Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής
| Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής | |
|---|---|
Αξονική τομογραφία απεικόνιση αποκατάστασης ενός ανευρύσματος κοιλιακής αορτής (λευκά βέλη) | |
| Ειδικότητα | Αγγειοχειρουργική |
| Συμπτώματα | Κανένα, πόνος στην κοιλιά, στην πλάτη ή στα πόδια[1][2] |
| Συνήθης έναρξη | Άνδρες άνω των 50 ετών[1] |
| Παράγοντες κινδύνου | Κάπνισμα, υψηλή αρτηριακή πίεση, άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις, οικογενειακό ιστορικό, σύνδρομο Μαρφάν[1][3][4] |
| Διαγνωστική μέθοδος | Ιατρική απεικόνιση (κοιλιακή αορτή διάμετρος > 3 εκατοστά)[1] |
| Πρόληψη | Απουσία καπνίσματος, θεραπεία παραγόντων κινδύνου[1] |
| Θεραπεία | Χειρουργική επέμβαση (ανοιχτή εγχείρηση ή ενδαγγειακή αποκατάσταση ανευρύσματος)[1] |
| Νοσηρότητα | ~5% (άνδρες άνω των 65 ετών)[1] 5M:F[5] |
| Θνησιμότητα | 167.000 ανευρύσματα αορτής (2017)[6] |
Το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής (AΚA) [7] είναι μια εντοπισμένη διεύρυνση της κοιλιακής αορτής, έτσι ώστε η διάμετρός της να είναι μεγαλύτερη από 3 εκατοστά ή περισσότερο από 50% σε σχέση με τη φυσιολογική.[1] Συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, εκτός από κατά τη διάρκεια της ρήξης.[1] Κάποιες φορές μπορεί να εμφανιστεί πόνος στην κοιλιά, στην πλάτη ή στα πόδια.[2] Μερικές φορές, μεγάλα ανευρύσματα μπορεί να γίνουν αισθητά πιέζοντας την κοιλιά.[2] Η ρήξη μπορεί να οδηγήσει σε πόνο στην κοιλιά ή στην πλάτη, σε χαμηλή αρτηριακή πίεση ή σε απώλεια συνείδησης, ενώ συχνά οδηγεί στον θάνατο.[1][8]
Τα ΑΚΑ εμφανίζονται πιο συχνά σε άτομα άνω των 50 ετών, σε άνδρες και σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό.[1] Επιπρόσθετοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν το κάπνισμα, την υψηλή αρτηριακή πίεση και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις.[3] Οι γενετικές παθήσεις που ενέχουν αυξημένο κίνδυνο περιλαμβάνουν το σύνδρομο Μαρφάν και το σύνδρομο Έλερς-Ντάνλος. Τα ΑΚΑ αποτελούν την πιο συχνή μορφή ανευρυσμάτων αορτής.[4] Περίπου το 85% εμφανίζεται κάτω από τα νεφρά, με το υπόλοιπο είτε στο ύψος των νεφρών είτε πάνω από αυτά.[1] Μερικές φορές, τα ΑΚΑ ανακαλύπονται κατά τη διερεύνηση κάποιου άλλου προβλήματος.[5] Στις Ηνωμένες Πολιτείες συνιστάται ο έλεγχος με υπερηχογράφημα κοιλίας για τους άνδρες ηλικίας 65 έως 75 ετών με ιστορικό καπνίσματος.[9] Στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σουηδία συνιστάται ο έλεγχος όλων των ανδρών άνω των 65 ετών.[1][10] Εφόσον βρεθεί κάποιο ανεύρυσμα, κατά κανόνα γίνονται σε τακτική βάση επιπλέον υπερηχητικές εξετάσεις.[2]
Η απουσία του καπνίσματος αποτελεί τον καλύτερο δυνατό τρόπο για την πρόληψη της νόσου.[1] Άλλες μέθοδοι πρόληψης περιλαμβάνουν τη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης, τη θεραπεία της υψηλής χοληστερόλης στο αίμα και τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.[1] Η χειρουργική επέμβαση συνιστάται συνήθως όταν η διάμετρος ενός AΚA αυξάνεται στα >5,5 εκατοστά στους άνδρες και στα >5,0 εκατοστά στις γυναίκες.[1] Άλλοι λόγοι για αποκατάσταση περιλαμβάνουν την παρουσία συμπτωμάτων και την ταχεία αύξηση του μεγέθους, που ορίζεται ως μεγαλύτερη από ένα εκατοστό τον χρόνο.[2] Η αποκατάσταση μπορεί να γίνει είτε με ανοιχτή χειρουργική επέμβαση είτε με ενδαγγειακή αποκατάσταση ανευρύσματος (EVAR).[1] Σε σύγκριση με την ανοιχτή χειρουργική επέμβαση, η EVAR ενέχει βραχυπρόθεσμα χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου και απαιτεί μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο, ωστόσο ενδέχεται να μην αποτελεί πάντα επιλογή.[1][11][12] Δεν φαίνεται να υπάρχει διαφορά μεταξύ των δύο όσον αφορά τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.[13] Οι επαναληπτικές επεμβάσεις είναι πιο συχνές με την EVAR.[14]
