Γενικές εκλογές στο Μαλάουι 2025
Οι γενικές εκλογές διεξήχθησαν στο Μαλάουι στις 16 Σεπτεμβρίου 2025 για την εκλογή του προέδρου, των 229 μελών της Εθνοσυνέλευσης και 509 δημοτικών συμβούλων.[1]
Οι προεδρικές εκλογές κατέληξαν σε νίκη για τον πρώην πρόεδρο Πίτερ Μουταρίκα του Δημοκρατικού Προοδευτικού Κόμματος, ο οποίος έλαβε το 57% των ψήφων. Ο εν ενεργεία πρόεδρος Λαζάρους Τσακουέρα του Κόμματος Κογκρέσου του Μαλάουι τερμάτισε δεύτερος με το 33% των ψήφων.
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές ήταν οι δεύτερες που διεξήχθησαν βάσει του συνταγματικού ορίου του διπλού γύρου που εισήχθη μετά την ακύρωση των γενικών εκλογών του 2019 και τις επακόλουθες νέες προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους που έφεραν τον Λαζάρους Τσακουέρα στην εξουσία. Τον Ιούλιο του 2024 το Κίνημα Ενωτικού Μετασχηματισμού (UTM) αποχώρησε από την κυβερνώσα Συμμαχία Τόνσε, αφήνοντας το Κόμμα Κογκρέσου του Μαλάουι (MCP) να διεκδικήσει τις εκλογές μόνο του.[2]
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο πρόεδρος του Μαλάουι εκλέγεται με τη χρήση του διπλού γύρου. Εάν κανένας υποψήφιος δεν εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, διεξάγεται δεύτερος γύρος εντός 30 ημερών. Τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες με το πλειοψηφικό σύστημα.[3] Σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή του Μαλάουι, 7,2 εκατομμύρια ψηφοφόροι είχαν εγγραφεί μετά τις τρεις φάσεις εγγραφής, με τις γυναίκες να αποτελούν το 57% του εκλογικού σώματος.[4] Με 65%, ο αριθμός των επιλέξιμων ψηφοφόρων που εγγράφηκαν ήταν μικρότερος σε σχέση με το 80% που καταγράφηκε το 2019.[5]
Διεξαγωγή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Φορείς της κοινωνίας των πολιτών και υπερασπιστές των μέσων ενημέρωσης, όπως η MISA Malawi, κάλεσαν για απεριόριστη ελευθερία του Τύπου και ασφάλεια για τους δημοσιογράφους, επικαλούμενοι προηγούμενα περιστατικά εκφοβισμού κατά τη διάρκεια εκλογικών περιόδων.[6] Τον Ιούνιο του 2025 μια συγκέντρωση που ζητούσε την παραίτηση κορυφαίων στελεχών της Εκλογικής Επιτροπής του Μαλάουι (MEC) δέχθηκε επίθεση από μασκοφόρους άνδρες οπλισμένους με ματσέτες.[7][8] Η MEC συνεργάστηκε με έξι διεθνείς αποστολές παρατηρητών, πραγματοποίησε εκπαιδεύσεις με έμφαση στη διάσταση του φύλου και στη διαχείριση κινδύνων, και διευκόλυνε ενημερώσεις κομμάτων σχετικά με την επαλήθευση των εκλογικών καταλόγων, προκειμένου να ενισχύσει την ετοιμότητα και την αξιοπιστία της διαδικασίας.[9]
Στις 29 Αυγούστου 2025 η MEC ολοκλήρωσε τη διαπίστευση των εκλογικών παρατηρητών για τις γενικές εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου, εγκρίνοντας 19 διεθνείς παρατηρητές και 40 εγχώριους παρατηρητές.[10]
Στις 27 Αυγούστου 2025 η MEC πραγματοποίησε δοκιμαστική λειτουργία του Συστήματος Διαχείρισης Αποτελεσμάτων (RMS) ενόψει των γενικών εκλογών. Η άσκηση, που πραγματοποιήθηκε στο εθνικό κέντρο καταμέτρησης στη Λιλόνγκουε και σε επιλεγμένες περιφέρειες, αποσκοπούσε στη δοκιμή της ταχύτητας, της ακρίβειας και της ασφάλειας της μετάδοσης των αποτελεσμάτων.[11] Η δοκιμή αποκάλυψε ορισμένες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων προβλημάτων δικτύου στο Μπλαντάιρ και στο Λιλόνγκουε, που καθυστέρησαν τη μετάδοση των αποτελεσμάτων. Η MEC αναγνώρισε τα ζητήματα αλλά δήλωσε ότι η ακεραιότητα του συστήματος παρέμεινε αλώβητη και δεσμεύτηκε να επιλύσει τα προβλήματα πριν από την ημέρα των εκλογών.[12]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδρος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Υποψήφιοι πρόεδροι και υποψήφιοι αντιπρόεδροι |
Κόμματα | Πρώτος γύρος | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ψήφοι | % | |||||
| Πίτερ Μουταρίκα Τζέιν Ανσάχ |
