Γερουσία (Μπουρούντι)
Γερουσία του Μπουρούντι Inama nkenguzamateka Sénat du Burundi | |
|---|---|
 | |
| Είδος | |
| Τύπος | Άνω Βουλή |
| Ιστορία | |
| Ίδρυση | 1 Απριλίου 1965 |
| Ξεκίνημα νέας συνεδρίασης | 23 Ιουλίου 2025 |
| Ηγεσία | |
| Πρόεδρος | |
| Δομή | |
| Έδρες | 13 γερουσιαστές |
 | |
Κοινοβουλευτικές Ομάδες | |
| Διάρκεια | 5 έτη |
| Εκλογές | |
| Εκλογικό κολέγιο | |
Πρώτη εκλογή | 1 Απριλίου 1965 |
Τελευταία εκλογή | 23 Ιουλίου 2025 |
Επόμενη εκλογή | Ιούλιος 2030 |
| Τόπος συνεδριάσεων | |
| Γκιτέγκα | |
| Ιστοσελίδα | |
| www.senat.bi | |
Η Γερουσία (κιρούντι: Inama nkenguzamateka) είναι η Άνω Βουλή του Κοινοβουλίου στο Μπουρούντι. Αποτελείται από 13 μέλη που υπηρετούν πενταετείς θητείες. Η τρέχουσα Γερουσία εξελέγη στις 23 Ιουλίου 2025[1] και αποτελείται από 13 μέλη.
Σύμφωνα με το νέο σύνταγμα του 2018 και μετά τη νέα διοικητική διαίρεση, η Γερουσία, όπως και η Εθνοσυνέλευση, είδε τον αριθμό των εδρών της να μειώνεται. Η Γερουσία μειώθηκε από 39 σε 13 έδρες από τις νομοθετικές εκλογές του 2025.
Η αλλαγή αυτή εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στις πρόσφατες εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις 23 Ιουλίου 2025.[2]
Εκλογική διαδικασία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σε καθεμία από τις 5 επαρχίες της χώρας, δύο γερουσιαστές (ένας Χούτου και ένας Τούτσι) επιλέγονται από εκλογικά κολέγια συμβούλων των κοινοτήτων. Η ψηφοφορία πραγματοποιείται με σύστημα τριών γύρων. Στους δύο πρώτους γύρους, ένας υποψήφιος πρέπει να λάβει ενισχυμένη πλειοψηφία δύο τρίτων των ψήφων για να εκλεγεί. Αν κανείς υποψήφιος δεν εκλεγεί σε αυτούς τους γύρους, οργανώνεται τρίτος γύρος για τους δύο επικρατέστερους υποψηφίους, στον οποίο εκλέγεται ο υποψήφιος που λαμβάνει την πλειοψηφία των ψήφων. Τρεις γερουσιαστές εκπροσωπούν την εθνοτική ομάδα των Τουά και επιπλέον μέλη μπορεί να συνδιοριστούν για να καλυφθεί η ποσόστωση 30% εκπροσώπησης των γυναικών. Πρώην αρχηγοί κράτους ήταν γερουσιαστές ex officio βάσει του προηγούμενου συντάγματος. Σύμφωνα με το νέο σύνταγμα του 2018, η διάταξη αυτή καταργήθηκε.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το σύνταγμα του 1962 του Βασιλείου του Μπουρούντι προέβλεπε τη δημιουργία της Γερουσίας κατά τη διακριτική ευχέρεια του Mwami και της Εθνοσυνέλευσης.[3] Βασιλικό διάταγμα που ίδρυε επίσημα το σώμα εκδόθηκε την 1η Απριλίου 1965.