Βουλευτικές εκλογές 2025 στη Βολιβία
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Οι γενικές εκλογές διεξήχθησαν στη Βολιβία στις 17 Αυγούστου 2025 για την εκλογή του προέδρου, του αντιπροέδρου και όλων των μελών της Πολυεθνικής Νομοθετικής Συνέλευσης. Ο εν ενεργεία πρόεδρος Λουίς Άρσε του κυβερνώντος Κινήματος προς τον Σοσιαλισμό (MAS-IPSP) δεν επιδίωξε επανεκλογή, εν μέσω εσωτερικών κομματικών διαιρέσεων και εκτεταμένης δυσαρέσκειας για ελλείψεις βασικών αγαθών. Κανένας υποψήφιος δεν εξασφάλισε πλειοψηφία στις προεδρικές εκλογές, οδηγώντας σε δεύτερο γύρο στις 19 Οκτωβρίου 2025 μεταξύ του γερουσιαστή Ροδρίγο Πας του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (PDC) και του πρώην προέδρου Χόρχε Κιρόγκα του Λίμπρε. Ο Πας κέρδισε με 55,0% των ψήφων, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά στην ιστορία της Βολιβίας που η προεδρία άλλαξε χέρια μέσω δεύτερου γύρου και τερματίζοντας δύο δεκαετίες κυριαρχίας του MAS. Το εν ενεργεία κόμμα MAS υπέστη σχεδόν πλήρη εξάλειψη, διατηρώντας μόνο δύο έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και χάνοντας όλες τις έδρες στη Γερουσία.[2]
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο πρόεδρος εκλέγεται απευθείας. Για νίκη στον πρώτο γύρο απαιτείται ποσοστό άνω του 50% ή τουλάχιστον 40% με διαφορά 10 ποσοστιαίων μονάδων από τον δεύτερο. Σε διαφορετική περίπτωση διεξάγεται δεύτερος γύρος.
Υποψήφιοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ροδρίγο Πας Περέιρα – Κεντροδεξιά (Partido Demócrata Cristiano, PDC)
- Χόρχε «Τούτο» Κιρόγα – Δεξιά (Alianza Libre)
- Σαμουέλ Ντόρια Μεδίνα – Κεντροδεξιά επιχειρηματική πλατφόρμα
- Ανδρόνικο Ροδρίγκεζ – Αριστερά (Alianza Popular)
- Εδουάρδο δελ Καστίγιο – Κυβερνών Movimiento al Socialismo (MAS)[3]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου έβαλαν τέλος σε δύο δεκαετίες κυριαρχίας της αριστεράς στη Βολιβία και παρήγαγαν τον πρώτο προεδρικό δεύτερο γύρο στην ιστορία της χώρας,[4] διαψεύδοντας τις δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές.[2] Σε μια απρόσμενη εξέλιξη, ο κεντρώος Ροδρίγο Πας προηγήθηκε με 32,06% των ψήφων, ακολουθούμενος από τον συντηρητικό Χόρχε Κιρόγα Ραμίρες με 26,70%, ενώ ο Σάμουελ Ντόρια Μεδίνα (19,69%) αποκλείστηκε. Μένoντας πιστός στη δέσμευσή του να στηρίξει τον επικρατέστερο υποψήφιο εάν ηττηθεί, ο Ντόρια Μεδίνα υποστήριξε τον Πας στον δεύτερο γύρο.[5] Συνολικά, οι δεξιόστροφοι υποψήφιοι συγκέντρωσαν πάνω από 68% των ψήφων.
