Γενικές εκλογές στον Παναμά (2024)
Οι γενικές εκλογές διεξήχθησαν στον Παναμά στις 5 Μαΐου 2024 για την εκλογή νέου προέδρου, μελών της Εθνοσυνέλευσης και τοπικών κυβερνήσεων.[1][2] Λόγω των συνταγματικών ορίων θητείας, ο εν ενεργεία πρόεδρος Λαουρεντίνο Κορτίσο δεν είχε δικαίωμα για δεύτερη συνεχόμενη θητεία.[3] Οι νικητές των γενικών εκλογών, συμπεριλαμβανομένου του νέου προέδρου του Παναμά, ορκίστηκαν την 1η Ιουλίου.[4]
Ο συντηρητικός υποψήφιος Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, ο οποίος ορίστηκε ως υποψήφιος πρόεδρος του Realizando Metas μετά την καταδίκη και επακόλουθη αποπομπή του πρώην προέδρου Ρικάρδο Μαρτινέλι,[5] κέρδισε τις εκλογές με 34,2% των ψήφων.[6][7] Ο Μουλίνο νίκησε συνολικά επτά άλλους υποψηφίους, ανάμεσά τους τον πλησιέστερο αντίπαλό του Ρικάρδο Λομπάνα του Movimiento Otro Camino (Κίνημα Άλλος Δρόμος) (MOCA), ο οποίος έλαβε περίπου 24,6%.[8]
Το κυβερνών Δημοκρατικό Επαναστατικό Κόμμα υπέστη το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα της ιστορίας του, παρά το ότι είναι το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα στον Παναμά.[9] Ο υποψήφιός του, ο εν ενεργεία αντιπρόεδρος Χοσέ Γκαμπριέλ Καρρίσο, κατέλαβε την έκτη θέση με 5,88% των ψήφων· και το κόμμα υπέστη σημαντικές απώλειες στις βουλευτικές και τοπικές εκλογές, χάνοντας τους δημαρχιακούς θώκους των πιο πυκνοκατοικημένων δήμων της χώρας, όπως του Δήμου του Παναμά,[10] του Σαν Μιγκουελίτο,[11] της Κολόν,[12] του Αρραϊχάν,[13] της Λα Τσορέρα,[14] του Νταβίντ,[15] και του Σαντιάγο ντε Βεραγουάς.[16]
Αντίθετα, υπήρξε εντυπωσιακή επίδοση από νέα κόμματα και ανεξάρτητους πολιτικούς. Το Realizando Metas, το κόμμα του νεοεκλεγέντος προέδρου, που ιδρύθηκε το 2021 από τον πρώην πρόεδρο Ρικάρδο Μαρτινέλι, απέκτησε 14 έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Το Κίνημα Άλλος Δρόμος, που ιδρύθηκε στα τέλη του 2019 από τον Ρικάρδο Λομπάνα, έγινε το πιο ψηφισμένο κόμμα της αντιπολίτευσης με το ένα τέταρτο της προεδρικής ψήφου, τρία μέλη της Εθνοσυνέλευσης και πολυάριθμες τοπικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της δημαρχίας του Σαντιάγο.[16][17] Ούτε το Δημοκρατικό Επαναστατικό Κόμμα ούτε το Κόμμα Παναμενίστα, τα δύο παραδοσιακά μεγαλύτερα κόμματα του Παναμά, ήταν σε κάποια από τις δύο κορυφαίες συμμαχίες.[18]
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από τα 71 μέλη της Εθνοσυνέλευσης, τα 26 εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες και τα 45 με αναλογική εκπροσώπηση σε πολυεδρικές περιφέρειες. Κάθε δήμος με περισσότερους από 40.000 κατοίκους αποτελεί εκλογική περιφέρεια. Οι περιφέρειες εκλέγουν έναν βουλευτή για κάθε 30.000 κατοίκους και έναν επιπλέον εκπρόσωπο για κάθε κλάσμα πάνω από 10.000.[19] Περίπου τρία εκατομμύρια άνθρωποι είχαν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές.[20]
Στις μονοεδρικές περιφέρειες οι βουλευτές εκλέγονται με το πλειοψηφικό σύστημα. Στις πολυεδρικές περιφέρειες οι βουλευτές εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση με κομματικές λίστες, σύμφωνα με διπλό εκλογικό μέτρο· η πρώτη κατανομή εδρών γίνεται με απλό μέτρο, οι υπόλοιπες έδρες κατανέμονται με το μέτρο διαιρεμένο δια δύο, και όσες έδρες απομένουν αποδίδονται στα κόμματα με τα μεγαλύτερα υπόλοιπα.[19]
Ο πρόεδρος εκλέγεται με σχετική πλειοψηφία σε έναν μόνο γύρο.