[4] Μετά τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης το 1965, συγκροτήθηκε η 16μελής Γερουσία. Οκτώ μέλη της Γερουσίας εκλέχθηκαν από τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης —καθένα εκπροσωπώντας μία από τις επαρχίες της χώρας, όλοι μέλη του UPRONA. Τα οκτώ αυτά μέλη εξέλεξαν άλλα τέσσερα μέλη, ενώ ακόμη τέσσερα διορίστηκαν από τον βασιλιά.[5][6] Είχε την εξουσία να εξετάζει τη νομοθεσία, αλλά όχι να προτείνει νομοσχέδια από μόνη της.[6] Το Κοινοβούλιο έπαψε να υπάρχει μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος το 1965[7] και το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας άλλαξε πλήρως μετά το επιτυχημένο πραξικόπημα του Μισέλ Μικομπερό τον Νοέμβριο του 1966.[3]
Η Γερουσία επανιδρύθηκε μετά τις Συμφωνίες της Αρούσα.[8] Το μεταβατικό σύνταγμα υιοθετήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2001.[9] Η μεταβατική Γερουσία ορίστηκε από τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο του Μπουρούντι, καθώς και από το προεδρείο της Εθνοσυνέλευσης, και σχεδιάστηκε για να εξισορροπεί την πολιτική, εθνοτική και περιφερειακή εκπροσώπηση. Προήδρευε ο Λιμπέρ Μπαραρουνιερέτσε και περιλάμβανε τους τρεις πρώην αρχηγούς κράτους, τρία άτομα από την ομάδα των Τουά και τουλάχιστον δύο άτομα διαφορετικής εθνοτικής προέλευσης από κάθε επαρχία.[8] Είχε 57 μέλη.[7]
Σε δημοψήφισμα στις 28 Φεβρουαρίου 2005, ο λαός του Μπουρούντι ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία το μεταβατικό σύνταγμα. Τα μέλη της Γερουσίας εξελέγησαν έμμεσα στις 29 Ιουλίου 2005 από εκλογικό σώμα δημοτικών και επαρχιακών συμβουλίων.[9] Το Εθνικό Συμβούλιο για την Υπεράσπιση της Δημοκρατίας – Δυνάμεις για την Υπεράσπιση της Δημοκρατίας (CNDD-FDD), που κέρδισε την πλειοψηφία των εδρών στις δημοτικές εκλογές του Ιουνίου, κατέκτησε συντριπτική πλειοψηφία (30) των εδρών. Το Μέτωπο για τη Δημοκρατία στο Μπουρούντι (FRODEBU) κέρδισε 3 έδρες, ενώ η τελευταία έδρα πήγε στο Εθνικό Συμβούλιο για την Υπεράσπιση της Δημοκρατίας (CNDD), αποσχισθείσα πτέρυγα του CNDD-FDD.
Τέσσερις πρώην αρχηγοί κράτους —Ζαν-Μπατίστ Μπαγκάζα (PARENA), Πιερ Μπουγιογιά (UPRONA), Σιλβέστρ Εντιμπαντούνγκανια (FRODEBU) και ο τότε μεταβατικός πρόεδρος Ντομισιέν Ενταγιζεγιέ (FRODEBU)— κατείχαν έδρες στη Γερουσία μαζί με τρία μέλη των Τουά. Για να καλυφθεί η ποσόστωση 30% για τις γυναίκες, συνδιορίστηκαν οκτώ έδρες, αυξάνοντας το σύνολο των μελών σε 49.
Στις 19 Αυγούστου 2005 η Γερουσία και η Εθνοσυνέλευση (ενεργώντας ως εκλογικό σώμα) εξέλεξαν τον Πιερ Νκουρουνζίζα πρόεδρο της δημοκρατίας. Ανέλαβε καθήκοντα στις 26 Αυγούστου 2005.
