close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αμπερντίν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Αμπερντήν)

Συντεταγμένες: 57°9′N 2°6′W / 57.150°N 2.100°W / 57.150; -2.100

Αμπερντίν
Image
Image
Σημαία		Image
Έμβλημα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Αμπερντίν
57°9′0″N 2°6′0″W
Image
ΧώραΗνωμένο Βασίλειο[1]
Διοικητική υπαγωγήΠόλη του Αμπερντίν
Ίδρυση1175
Έκταση65,1 km²
Πληθυσμός200.680 (2016)
Ταχ. κωδ.AB10-AB13 (parte), AB15, AB16, AB22-AB25
Τηλ. κωδ.1224
Ζώνη ώραςΜέσος χρόνος Γκρίνουιτς
UTC±00:00 (επίσημη ώρα)
UTC+01:00 (θερινή ώρα)
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )

Το Αμπερντίν (αγγλικά: Aberdeen‎‎ προφορά (βοήθεια·πολυμέσα), σκωτικά γαελικά: Obar Dheathain) είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Σκωτίας και μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα της Σκωτίας και αποτελεί μια απο τις 32 τοπικές αρχές της χώρας. Το 2024 ο πληθυσμός της πόλης ανερχόταν στους 231.780 κατοίκους.

Η πόλη του Αμπερντίν, ήδη από τον δωδέκατο αιώνα ήταν σημαντικό οικονομικό κέντρο και μετά την ανακάλυψη πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα το 1969, το Αμπερντίν έγινε γνωστό ως η παραθαλάσσια πρωτεύουσα πετρελαίου της Ευρώπης.[2]

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή του Αμπερντίν κατοικούν άνθρωποι εδώ και τουλάχιστον 8.000 χρόνια.[3] Η πόλη ξεκίνησε ως δύο ξεχωριστές ελεύθερες πόλεις, το Παλιό Αμπερντίν στις εκβολές του ποταμού Ντον, και το Νέο Αμπερντίν, ένας αλιευτικός και εμπορικός οικισμός.[4] Το πρώτο καταστατικό της πόλης χορηγήθηκε από τον Γουλιέλμο τον Λέοντα το 1179 και επιβεβαίωνε τα δικαιώματα που παραχωρήθηκαν από τον Δαυίδ Α΄ της Σκωτίας.[5]

Το 1214, οι κάτοικοι του Αμπερντίν έλαβαν βασιλικό καταστατικό από τον Αλέξανδρο Β΄ της Σκωτίας που τους έδινε το αποκλειστικό δικαίωμα να σχηματίσουν συντεχνία. Αυτό το σώμα ασκούσε εξουσία στη σύνθεση του τοπικού συμβουλίου και στις υποθέσεις της πόλης. Οι αστοί της Συντεχνίας ήταν αναπόσπαστο μέρος του συμβουλίου για περισσότερα από 700 χρόνια και έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και εξέλιξη της πόλης. Το 1319, ο Ροβέρτος Μπρους μετέτρεψε το Αμπερντίν σε μια ιδιόκτητη και οικονομικά ανεξάρτητη κοινότητα.

Πόλεμοι και σύγχρονη ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια των πολέμων της Σκωτικής Ανεξαρτησίας, το Αμπερντίν βρισκόταν υπό αγγλική κυριαρχία, οπότε ο Ρόμπερτ Μπρους πολιόρκησε το Κάστρο του Αμπερντίν πριν το καταστρέψει το 1308, εκτελόντας την αγγλική φρουρά. Η πόλη κάηκε από τον Εδουάρδο Γ΄ της Αγγλίας το 1336, αλλά ξαναχτίστηκε, επεκτάθηκε και οχυρώθηκε.

Ένα ξέσπασμα βουβωνικής πανώλης το 1687 και το 1688 σκότωσε το 8,5% του πληθυσμού, προσθέτοντας στις οικονομικές και δημογραφικές ζημιές που προκλήθηκαν από τις επιδρομές που υπέστη η πόλη μερικά χρόνια νωρίτερα.[6] Τα δαπανηρά έργα υποδομής οδήγησαν την πόλη στην πτώχευση το 1817 κατά τη διάρκεια της Μετα-Ναπολεόντειας ύφεσης, μιας οικονομικής ύφεσης αμέσως μετά τους Ναπολεόντειους Πολέμους, αλλά η ευημερία της πόλης ανέκαμψε αργότερα.