Το κυβερνών Movimiento al Socialismo (MAS) υπέστη ιστορική ήττα. Οι υποψήφιοί του, Ανδρόνικο Ροντρίγκες (8,51%) και Εδουάρδο ντελ Καστίγιο (3,17%), δεν κατάφεραν να φτάσουν στον δεύτερο γύρο — σημειώνοντας την πρώτη προεδρική ήττα του κόμματος σε είκοσι χρόνια.[4] Το MAS σχεδόν εξαφανίστηκε στο Κονγκρέσο, χάνοντας και τις 21 έδρες στη Γερουσία και διατηρώντας μόνο δύο από τις 75 στη Βουλή των Αντιπροσώπων.[6] Οι εκλογές κατέγραψαν επίσης ασυνήθιστα υψηλό ποσοστό ψήφων διαμαρτυρίας, με άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια να υπερβαίνουν το 20% του συνόλου.[7] Ο πρώην πρόεδρος Έβο Μοράλες, ο οποίος είχε παροτρύνει τους υποστηρικτές του να ρίξουν άκυρη ψήφο μετά τον αποκλεισμό του από την αναμέτρηση, χαιρέτισε το αποτέλεσμα ως συμβολική νίκη.[8]
Ο προεδρικός δεύτερος γύρος πραγματοποιήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2025.[9] Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν μετά τις 21:00 τοπική ώρα έδειξαν τον Ροδρίγο Πας να κερδίζει με 54,53% των ψήφων έναντι 45,47% του Χόρχε Κιρόγκα.[10] Ο Κιρόγκα παραδέχθηκε την ήττα του λίγες ώρες αργότερα,[11] αναγνωρίζοντας τη νίκη του Πας και καλώντας τους υποστηρικτές του και το έθνος να επιδιώξουν συμφιλίωση και μια ειρηνική μετάβαση εξουσίας.[12]
Εθνικά αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Κόμμα/συνασπισμός | Προεδρικός υποψήφιος και Υποψήφιος αντιπρόεδρος |
1ος γύρος | 2ος γύρος | Έδρες | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ψήφοι | % | +/- | Ψήφοι | % | Αντιπρόσωποι | +/– | Γερουσιαστές | +/– | ||||||
| Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (PDC) | Ροδρίγο Πας Περέιρα Έντμαντ Λάρα |
1.717.532 | 32,06 | N/a | 3.519.064 | 54,96 | 49 | ▲ +49 | 16 | ▲ +16 | ||||
| Libre[16] | Χόρχε Κιρόγκα Χουάν Πάμπλο Βελάσκο |
1.430.176 | 26,70 | ▼ −2,13 | 2.884.341 | 45,04 | 39 | ► 0 | 12 | ▲ +1 | ||||
| Unidad[17] | Σαμουέλ Ντόρια Μεδίνα Χοσέ Λουίς Λούπο |
1.054.568 | 19,69 | N/a | 26 | ▲ +14 | 7 | ▲ +3 | ||||||
| Λαϊκή Συμμαχία (AP)[18] | Ανδρόνικο Ροδρίγκες Μαριάνα Πράδο |
456.002 | 8,51 | Abs. | 8 | ▲ +8 | 0 | ► 0 | ||||||
| Αυτονομία για τη Βολιβία -Súmate (APB-S) | Μάνφρεντ Ρέγιες Βίγια Χουάν Κάρλος Μεδράνο |
361.640 | 6,75 | Νέο | 5 | ▲ +5 | 1 | ▲ +1 | ||||||
| Κίνημα προς το Σοσιαλισμό (MAS) | Εδουάρδο δελ Καστίγιο Μιλάν Μπέρνα |
169.887 | 3,17 | ▼ −51,94 | 2 | ▼ −73 | 0 | ▼ −21 | ||||||
| Πολιτική Ένωση της Αλληλεγγύης (UCS) | Τζόνι Φερνάντες Λεοπόλδο Τσούι |
89.253 | 1,67 | N/a | 0 | ► 0 | 0 | ► 0 | ||||||
| Δημοκρατική Εθνικιστική Δράση (ADN) | Πάβελ Αρασένα Βάργκας Βίκτορ Ούγο Νούνιες |
77.576 | 1,45 | Abs. | 0 | ► 0 | 0 | ► 0 | ||||||
| Λοιπά | 1 | ▲ +1 | 0 | ► 0 | ||||||||||
| Έγκυρες ψήφοι | 5.356.634 | 77,63 | ||||||||||||
| Λευκές ψήφοι | 172.835 | 2,50 | ||||||||||||
| Άκυρες ψήφοι | 1.371.049 | 19,87 | ||||||||||||
| Σύνολο | 69.005.182 | 100 | – | 100 | 130 | ► 0 | 36 | ► 0 | ||||||
| Αποχή | 1.035.997 | 13,05 | ||||||||||||
| Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή | 7.936.515 | 86,95 | 7.936.515 | |||||||||||
Μετέπειτα γεγονότα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο νέος πρόεδρος ορκίστηκε και ανέλαβε καθήκοντα στις 8 Νοεμβρίου 2025.[19]
Πολιτική σημασία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα αποτελέσματα σηματοδότησαν ιστορική ήττα για το Movimiento al Socialismo, το οποίο κυβέρνησε για σχεδόν δύο δεκαετίες υπό τον Έβο Μοράλες και τον Λουίς Άρσε. Οι διεθνείς αναλυτές έκαναν λόγο για «στροφή προς τα δεξιά» της χώρας.[3]
Παραπομπές και σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Bolivia's left suffers historic defeat, presidential run-off set». Reuters. 17 Αυγούστου 2025.
