close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ασέα (αρχαία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Η Ασέα (αρχ. ελλ. Ἀσέα) ήταν αρχαία πόλη και πόλις της Αρκαδίας στην κεντρική Πελοπόννησο. Ανήκε στην περιοχή της Μαιναλίας και βρισκόταν κοντά στα σύνορα με τη Λακωνία, στον δρόμο που συνέδεε το Παλλάντιο με την Τεγέα και τη Μεγαλόπολη. Τα ερείπια της πόλης βρίσκονται κοντά στο σημερινό χωριό Κάτω Ασέα, στον Δήμο Τρίπολης.

Γεωγραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχαία Ασέα βρισκόταν στον λόφο Παλαιόκαστρο και στην γύρω περιοχή, ακριβώς βόρεια του σημερινού χωριού Κάτω Ασέα και περίπου 2,5 χλμ. νοτιοανατολικά της σημερινής Άνω Ασέας.[1] Η περιοχή περιλαμβάνει εύφορη κοιλάδα ( το Ασεατικό πεδίο) που περιβάλλεται από ορεινούς όγκους· στα βορειοδυτικά δεσπόζει το όρος Μαίναλος (σημ. Άγιος Ηλίας). Στην επικράτεια της πόλης βρίσκονταν οι πηγές των ποταμών Αλφειού και Ευρώτα, οι οποίοι, σύμφωνα με τον Παυσανία, ενώνονταν προσωρινά και χάνονταν υπόγεια προτού αναδυθούν ξανά στη Βελεμίνα της Λακωνίας.[2]

Προϊστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κοιλάδα της Ασέας κατοικείται από τη μέση και ύστερη παλαιολιθική περίοδο (περίπου 40.000 π.Χ.). Κατά τη νεολιθική περίοδο και την πρώιμη και μέση Ελλαδική περίοδο υπήρξαν μικροί οικισμοί, με σημαντικότερο αυτόν στον λόφο Παλαιόκαστρο.[3] Ευρήματα μαύρης μινύειας κεραμικής και ταφών δείχνουν έντονη δραστηριότητα κατά τη μέση Ελλαδική περίοδο. Πιθανότατα ο χώρος εγκαταλείφθηκε προσωρινά στο τέλος της ύστερης Ελλαδικής εποχής λόγω περιβαλλοντικών μεταβολών.[4][1]

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τη μυθολογία, η πόλη έλαβε το όνομά της από τον Ασέα, γιο του βασιλιά της Σπάρτης Λυκάονα. Κατά την αρχαϊκή περίοδο η πόλη αναπτύχθηκε σε ανεξάρτητη πόλις.

Image
Χάλκινος ημιοβολός της Αχαϊκής Συμπολιτείας από την Ασέα. 167-146 π.χ. Εμπρόσθια όψη: Δίας Ομάριος όρθιος, κρατώντας Νίκη και σκήπτρο. Επιγραφή ΞΕΝΙΑΣ
Image
Χάλκινος ημιοβολός της Αχαϊκής Συμπολιτείας από την Ασέα. 167-146 π.χ. Οπίσθια όψη: Αχαΐα καθισμένη σε θρόνο, κρατώντας στέμμα και σκήπτρο. Επιγραφή ΑΧΑΙΩΝ ΑΣΕΑΤΑΝ

Οι κάτοικοι της Ασέας συμμετείχαν στη Μάχη των Πλαταιών (479 π.Χ.) κατά των Περσών.[5]

Το 371 π.Χ. συμμετείχαν στην ίδρυση της Μεγαλόπολης, αν και η Ασέα συνέχισε να υπάρχει ως ανεξάρτητη πόλη, καθώς οι Ασεάτες αναφέρονται μεταξύ των συμμάχων του Επαμεινώνδα στη μάχη της Μαντίνειας (362 π.Χ.).[6] Αργότερα η Ασέα εντάχθηκε στο Αχαϊκό Κοινό και σταδιακά υπήχθη στη Μεγαλόπολη. Νομίσματα της πόλης έχουν χρονολογηθεί γύρω στο 196 π.Χ.[7] .Την εποχή του Παυσανία (2ος αι. μ.Χ.) η πόλη ήταν ήδη σε ερείπια, αν και η ακρόπολη διακρινόταν ακόμη.[8]