Η αυξανόμενη οικονομική σημασία του Αμπερντίν και η ανάπτυξη της ναυπηγικής και της αλιευτικής βιομηχανίας οδήγησαν στην κατασκευή του σημερινού λιμανιού. Ο φωτισμός των δρόμων με φυσικό αέριο άρχισε το 1824 και η βελτιωμένη παροχή νερού το 1830.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το Αμπερντίν δέχτηκε 32 επιθέσεις από τη γερμανική Βέρμαχτ. Μία από τις πιο καταστροφικές επιθέσεις ήταν την Τετάρτη 21 Απριλίου 1943, όταν 29 βομβαρδιστικά αεροσκάφη που ήρθαν από το Σταβάνγκερ της Νορβηγίας επιτέθηκαν στην πόλη το βράδυ.[7] Συνολικά 98 πολίτες και 27 στρατιώτες σκοτώθηκαν και 12.000 σπίτια υπέστησαν ζημιές, μετά από ρίψη 127 εμπρηστικών και εκρηκτικών βομβών.[8]

Γεωγραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χτισμένη ανάμεσα σε δύο εκβολές ποταμών, η πόλη έχει μικρή φυσική έκθεση σε βραχώδες υπόστρωμα. Η πόλη είναι χτισμένη σε πολλούς λόφους και σε σύγκριση με την ηπειρωτική Ευρώπη, το Αμπερντίν βρίσκεται βορειότερα από σχεδόν όλη τη Δανία και μεγάλο μέρος της νότιας Σουηδίας, καθώς βρίσκεται ακριβώς νότια του Γκέτεμποργκ από άποψη γεωγραφικού πλάτους.

Κλίμα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Αμπερντίν χαρακτηρίζεται από Ωκεάνιο κλίμα, με πολύ ηπιότερες χειμερινές θερμοκρασίες από ότι θα περίμενε κανείς για τη βόρεια τοποθεσία του. Ωστόσο, στατιστικά, εξακολουθεί να είναι η πιο κρύα πόλη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ειδικά κατά τη διάρκεια του Δεκεμβρίου, η διάρκεια της ημέρας είναι πολύ σύντομη, με μέσο όρο 6 ώρες και 41 λεπτά μεταξύ ανατολής και δύσης του ηλίου κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο.[9]

Καθώς ο χειμώνας προχωρά, η διάρκεια της ημέρας αυξάνεται αρκετά γρήγορα, φτάνοντας τις 8 ώρες και 20 λεπτά μέχρι το τέλος Ιανουαρίου. Κατά το θερινό ηλιοστάσιο, οι ημέρες έχουν διάρκεια περίπου 18 ώρες, με 17 ώρες και 55 λεπτά μεταξύ ανατολής και δύσης του ηλίου. Κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής του χρόνου, το οριακό λυκαυγές διαρκεί όλη τη νύχτα.[9]

Κλιματικά δεδομένα Αεροδρόμιο του Αμπερντήν, 1991–2020 μέσες, ακραίες 1960–
Μήνας Ιαν Φεβ Μάρ Απρ Μάι Ιούν Ιούλ Αύγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) 17.2 17.2 21.6 23.7 24.4 26.7 29.8 29.7 27.0 22.1 18.8 15.1 29,8
Μέση Μέγιστη °C (°F) 6.8 7.3 9.1 11.2 13.9 16.3 18.5 18.3 16.1 12.6 9.2 6.9 12,18
Μέση Μηνιαία °C (°F) 3.9 4.2 5.6 7.6 10.0 12.7 14.8 14.6 12.6 9.5 6.2 3.9 8,80
Μέση Ελάχιστη °C (°F) 1.0 1.1 2.1 3.9 6.0 9.0 11.0 10.8 9.1 6.3 3.1 0.9 5,36
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) −19.3 −18.2 −15.8 −6.8 −4.2 −0.3 0.1 −0.2 −2.4 −4.4 −15.6 −18.1 −19,3
Υετός mm (ίντσες) 67,8 59,4 54,4 57,6 54 68,9 70,8 68,3 60,7 99,9 93 77,7 832,5
% υγρασίας 83 81 79 78 78 78 78 80 81 83 83 83 80,4
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων (≥ 1.0 mm) 12.5 11.1 11.0 11.2 10.3 11.6 12.2 10.8 10.4 14.5 14.5 12.8 142,9
Μέσες ημέρες χιονόπτωσης 8 7 6 4 0 0 0 0 0 0 3 6 34
Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας 60.5 85.4 125.5 153.9 202.7 163.5 162.4 156.7 125.1 95.0 68.1 48.5 1.447,3
Ποσοστό πιθανής ηλιοφάνειας 26 30 33 36 38 33 34 35 32 29 26 22 374
Πηγή #1: Met Office[10] NOAA (σχετική υγρασία και ημέρες χιονιού 1961–1990)[11] Infoclimat[12]
Πηγή #2: Royal Netherlands Meteorological Institute[13]

Οικονομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραδοσιακά, το Αμπερντίν ήταν κέντρο αλιείας, υφαντουργίας, ναυπηγικής και χαρτοποιίας. Αυτές οι βιομηχανίες έχουν σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί. Οι εξελίξεις υψηλής τεχνολογίας στον κλάδο σχεδιασμού και ανάπτυξης ηλεκτρονικών ειδών αλλά και η έρευνα στη βιομηχανία πετρελάιου, οι οποίες ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την οικονομική ανάπτυξη του Αμπερντίν, αποτελούν πλέον σημαντικά μέρη της οικονομίας της πόλης.[14]

Γκρίζος γρανίτης εξορύσσοταν στο λατομείο Rubislaw της πόλης για περισσότερα από 300 χρόνια. Ο γρανίτης του Αμπερντίν χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του Βρετανικού Κοινοβούλιου και της γέφυρας Γουότερλου στο Λονδίνο.