DPP | 3.035.249 | 56,76 | |||
| Λαζάρους Τσακουέρα Βιτουμπίκο Μούμπα |
MCP | 1.765.170 | 33,03 | |||
| Νταλίτσο Καμπάμπε Μάθιους Μτουμπούκα |
UTM | 211.413 | 3,95 | |||
| Ατουπέλε Μουλούζι Ρεξ Καλόλο |
UDF | 102.744 | 1,92 | |||
| Τζόις Μπάντα Χούμπο Κατσάλι |
PP | 86.106 | 1,61 | |||
| Λοιποί υποψήφιοι (Υποψήφιοι που συγκέντρωσαν λιγότερο από 1,00% των έγκυρων ψήφων) | 146.075 | 2,95 | ||||
| Έγκυρες ψήφοι | 5.347.757 | 97,18 | ||||
| Άκυρες και λευκές ψήφοι | 155.225 | 2,82 | ||||
| Σύνολο | 5.502.982 | 100 | ||||
| Αποχή | 1.700.408 | 23,61 | ||||
| Εγγεγραμμένοι/ συμμετοχή | 7.203.390 | 76,39 | ||||
Εθνοσυνέλευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Κόμμα | Ψήφοι | % | +/- | Έδρες | +/- | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Δημοκρατικό-Προοδευτικό Κόμμα (DPP) | 81 | ▲ +19 | ||||
| Κόμμα Κογκρέσου του Μαλάουι (MCP) | 52 | ▼ −3 | ||||
| Ενωμένο Κίνημα για την Αλλαγή (UTM) | 8 | ▲ +4 | ||||
| Ενωμένο Δημοκρατικό Μέτωπο (UDF) | 4 | ▼ −6 | ||||
| Συμμαχία για τη Δημοκρατία (AFORD) | 3 | ▲ +2 | ||||
| Λαϊκό Κόμμα (PP) | 3 | ▼ −2 | ||||
| Κόμμα της Ελευθερίας (FP) | Nv | 1 | ▲ +1 | |||
| Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα (NDP) | Nv | 1 | ▲ +1 | |||
| Κόμμα Λαϊκής Ανάπτυξης (PDP) | Nv | 1 | ▲ +1 | |||
| Ανεξάρτητοι | 69 | ▲ +14 | ||||
| Έγκυρες ψήφοι | ||||||
| Λευκά και άκυρα | ||||||
| Σύνολο | 100 | – | 223 | ▲ +30 | ||
| Αποχές | ||||||
| Εγγεγραμμένοι/ συμμετοχή | 7.203.390 | |||||
Επακόλουθα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ορκωμοσία και μετάβαση εξουσίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Πίτερ Μουταρίκα ορκίστηκε ως πρόεδρος του Μαλάουι στις 4 Οκτωβρίου 2025 στο Στάδιο Καμούζου στην Μπλαντάιρ, σε μια τελετή στην οποία παρευρέθηκαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, υποστηρικτές, και αρκετοί περιφερειακοί ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Ζιμπάμπουε Έμερσον Μανανγκάγκουα, του προέδρου της Μοζαμβίκης Ντανιέλ Τσάπο, και του προέδρου της Μποτσουάνα Ντούμα Μπόκο.[17] Ο απερχόμενος πρόεδρος Λαζάρους Τσακουέρα δεν παραβρέθηκε στην τελετή. Ωστόσο, το MCP εξέδωσε μήνυμα καλής θέλησης ευχόμενο επιτυχία στον Μουταρίκα.[18]
Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Μουταρίκα αναγνώρισε ότι κληρονομούσε μια χώρα που αντιμετωπίζει οικονομικές προκλήσεις, όπως υψηλός πληθωρισμός, ελλείψεις καυσίμων και τροφίμων, και περιορισμοί χρέους, και υποσχέθηκε μια «σκληρή και επώδυνη» επιστροφή στην εργασία αντί για υποσχέσεις «με γάλα και μέλι».[19]
Σχηματισμός κυβέρνησης και διορισμοί
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μέσα σε λίγες ημέρες από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο πρόεδρος Μουταρίκα διόρισε τον Τζόζεφ Μουαναμβέκα ως υπουργό Οικονομικών - έναν ρόλο που ο Μουαναμβέκα είχε διατελέσει προηγουμένως μεταξύ 2019 και 2020.[20] Επιπλέον, διόρισε επίσης τον Ένοκ Τσιχάνα ως δεύτερο αντιπρόεδρο, τον Τζορτζ Τσαπόντα ως υπουργό Εξωτερικών και τον Άλφρεντ Γκανγκάτα ως υπουργό Επικρατείας.[21]
Αναστροφή μετεγκαταστάσεων κεντρικών γραφείων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 10 Οκτωβρίου ο πρόεδρος Μουταρίκα εξέδωσε εκτελεστικό διάταγμα αναστρέφοντας την προηγούμενη κυβερνητική οδηγία που είχε μετακινήσει διάφορα ημικρατικά κεντρικά γραφεία από την Μπλαντάιρ και τη Ζόμπα στη Λιλόνγκουε. Σύμφωνα με τη νέα εντολή, υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της Ρυθμιστικής Αρχής Επικοινωνιών του Μαλάουι, της Εκλογικής Επιτροπής και του Οργανισμού Στέγασης του Μαλάουι έλαβαν οδηγίες να επιστρέψουν στις αρχικές τους τοποθεσίες στην Μπλαντάιρ εντός τριών μηνών, ενώ η Σωφρονιστική Υπηρεσία του Μαλάουι διατάχθηκε να μετεγκατασταθεί πίσω στη Ζόμπα.[22]