Αρχαιολογικά ευρήματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Image
Άγαλμα καθιστής θεάς. Εύρημα από την Ασέα Αρκαδίας (θέση Φραγκόβρυσο). Τοπικό μάρμαρο, περίπου το 640 π.Χ., δαιδαλικού ρυθμού. Η μορφή, που αναπαριστά την Άρτεμη ή τη Μητέρα των Θεών, είναι ντυμένη με χιτώνα και κάθεται σε θρόνο. Η λέξη ΑΓΕΜΟ (Αγεμώ, Αγεμόνας) χαραγμένη στο υποπόδιο είναι ένα επίθετο που σχετίζεται με τις δύο παραπάνω θεότητες. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.[9]

Η Ασέα διέθετε ακρόπολη και κάτω πόλη, και οι δύο οχυρωμένες. Τα ανώτερα τείχη χρονολογούνται στην κλασική εποχή, ενώ τα χαμηλότερα στον ύστερο 3ο αιώνα π.Χ.[1]

Στήν ευρύτερη περιοχή υπάρχουν ερείπια δύο δωρικών ναών. Στο όρος Γκράβαρη (αρχ. Βόρειον), στη θέση Βίγλα,[10] ο ναός αποδίδεται στην Αθηνά Σώτειρα και στον Ποσειδώνα, με βάση την πληροφορία του Παυσανία. Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, ιδρύθηκε από τον Οδυσσέα κατά την επιστροφή του από την Τροία[11][9]. Στην κορυφή του όρους Άγιος Ηλίας σώζονται τα ερείπια αρχαίου ναού αφιερωμένου πιθανόν στην Αθηνά[1][12][9]. To 2011 ανακαλύφθηκε το ιερό της Λυκοάτιδας Αρτέμιδας στους πρόποδες του όρους, στην Αγία Παρασκευή Αραχαμητών, γεγονός το οποίο οδήγησε στην ταύτιση με ασφάλεια του αρχαίου όρους Μαίναλος με το σημερινό βουνό του Άγιου Ηλία στους πρόποδες του οποίου βρίσκονται τα χωριά Αραχαμίτες, Κεραστάρι, Αθήναιον και Ασέα.[1][13][14]

Κατά τις ανασκαφές στην αρχαία Ασέα αποκαλύφθηκαν:

Τα ευρήματα φυλάσσονται στα Αρχαιολογικά Μουσεία Τρίπολης, Ναυπλίου και Αθηνών.

Ανασκαφές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες ανασκαφές πραγματοποιήθηκαν το 1936–1938 υπό τον Έρικ Χολμπεργκ από το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών. Νεότερες έρευνες έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος Asea Valley Survey (1994–1996, 1997, 2000–2012), υπό τη διεύθυνση της Jeannette Forsén, αποκαλύπτοντας συνεχή κατοίκηση της περιοχής από την παλαιολιθική περίοδο έως τα νεότερα χρόνια.[12][17][1]

Νεότερη χρήση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη ρωμαϊκή εποχή αναπτύχθηκαν αγροτικές επαύλεις γύρω από τον λόφο Παλαιόκαστρο, ενώ στη μεσαίωνη περίοδο ο χώρος οχυρώθηκε εκ νέου.[1] Το όνομα «Ασέα» αποδόθηκε στο σημερινό χωριό, σε ανάμνηση της αρχαίας πόλης.