Τα ΑΚΑ επηρεάζουν το 2-8% των ανδρών άνω των 65 ετών.[1] Είναι πέντε φορές πιο συχνά στους άνδρες.[5] Σε όσους έχουν ανεύρυσμα μικρότερο των 5,5 εκατοστών, ο κίνδυνος ρήξης εντός του επόμενου έτους βρίσκεται κάτω από το 1%.[1] Ανάμεσα σε εκείνους με ανεύρυσμα μεταξύ 5,5 και 7 εκατοστών, ο κίνδυνος βρίσκεται περίπου στο 10%, ενώ για εκείνους με ανεύρυσμα μεγαλύτερο από 7 εκατοστά, ο κίνδυνος βρίσκεται περίπου στο 33%.[1] Η πιθανότητα θανάτου σε περίπτωση ρήξης ανέρχεται στο 85% με 90%.[1] Κατά τη διάρκεια του 2017, τα ανευρύσματα αορτής οδήγησαν σε περίπου 167.000 θανάτους, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν ηλικιωμένων ανδρών.[6] Ο αριθμός αυτός ήταν μεγαλύτερος από τους περίπου 100.000 το 1990, ελαφρώς μειωμένος στις ανεπτυγμένες χώρες αλλά με αυξανόμενη τάση στις αναπτυσσόμενες χώρες με δημογραφική γήρανση.[6] Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα ΑΚΑ οδήγησαν το 2009 σε 10.000 με 18.000 θανάτους.
Αναφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Kent KC (27 Νοεμβρίου 2014). «Clinical practice. Abdominal aortic aneurysms.». The New England Journal of Medicine 371 (22): 2.101–8. doi:. PMID 25427112.
- 1 2 3 4 5 «Abdominal aortic aneurysm». Am Fam Physician 73 (7): 1.198–204. 2006. PMID 16623206.
- 1 2 Wittels K (Νοέμβριος 2011). «Aortic emergencies.». Emergency Medicine Clinics of North America 29 (4): 789–800, vii. doi:. PMID 22040707.
- 1 2 «Aortic Aneurysm Fact Sheet». cdc.gov. 22 Ιουλίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε 3 February 2015 στο Wayback Machine.
- 1 2 3 Bunce, Nicholas H.· Ray, Robin (2020). «30. Cardiology». Στο: Feather, Adam, επιμ. Kumar and Clark's Clinical Medicine (στα Αγγλικά) (10η έκδοση). Elsevier. σελίδες 1.129–1.130. ISBN 978-0-7020-7870-5. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2022.
- 1 2 3 Wei, Linyan; Bu, Xiang; Wang, Xiqiang; Liu, Jing; Ma, Aiqun; Wang, Tingzhong. «Global Burden of Aortic Aneurysm and Attributable Risk Factors from 1990 to 2017». Global Heart 16 (1): 35. doi:. ISSN 2211-8160. PMID 34040948. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26-01-2022. https://web.archive.org/web/20220126092055/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8103850/. Ανακτήθηκε στις 26-01-2022. Σφάλμα στο πρότυπο webarchive: Ελέγξτε την τιμή
|url=. Empty. - ↑ Logan, Carolynn M.· Rice, M. Katherine (1987). Logan's Medical and Scientific Abbreviations. Φιλαδέλφεια: J. B. Lippincott Company. σελ. 3. ISBN 978-0-397-54589-6.
- ↑ «Abdominal emergencies in the geriatric patient.». International Journal of Emergency Medicine 7 (1): 43. 2014. doi:. PMID 25635203.
- ↑ LeFevre ML (19 Αυγούστου 2014). «Screening for abdominal aortic aneurysm: U.S. Preventive Services Task Force recommendation statement.». Annals of Internal Medicine 161 (4): 281–90. doi:. PMID 24957320.
- ↑ Svensjö, S; Björck, M; Wanhainen, A (Δεκέμβριος 2014). «Update on screening for abdominal aortic aneurysm: a topical review.». European Journal of Vascular and Endovascular Surgery 48 (6): 659–67. doi:. PMID 25443524.
- ↑ «Open versus Endovascular Repair of Abdominal Aortic Aneurysm in the Elective and Emergent Setting in a Pooled Population of 37,781 Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis.». ISRN Cardiology 2014: 149243. 2014. doi:. PMID 25006502.
- ↑ «Elective endovascular vs. open repair for abdominal aortic aneurysm in patients aged 80 years and older: systematic review and meta-analysis.». European Journal of Vascular and Endovascular Surgery 42 (5): 571–6. Νοέμβριος 2011. doi:. PMID 21820922.
- ↑ «Endovascular repair of abdominal aortic aneurysm.». The Cochrane Database of Systematic Reviews 1 (1): CD004178. 23 Ιανουαρίου 2014. doi:. PMID 24453068.
- ↑ «Endovascular aneurysm repair (EVAR) follow-up imaging: the assessment and treatment of common postoperative complications.». Clinical Radiology 70 (2): 183–196. Φεβρουάριος 2015. doi:. PMID 25443774.