Εγχώρια αντίδραση, πολιτική σημασία, και σχολιασμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η μετάβαση της εξουσίας στο Μαλάουι έχει σημειωθεί ευρέως ως ένα θετικό παράδειγμα δημοκρατικής αλλαγής σε μια περιοχή που συχνά κυριαρχείται από μακροχρόνιους εν ενεργεία ηγέτες.[23] Οι αναλυτές έχουν επιστήσει την προσοχή στο πώς οι εκλογές του 2025 επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική δυσαρέσκεια: με τον πληθωρισμό επίμονα υψηλό, τις ελλείψεις βασικών αγαθών, και τις περικοπές βοήθειας από δωρητές, πολλοί ψηφοφόροι φάνηκε να χρησιμοποίησαν τις εκλογές ως μέσο για να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους για την κυβέρνηση Τσακουέρα.[24] Ορισμένοι σχολιαστές παρατήρησαν ότι το αποτέλεσμα υποδηλώνει ότι η υποστήριξη κομμάτων στο Μαλάουι δεν είναι αμετάβλητη, και ότι οι πολιτικές επιστροφές είναι δυνατές όταν οι εν ενεργεία ηγέτες διαχειρίζονται πλημμελώς τις οικονομικές ή διακυβερνητικές προκλήσεις.[23]
Δικαστικές αποφάσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 11 Σεπτεμβρίου, πέντε ημέρες πριν από τις κάλπες, το Ανώτατο Δικαστήριο στην Μπλαντάιρ, υπό την προεδρία του Δικαστή Chimbizgani Kacheche (Judicial Review Cause No. 19 of 2025), απέρριψε ένα αίτημα της αντιπολίτευσης για ανεξάρτητο έλεγχο του συστήματος διαχείρισης εκλογών της MEC. Το δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση της MEC να αρνηθεί τον έλεγχο, αλλά αποφάσισε ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούσαν να ανακοινωθούν αποκλειστικά βάσει ηλεκτρονικής μετάδοσης και έπρεπε να αναμένουν την άφιξη και των χειρόγραφων καταμετρήσεων.[25][26]
Στις 22 Σεπτεμβρίου το Ανώτατο Δικαστήριο στη Λιλόνγκουε απέρριψε αίτηση του Μανταλίτσο Φρεντ Καζόμπο (πρώην βουλευτής του MCP και πρώην Αναπληρωτής Πρόεδρος του τελευταίου κοινοβουλίου) που ζητούσε άδεια για δικαστική αναθεώρηση της συμπεριφοράς της Εκλογικής Επιτροπής του Μαλάουι σε σχέση με τις εκλογές. Η υπόθεση (Judicial Review Cause No. 61 of 2025), εκδικαζόμενη από τη Δικαστή Violet Palikena-Chipao, απορρίφθηκε λόγω διαδικαστικών παρατυπιών στα υποβληθέντα έγγραφα, όπως τυπογραφικά λάθη, λανθασμένες νομικές παραπομπές, ασαφή επιχειρήματα και ασυνεπή γεγονότα. Το δικαστήριο παραχώρησε στον Kazombo την ελευθερία να υποβάλει εκ νέου αίτηση με κατάλληλα προετοιμασμένα έγγραφα.[27][28]
Στις 23 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος Τσακουέρα και το κυβερνών MCP ζήτησαν ασφαλιστικά μέτρα για να εμποδίσουν την MEC να ανακοινώσει τον νικητή, αλλά το Ανώτατο Δικαστήριο, υπό την προεδρία του Δικαστή Χάουαρντ Πέμπα, απέρριψε την αίτηση. Ωστόσο, το δικαστήριο επέτρεψε στους ενάγοντες να επιδιώξουν δικαστική αναθεώρηση του θέματος,[29][30] αν και ο Τσακουέρα αργότερα απέσυρε την υπόθεση αφού παραδέχτηκε την ήττα.[31]
Τις ημέρες που ακολούθησαν την ανακοίνωση των κοινοβουλευτικών αποτελεσμάτων, τουλάχιστον 83 εκλογικές ενστάσεις κατατέθηκαν από ηττημένους υποψηφίους σε εκλογικές περιφέρειες σε όλη τη χώρα. Αυτές οι αμφισβητήσεις κάλυψαν πολλαπλές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των Ματσίνγκα, Τσικουάγουα, Ντοόουα και Κασούνγκου, και αμφισβήτησαν αποτελέσματα σε αρκετές κοινοβουλευτικές έδρες. Το Ανώτατο Δικαστήριο εκδίκασε τις υποθέσεις, σηματοδοτώντας ένα από τα πιο εκτεταμένα κύματα μετεκλογικών δικαστικών διαφορών στην πρόσφατη ιστορία του Μαλάουι.[32]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «What is at stake in Malawi's elections?». BBC. 1 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 1 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Fragments of opinion after UTM quit the Tonse Alliance». Malawi24. 13 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουνίου 2025.