- 1 2 DeBre, Isabel (18 Αυγούστου 2025). «Bolivia heads to a presidential runoff as 2 decades of left-wing dominance ends». AP News. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2025.
- 1 2 «Bolivians go to polls in election that could end 20 years of socialism». The Guardian. 17 Αυγούστου 2025.
- 1 2 Sasipornkarn, Emmy (18 Αυγούστου 2025). «Bolivia's elections headed for first presidential runoff». Deutsche Welle. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Samuel Medina reconoce su derrota y anuncia respaldo a Rodrigo Paz en la segunda vuelta en Bolivia». Monitoreamos. 17 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Bolivia's long-ruling party was almost eliminated from Congress, final vote results show». AP News. 27 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 27 Αυγούστου 2025.
- ↑ «1 in 5 Bolivians spoiled their ballots – a sign of voter dissatisfaction as nation tips to the right». The Conversation. 18 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Présidentielle en Bolivie: l'ancien président Evo Morales salue l'ampleur du vote nul» [Presidential election in Bolivia: Former president Evo Morales applauds invalid vote numbers]. La Libre (στα Γαλλικά). 18 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2025.
- ↑ Elliot, Lucinda· Machicao, Monica (19 Οκτωβρίου 2025). «Bolivian polls close in election steering country closer to US». Reuters. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Ramos, Daniel. «Bolivia Centrist Rodrigo Paz wins presidential runoff, early official count shows». Reuters. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Bolivian presidential candidate Jorge 'Tuto' Quiroga concedes election defeat». Yahoo! News. 19 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Rodrigo Paz wins presidential runoff, becoming Bolivia's first conservative leader in decades». AP News. 20 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ OEP
- ↑ «PDC, Libre y Unidad copan el Legislativo». Correo del Sur (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2025..
- ↑ «Mira la lista oficial de los senadores y diputados electos el 17 de agosto». unitel.bo (στα Ισπανικά). 26 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2025..
- ↑ Αποτελέσματα σε σύγκριση με τον συνασπισμό Κοινοτική Πολιτεία, του οποίου κύριο συστατικό είναι το Επαναστατικό Αριστερό Μέτωπο
- ↑ Αποτελέσματα σε σύγκριση με εκείνα του Πιστεύουμε. Ο Σάμουελ Ντόρια Μεδίνα είναι μέλος του Εθνικού Μετώπου Ενότητας.
- ↑ Ο Ανδρόνικο Ροδρίγκες είναι μέλος του κόμματος Κίνημα Τρίτο Σύστημα (MTS) και υποστηρίζεται από τον συνασπισμό Λαϊκή Συμμαχία (AP).
- ↑ Blanco, Uriel (8 Νοεμβρίου 2025). «El fin a casi 20 años de izquierda: Rodrigo Paz y Edmand Lara toman posesión como presidente y vicepresidente de Bolivia». CNN (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2025.