Το Αμπερντίν ήταν ένα σημαντικό ναυτικό κέντρο καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, όταν μια ομάδα τοπικών επιχειρηματιών έφτιαξε το πρώτο ατμοκίνητο αλιευτικό. Η βιομηχανία ατμοπλοΐας επεκτάθηκε και μέχρι το 1933 το Αμπερντίν ήταν το κορυφαίο αλιευτικό λιμάνι της Σκωτίας, απασχολώντας σχεδόν 3.000 άνδρες με 300 σκάφη που έπλεαν από το λιμάνι του.

Το 2012, η ​​HSBC χαρακτήρισε το Αμπερντίν κορυφαίο επιχειρηματικό κέντρο και μία από τις οκτώ «υπερπόλεις» που ηγούνται της οικονομίας του Ηνωμένου Βασιλείου, γεγονός που το καθιστά τη μόνη πόλη στη Σκωτία που έχει χαρακτηριστεί έτσι.[15] Στοιχεία που δημοσιεύθηκαν το 2016 κατέταξαν το Αμπερντίν ως την δεύτερη πόλη σε μεγαλύτερο αριθμό διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ανά άτομο στο Ηνωμένο Βασίλειο.[16] Το 2018, το Αμπερντίν αναδείχθηκε η καλύτερη πόλη στο Ηνωμένο Βασίλειο για την έναρξη επιχείρησης, σύμφωνα με μελέτη που δημοσίευσε η εταιρεία πληρωμών με κάρτα Paymentsense.[17]

Πέντε από τις δέκα κορυφαίες επιχειρήσεις της Σκωτίας εδρεύουν στο Αμπερντίν, αποφέροντας κέρδος άνω των 2,4 δισεκατομμυρίων λιρών. Παράλληλα, 29 από τις 100 κορυφαίες επιχειρήσεις της Σκωτίας εδρεύουν στο Αμπερντίν με ποσοστό απασχόλησης 77,9% καθιστώντας την τη δεύτερη υψηλότερη πόλη του Ηνωμένου Βασιλείου σε απασχόληση.[18]

Φωτογραφίες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ (Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά) archINFORM. 816. Ανακτήθηκε στις 5  Νοεμβρίου 2018.
  2. ↑ Shepherd, Mike (2015). Oil Strike North Sea: A first-hand history of North Sea oil. Luath Press.
  3. ↑ «Welcome to Aberdeen». Aberdeen Accommodation Index. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Δεκεμβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2007.
  4. ↑ New Aberdeen Αρχειοθετήθηκε 16 October 2019 στο Wayback Machine., Gazetteer for Scotland
  5. ↑ Kennedy, William (1818). Annals of Aberdeen, from the reign of King William the Lion. 1. A. Brown & Co. σελ. 8. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2023.
  6. ↑ Jillings, K. (1 Αυγούστου 2010). «Aberdeen's Plague Epidemic of 1647–48». Scottish Medical Journal 3 (55): 43–45. doi:10.1258/rsmsmj.55.3.43. PMID 20795518. https://journals.sagepub.com/doi/10.1258/rsmsmj.55.3.43?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori%3Arid%3Acrossref.org&rfr_dat=cr_pub++0pubmed. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2023.
  7. ↑ "The Aberdeen Mittwoch Blitz – Wednesday 21st April 1943" Αρχειοθετήθηκε 5 January 2013 στο Wayback Machine., The Doric Columns.
  8. ↑ «The Aberdeen Blitz of 1943 left the City in ruins and death all around». Press and Journal. 20 Απριλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2022.
  9. 1 2 «Sunrise and sunset for Aberdeen». Sunrise and Sunset. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Οκτωβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2015.
  10. ↑ «Aberdeen Airport 1991–2020 averages». Met Office. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαρτίου 2019. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021.
  11. ↑ «Aberdeen Airport climate normals 1961–1990». Met Office. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Σεπτεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2019.
  12. ↑ «Climatologie de l'année à Aberdeen / Dyce» (στα Γαλλικά). Infoclimat. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2023.
  13. ↑ «Indices Data – Aberdeen Dyce Station 1825». KNMI. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2019.
  14. ↑ «A burst of energy in Europe's oil capital». BBC News. 12 Νοεμβρίου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2007.
  15. ↑ «Aberdeen named among 'Supercities' by HSBC». BBC News. 19 Οκτωβρίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2012.
  16. ↑ «Anti-gravity machine among inventions making Aberdeen a leader in patents race». Evening Express. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2016.
  17. ↑ Keith Findlay (8 Ιανουαρίου 2018). «Why the Granite City is the best place to launch new business». The Press and Journal. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2018.
  18. ↑ «Invest Aberdeen Facts & Figures». Aberdeen Invest Live Visit. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2013.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Αμπερντίν&oldid=11469816"