- ↑ «Malawi: Electoral system». Inter-Parliamentary Union. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουνίου 2025.
- ↑ «4 million women register to vote in 2025». The Nation. 24 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουνίου 2025.
- ↑ «Malawians vote for president with their southern African nation gripped by economic turmoil». AP News. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «MISA Malawi calls for free media ahead of 2025 Malawi elections». Misa Malawi. 3 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Malawi votes for next president as cost-of-living bites». BBC. 16 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ Singini, George (27 Ιουνίου 2025). «Police, MDF fail to protect demonstrators». Nation Online (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «MEC Engages Six Pre-Election Observer Missions Ahead of 2025 General Election». Malawi Electoral Commission. 24 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2025.
- ↑ «MEC accredits 19 international observers and 40 locals for September 16 general election». Maravi Express (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «MEC conducts results system dry run». Times Group. 28 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Network glitches mar MEC system test». Nation Publications Limited. 28 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Final 2025 GE Voter Registration Statistics by Centre» (PDF). Malawi Electoral Commission. 13 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2025.
- ↑ zamobserver (24 Σεπτεμβρίου 2025). «MUTHARIKA DECLARED WINNER OF MALAWI'S 2025 PRESIDENTIAL ELECTION - The Zambian Observer» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025. Unknown parameter
|site=ignored (βοήθεια). - ↑ «New Look Parliament: DPP Emerges Strongest, Independents Hold the Balance». Nyasa times (στα Αγγλικά). 27 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025..
- ↑ Ntchindi Meki (27 Σεπτεμβρίου 2025). «New look Parliament». Nation Online (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025..
- ↑ «Malawi's Mutharika sworn in for second term as president». Mozambique (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Dzida, Rick (4 Οκτωβρίου 2025). «Absence of Chakwera at APM's inauguration ceremony is a missed opportunity». Malawi 24 (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Malawi's President Mutharika brings hope as he vows to rebuild ailing economy». Africanews (στα Αγγλικά). 5 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Malawi's president appoints economist Mwanamvekha as finance minister». Reuters (στα Αγγλικά). 6 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Malawi Government Shake-Up: Mutharika Unveils New Cabinet». Malawi 24 (στα Αγγλικά). 5 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Kasanda, Mathews (14 Οκτωβρίου 2025). «Executive order reverts Macra, others to Blantyre». Nation Online (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2025.
- 1 2 «Malawi's election result provides lessons for Africa». Chatham House (στα Αγγλικά). 24 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Savage, Rachel (24 Σεπτεμβρίου 2025). «Malawi's 85-year-old ex-leader returns to power in presidential election». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Kasalika, Johnny (12 Σεπτεμβρίου 2025). «Court backs Mec on audit». Nation Online (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Case Summary - The Democratic Progressive Party & 6 Others v Malawi Electoral Commission». judiciary.mw. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Chiputula, Eric (23 Σεπτεμβρίου 2025). «Court dismisses Kazombo's judicial review application against MEC». Malawi 24 (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Madalitso Kazombo v MEC» (PDF). Judiciary Malawi. 22 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ Mwale, Joseph (24 Σεπτεμβρίου 2025). «Court rebuffs Chakwera, MCP bid to block results». Nation Online (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Dr Chakwera & MCP v MEC case summary» (PDF). Judiciary Malawi. 23 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ «Chakwera's Final Act of Statesmanship: Drops Court Battle After Conceding Defeat». Nyasa Times (στα Αγγλικά). 25 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ PASUNGWI, JONATHAN (15 Οκτωβρίου 2025). «Mec faces 83 court petitions». Nation Online (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2025.