Δείτε επίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 «Ασέα, Αρκαδία (1936–1938, 1994–1996, 1997, 2000–2012)». Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών. 4 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2024.
  2. ↑ Πausanias (1918). Περιήγησις Ἑλλάδος. 8. Harvard University Press. σελίδες 44.3–4.
  3. ↑ Forsén, Jeannette (2003). The Asea Valley Survey: An Arcadian Mountain Valley from the Palaeolithic Period Until Modern Times. Stockholm: Paul Åström Förlag. ISBN 9179160476.
  4. ↑ Unkel, I. (2014). «The environmental history of the last 6500 years in the Asea Valley (Peloponnese, Greece)». Zeitschrift für Geomorphologie 58 (2): 89–107. doi:10.1127/0372-8854/2014/s-00160.
  5. ↑ Smith, William (1854–1857). Dictionary of Greek and Roman Geography. 1. London: John Murray. σελίδες 125–126.
  6. ↑ Hansen, Mogens Herman (2004). An Inventory of Archaic and Classical Poleis. Oxford University Press. σελ. 267. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (βοήθεια)
  7. ↑ Strabo. Γεωγραφικά. 8. σελ. 3.12.
  8. ↑ Πausanias. Περιήγησις Ἑλλάδος. 8. σελ. 44.3.
  9. 1 2 3 4 Ρωμαίος, Κώστας (1957). «ΙΕΡΟΝ ΑΘΗΝΑΣ ΣΩΤΕΙΡΑΣ ΚΑΙ ΠΟΣΕΙΔΩΝΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΚΑΔΙΚΗΝ ΑΣΕΑΝ». Αρχαιολογική Επετηρίδα. https://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/9042/article.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Ανακτήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2025.
  10. ↑ Pausanias. Περιήγησις Ἑλλάδος. 8. σελ. 44.4.
  11. ↑ ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ (24 Νοεμβρίου 2008). «Ο ναός της Βίγλας και το «θεάρεστο» έργο της καταστροφής του». ΤΟ ΒΗΜΑ. Ανακτήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2025.
  12. 1 2 Forsén, Jeannette (2021). Agios Elias of Asea, Arcadia. From Early Sanctuary to Medieval Village. Swedish Institute at Athens. ISBN 9789179160661.
  13. ↑ «Βρέθηκε ναός της Άρτεμης στην ορεινή Αρκαδία». Αρχαιολογία Online. 18 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2023.
  14. 1 2 Forsén, Björn (2022). Mainalia : The forgotten history of an Arcadian tribe / Μαιναλία : Η ξεχασμένη ιστορία ενός αρκαδικού έθνους (δίγλωσση έκδοση, Ελληνικά-Αγγλικά). Athinai/Αθήνα: Melissa/Μέλισσα. σελ. 20. ISBN 978-960-204-439-1. 1373875832.
  15. ↑ WebOlution. «Αρχαία Ασέα». 520 Greeks. Ανακτήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2025.
  16. ↑ «The ancient statue of Asea». Asea Village. Ανακτήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2024.
  17. ↑ Forsén, Jeannette; Tatiana Smekalova, Esko Tikkala (2017). «The lower city of Asea, Arcadia: Results from a geophysical project 2001–2012». Opuscula 10: 153–163. doi:10.30549/opathrom-10-07.

Βιβλιογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Forsén, Jeannette & Björn Forsén (2003). Asea Valley Survey: An Arcadian Mountain Valley From The Palaeolithic Period Until Modern Times. Stockholm: Paul Åström Förlag. (ISBN 9179160476)
  • Forsén, Jeannette (ed.) (2021). Agios Elias of Asea, Arcadia: From Early Sanctuary to Medieval Village. Stockholm: Svenska Institutet i Athen. (ISBN 9789179160661)
  • Hansen, Mogens Herman & Nielsen, Thomas Heine (2004). An Inventory of Archaic and Classical Poleis. Oxford University Press. (ISBN 0-19-814099-1)
  • Pausanias. Περιήγησις Ἑλλάδος (8.44.3–4).
  • Strabo. Γεωγραφικά (8.3.12).


Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Ασέα_(αρχαία)&oldid=11557455"