Προεκλογική εκστρατεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές διεξήχθησαν σε κλίμα δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων. Μια δημοσκόπηση έδειξε ότι ο απερχόμενος πρόεδρος, Κορτίσο, είχε ποσοστό αποδοκιμασίας 86%, ενώ 9 στους 10 Παναμέζους πίστευαν ότι η χώρα βρισκόταν σε λάθος πορεία.[21] Μια άλλη έδειξε ότι δύο στους τρεις πολίτες ήθελαν «ριζική αλλαγή». Η ίδια δημοσκόπηση κατέδειξε ότι το 83% ήταν δυσαρεστημένο με τη δημοκρατία τους.[22]
Μεταξύ των σημαντικών ζητημάτων της εκστρατείας ήταν η διαφθορά, η οικονομία, το περιβάλλον και η συνταγματική μεταρρύθμιση, με τον Ρόμουλο Ρουξ και τον Ρικάρδο Λομπάνα να δεσμεύονται να αναθεωρήσουν ή να αντικαταστήσουν το ισχύον Σύνταγμα του Παναμά που θεσπίστηκε το 1972. Συγκεκριμένα, ο Λομπάνα θέλει οι προεδρικές εκλογές να κρίνονται με δεύτερο γύρο.[22] Ο Μαρτίν Τορίχος δεσμεύτηκε να δώσει ώθηση στην οικονομία επενδύοντας στη Διώρυγα του Παναμά, ενώ ο Ρουξ δεσμεύτηκε να εφαρμόσει ένα «επιθετικό» πρόγραμμα δημιουργίας θέσεων εργασίας και να βελτιώσει τις δημόσιες υπηρεσίες.[4]
Το κλείσιμο του μεταλλείου χαλκού Κόμπρε Παναμά το 2023 έπειτα από διαδηλώσεις αποτέλεσε επίσης σημαντικό ζήτημα, με όλους τους υποψηφίους να υποστηρίζουν την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να ακυρώσει ως αντισυνταγματική μια 20ετή σύμβαση που είχε παραχωρηθεί στην First Quantum Minerals. Ωστόσο, οι Ρουξ, Λομπάνα και Μαριμπέλ Γκορδόν υποστήριξαν το πλήρες κλείσιμο και την αποκατάσταση του χώρου του μεταλλείου.[4][23]
Στο ζήτημα της διαφθοράς, ο Λομπάνα δεσμεύτηκε να καταπολεμήσει την επιρροή του ναρκοχρήματος στην πολιτική του Παναμά.[22] Σύμφωνα με τη Gallup, το 57% των Παναμέζων πίστευε ότι η διαφθορά είναι το σημαντικότερο ζήτημα ενόψει των εκλογών.[21]
Ο Χοσέ Ραούλ Μουλίνο δεσμεύτηκε να κλείσει το Χάσμα του Νταριέν ως δίοδο για μετανάστες που κατευθύνονται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και να επαναπατρίσει τους μετανάστες που βρίσκονται ήδη στον Παναμά, υποσχόμενος ταυτόχρονα να σεβαστεί τα δικαιώματά τους.[24] Υποσχέθηκε επίσης να προσφέρει βοήθεια στον Ρικάρδο Μαρτινέλι όταν θα αναλάμβανε τα καθήκοντά του.[25] Ο Λομπάνα αντιτάχθηκε στο κλείσιμο του Χάσματος του Νταριέν και αντ’ αυτού πρότεινε να βελτιωθούν οι συνθήκες ασφάλειας για τους μετανάστες που διασχίζουν τη χώρα.[4]
Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, η Σουλάι Ροδρίγκες προσπάθησε να παραιτηθεί από την έδρα της στη Βουλή, χωρίς επιτυχία.[26]