Ο Ζερβέ Ρουφικίρι, μέλος του CNDD-FDD, εξελέγη πρόεδρος της Γερουσίας στις 17 Αυγούστου 2005. Στις 25 Ιουνίου 2015 διέφυγε από τη χώρα, δηλώνοντας ότι ένιωθε απειλή αφού αντιτάχθηκε στην υποψηφιότητα του προέδρου Νκουρουνζίζα για τρίτη θητεία.[10] Ο αντικαταστάτης του, Ρεβεριέν Ντικουρίγιο, είχε κάνει δηλώσεις που συνέκριναν τους πολιτικούς αντιπάλους με κατσαρίδες, παρόμοιες με εκείνες που είχαν διατυπωθεί κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Ρουάντα, προκαλώντας φόβους για νέα γενοκτονία.[11][12][13]
Πρόεδροι της Γερουσίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Πρόεδρος της Γερουσίας εκλέγεται από τα μέλη της Γερουσίας για πενταετή θητεία. Παρακάτω είναι κατάλογος κατόχων του αξιώματος:
| Όνομα | Από | Έως | Κόμμα | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|---|
| Ζοζέφ Μπαμινά (1927-1965) |
Σεπτέμβριος 1965 | Δεκέμβριος 1965 | UPRONA | [14] |
| Χωρίς Γερουσία | 1966 | 2002 | ||
| Λιμπέρ Μπαραρουνιερέτσε | 2002 | 2005 | UPRONA | Πρόεδρος της Μεταβατικής Γερουσίας[15] |
| Ζερβέ Ρουφικιρί (1965-) |
17 Αυγούστου 2005 | 2010 | CNDD-FDD | [16] |
| Γκαμπριέλ Ντισεζερανά | Αύγουστος 2010 | Αύγουστος 2015 | CNDD-FDD | [17] |
| Ρεβεριέν Ντικουριγιό (1970-) |
14 Αυγούστου 2015 | 25 Αυγούστου 2020 | CNDD-FDD | [18] |
| Εμανουέλ Σινζοχαγκερά (1974-) |
25 Αυγούστου 2020 | 5 Αυγούστου 2025 | CNDD-FDD | [19] |
| Ζερβέ Ντιρακουμπούτσα (1970-) |
5 Αυγούστου 2025 | Σημερινός | CNDD-FDD |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Provisional results of the July 23, 2025 senate elections announced». ABP Burundi News Agency. 29 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Provisional results of the July 23, 2025 senate elections announced». ABP Burundi News Agency. 29 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2025.
- 1 2 «Sénat sous la constitution monarchique» (στα French). Senate of Burundi. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2021.
- ↑ Weinstein 1976, σελ. 256.
- ↑ Indirect Legislative Elections in Sub-Saharan Africa: Burundi African Elections Database
- 1 2 «Senate Election, Regulations Are Announced». Daily Report : Foreign Radio Broadcasts (113). United States Foreign Broadcast Information Service. 14 Ιουνίου 1965. σελ. I1.
- 1 2 Ndayizeye, Jean Bosco (10 Δεκεμβρίου 2011). «Historique». Assemblée Nationale du Burundi. (στα French). National Assembly of Burundi. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Δεκεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2021.
- 1 2 Transitional Senate, Senate of Burundi.
- 1 2 Burundi (06/09) U.S. State Department.
- ↑ «Burundi Vice-President Gervais Rufyikiri flees». BBC News. BBC. 25 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2016.
- ↑ «Sliding towards anarchy». The Economist. 23 April 2016. Ανακτήθηκε στις 1
May 2016. line feed character in
|access-date=at position 2 (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:|access-date=(βοήθεια) - ↑ «Burundi: President's Speech Instills Fear as Killings Increase». Human Rights Watch. 10 November 2015. Ανακτήθηκε στις 1
May 2016. line feed character in
|access-date=at position 2 (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:|access-date=(βοήθεια) - ↑ Dyer, Gwynne (27 Απριλίου 2016). «Hearing the same rhetoric used in Rwanda in 1994». Vue Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2016.
- ↑ «Sénat sous la constitution monarchique -». Sénat du Burundi.
- ↑ «Sénat de transition -». Sénat du Burundi.
- ↑ «Sénat post-transition -». Sénat du Burundi.
- ↑ «ASSECAA». www.assecaa.org.
- ↑ «IPU PARLINE database: BURUNDI (Inama Nkenguzamateka), General information». archive.ipu.org.
- ↑ «Emmanuel Sinzohagera, un religieux élu à la tête du Sénat». www.iwacu-burundi.org.
