο σχολεία του χωριού τα μαθήματα διδάσκονται στα αζερικά ή στα ρωσικά.[7]
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Barkat, Amiram (29 Σεπτεμβρίου 2006). «The Village People». Haaretz (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2018.
Tucked away in the mountains of Azerbaijan is the world's only wholly Jewish town outside of Israel
- ↑ Gould, Kevin (14 Ιουλίου 2011). «It's an all-Jewish town, but no, it's not in Israel». The Jewish Chronicle. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020.
- ↑ «Hasidic Jews in upstate New York». The Economist. 2 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020.
- ↑ «Eating with the Mountain Jews of Azerbaijan». Food52.com (στα Αγγλικά). 10 Ιανουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2017.
- ↑ «Jewish shtetl in Azerbaijan survives amid Muslim majority». The Times of Israel. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2017.
- ↑ Minahan, James B. (2014). Ethnic Groups of North, East, and Central Asia: An Encyclopedia. ABC-CLIO. σελ. 124. ISBN 978-1610690188.
- 1 2 «Azerbaijan's Jewish enclave». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2025.
- 1 2 «Krasnaya Sloboda (Qırmızı QƏsƏbƏ)». AtlasObscura.com. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2018.
- ↑ «Krasnaya Sloboda – unique settlement of Jews in Azerbaijan». azernews.az. 2 Ιουνίου 2014.
- ↑ «Azerbaijan Virtual Jewish History Tour». jewishvirtuallibrary.org.
- ↑ «Qırmızı qəsəbə "Altı günbəz" sinaqoqu». scwra.gov.az (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2017.
- ↑ «Qırmızı qəsəbə "Giləki" sinaqoqu». scwra.gov.az (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2017.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Γκιρμιζί Γκεσεμπέ - GEOnet Names Server
- Inga Saffron, "The Mountain Jews of Guba", The Philadelphia Inquirer. 21 Ιουλίου 1997, σελ. 1. Πρόσβαση την 1η Μαΐου 2006
- Tom Parfitt, "Life Drains Away from Lost Tribe of Mountain Jews", The Daily Telegraph, 27 Απριλίου 2003, Πρόσβαση στις 21 Οκτωβρίου 2014
- Amiram Barkat, "The village people", Haaretz 29 Σεπτεμβρίου 2006, Πρόσβαση στις 30 Σεπτεμβρίου 2006