Στις 30 Απριλίου ο προεδρικός υποψήφιος Μελιτόν Αρότσα ανακοίνωσε ότι στηρίζει τον πρώην πρόεδρο Μαρτίν Τορίχος, αλλά δεν απέσυρε επισήμως την υποψηφιότητά του.[27][28]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδρος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Υποψήφιοι πρόεδροι και υποψήφιοι αντιπρόεδροι |
Κόμματα | Ψήφοι | % | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Χοσέ Ραούλ Μουλίνο Χωρίς υποψήφιο αντιπρόεδρο[32] |
RM | 778.772 | 34,23 | |||
| Ρικάρδο Λομπάνα Μάικλ Τσεν |
MOCA | 559.432 | 24,59 | |||
| Μαρτίν Τορίχος Ροσάριο Τέρνερ |
PP | 364.576 | 16,03 | |||
| Ρόμουλο Ρουξ Χοσέ Ισαμπέλ Μπλαντόν |
CD | 258.818 | 11,38 | |||
| Σουλάι Ροδρίγκες Αθηνά Αθανασιάδη |
Ανεξάρτητη | 150.338 | 6,61 | |||
| Χοσέ Γκαμπριέλ Καρίσο Καμίλο Αλέινε |
PRD | 133.791 | 5,88 | |||
| Μαριμπέλ Γκορδόνn Ρίτσαρντ Μοράλες |
Ανεξάρτητος πολιτικόςΑνεξάρτητη | 24.531 | 1,08 | |||
| Μελιτόν Αρότσα Αΐντα Μιτσέλε δε Μαδούρο |
PAIS | 4.660 | 0,20 | |||
| Έγκυρες ψήφοι | 2.274.918 | 97,53 | ||||
| Άκυρα ψηφοδέλτια | 38.544 | 1,65 | ||||
| Votes blancs | 19.101 | 0,82 | ||||
| Σύνολο | 2.332.563 | 100 | ||||
| Αποχή | 671.520 | 32,35 | ||||
| Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή | 3.004.083 | 77,65 | ||||
Εθνοσυνέλευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα] | |||||||||
| Κόμμα | Ψήφοι | % | +/- | Έδρες | +/- | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Κατανοώντας Στόχους (RM) | 367.378 | 17,17 | 13 | ▲ +13 | |||||
| Επαναστατικό Δημοκρατικό Κόμμα (PRD) | 347.692 | 16,25 | ▼ −13,68 | 13 | ▼ −23 | ||||
| Δημοκρατική Αλλαγή (CD) | 239.529 | 11,19 | ▼ −11,22 | 8 | ▼ −10 | ||||
| Κόμμα Παναμιστών (PP) | 227.692 | 10,64 | ▼ −6,66 | 8 | ► 0 | ||||
| Κίνημα Άλλος Δρόμος (MOCA) | 149.462 | 6,99 | Νέο´´ | 3 | ▲ +3 | ||||
| Κόμμα της Συμμαχίας (A) | 62.313 | 2,91 | ▲ +0,55 | 2 | ▲ +2 | ||||
| Λαϊκό Κόμμα | 128.504 | 6,01 | ▲ +2,48 | 2 | ▲ +2 | ||||
| Φιλελεύθερο Ρεπουμπλικανικό Εθνικιστικό Κίνημα (MOLIRENA) | 67.908 | 3,17 | ▼ −1,93 | 1 | ▼ −3 | ||||
| Ανεξάρτητο Εναλλακτικό Κοινωνικό Κόμμα (PAIS) | 34.250 | 1,60 | Νέο | 0 | ► 0 | ||||
| Ανεξάρτητοι | 514.900 | 24,06 | ▲ +5,93 | 20 | ▲ +15 | ||||
| Κενή έδρα | 1 | – | |||||||
| Έγκυρα ψηφοδέλτια | 2.139.628 | 94,49 | |||||||
| Λευκά | 63.404 | 2,80 | |||||||
| Άκυρα | 61.340 | 2,71 | |||||||
| Σύνολο | 2.264.372 | 100 | – | 71 | ► 0 | ||||
| Αποχές | 735.253 | 24,51 | |||||||
| Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή | 2.999.625 | 75,49 | |||||||
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Electoral Tribunal of Panama launched General Elections Plan for 2024 with technical assistance of International IDEA». IDEA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2022.
- ↑ «Panama begins registration for an advance vote in general elections». Prensa Latina (στα Αγγλικά). 9 Μαρτίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Decree of the electoral court for the holding of elections» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 15 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2018.
- 1 2 3 4 «Panama election: Voters to choose president after front-runner sentenced». BBC (στα Αγγλικά). 5 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2024.
- ↑ «Panama Supreme Court lets ex-President Martinelli's sentence stand, likely ending his reelection bid». Associated Press News. 2 Φεβρουαρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Mia Alberti· Juan Carlos Paz (6 Μαΐου 2024). «Panama's Mulino declared 'unofficial' winner of presidential election». CNN (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «José Raúl Mulino: Stand-in for convicted candidate wins Panama presidency» (στα Αγγλικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ Valentine Hilaire· Elida Moreno (5 Μαΐου 2024). «Panama's Mulino wins presidency with support from convicted former leader». Reuters. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «El gobernante PRD obtiene su peor resultado presidencial en unas elecciones de Panamá». infobae (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «Mayer Mizrachi es el virtual alcalde de Panamá». La Prensa (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «Irma Hernández, de la coalición Vamos, derrota a Zulay Rodríguez y a Valdés Carrasquilla en San Miguelito». La Prensa (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «Diógenes Galván derrota a Alex Lee en la alcaldía de Colón». La Prensa (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «Stefany Dayan Peñalba le arrebata la alcaldía a Rollyns 'Tropa' Rodríguez en Arraiján». Mi Diario (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «Elecciones en Panamá 2024: Resultados de la Alcaldía de La Chorrera». Telemetro (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «Elecciones en Panamá 2024: Resultados en la Alcaldía de David, provincia de Chiriquí». Telemetro (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- 1 2 «Elecciones en Panamá 2024: Resultado para la Alcaldía de Santiago». Telemetro (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «Estos son los diputados de la nueva Asamblea Nacional; la mayoría son independientes». La Prensa (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- ↑ «La autopsia de una elección: ¿Por qué ganó José Raúl Mulino?». La Prensa (στα Ισπανικά). 9 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2024.
- 1 2 «Panama: Asamblea Nacional (National Assembly): Electoral system». Inter-Parliamentary Union. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2024.
- ↑ «Ο πρώην υπουργός Χοσέ Ραούλ Μουλίνο κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στον Παναμά». France 24. 6 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2024.
- 1 2 «Poll Tracker: Panama's 2024 Presidential Election». Americas Society/Council of the Americas (στα Αγγλικά). 3 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2024.
- 1 2 3 «Years of growth forged prosaic politics. Now Panamanians are fed up». The Economist. ISSN 0013-0613. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2024.
- ↑ «Candidates confront corruption and inequality in Panama's presidential race». Al Jazeera (στα Αγγλικά). 3 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2024.
- ↑ «Panama presidential frontrunner vows to shut jungle migrant route». France 24 (στα Αγγλικά). 17 Απριλίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2024.
- ↑ «Panamanians vote in election dominated by former president who was banned from running». Associated Press (στα Αγγλικά). 5 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2024.
- ↑ «Zulay Rodríguez anuncia que peleará por la curul en la Asamblea». La Prensa (στα Ισπανικά). 9 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2024.
- ↑ «Panama Supreme Court rejects challenge to candidacy of presidential frontrunner days before vote». Associated Press (στα Αγγλικά). 3 Μαΐου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2024.
- ↑ De La Cruz, Omar (30 Απριλίου 2024). «Melitón Arrocha reafirma apoyo a Martín Torrijos, pero no va renunciar a la candidatura». Tvn Panamá (στα Ισπανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Μαΐου 2024.
- 1 2 «TE presenta Padrón Electoral Final» (στα Ισπανικά)..
- ↑ https://resultados.te.gob.pa/resultados/100/presidente/1
- ↑ https://www.tribunal-electoral.gob.pa/te-presenta-padron-electoral-final/
- ↑ Όντας ο ίδιος αρχικά υποψήφιος για την αντιπροεδρία ως συναποψήφιος του Ρικάρδο Μαρτινέλι, ο Χοσέ Ραούλ Μουλίνο έγινε αυτομάτως υποψήφιος για την προεδρία μετά την καταδίκη του τελευταίου.
- ↑ «ELECCIÓN GENERAL 2024»..
