Бүген 2026 елның 18 апрель көне (Шимбә) – Вакыт 05:44 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бөтендөнья үзешчән радио көне, Бразилиядә — Милли балалар әдәбияты, Зимбабведа — Бәйсезлек, Иранда — Армия, Россия Федерациясендә — Русия хәрби даны, Япониядә — Кәшеф, ЮНЕСКОда — Халыкара һәйкәлләр һәм тарихи урыннар көне, һ.б.

1881 — Лондонда үз заманы өчен иң зур табигать белеме музее ачыла.

1889 — бөек татар мәгърифәтчесе Шиһабетдин Мәрҗани вафат.
1902 — җинаятьчене табу өчен беренче тапкыр дактилоскопия кулланыла.
1920 — татар драматургы Габделрәүф Ниязбаев бакыйлыкка күчә.
1922 — Мәскәүдә беренче автобус йөри башлый.
1923 — татар язучысы, әдәбият галиме Ибраһим Нуруллин туа.
1946 — Женева каласында Милләтләр Лигасын бетерү турында игълан ителә.
1949 — Ирландия Британ Дуслыгыннан чыга һәм үзен җөмһүрият итеп игълан итә.
1953 — «Татарстан яшьләре»нең 1990-2017 еллардагы баш мөхәррире Исмәгыйль Шәрәфиев дөньяга килә.
1955 — алман физик-теоретигы Альберт Эйнштейн дөнья куя.
2002 — Норвегия сәяхәтчесе Тур Хейердал вафат.
2025 — әдәбият галиме, археограф, текстолог Марсель Әхмәтҗанов дөнья куя.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Сайланган мәкалә

Ринат Нуруллин (рус. Риннат Галеевич Нуруллин) — балалар шагыйре, язучы, тәрҗемәче, татар галиме, Татарстанның атказанган уйлап табучысы, техник фәннәр кандидаты. Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (2011), Шәйхи Маннур исемендәге премия лауреаты (2017), Ю. И. Островский исемендәге премия лауреаты (2017).

1954 елның 20 августында Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районы Зур Мәшләк авылында дөньяга килә. 1961 елда ул Зур Мәшләк авылының башлангыч мәктәбенә беренче сыйныфка укырга бара. 1962 елда аларның гаиләсе Иркутск өлкәсенә күчеп китә (Бохан районының Усть-Укыр һәм Хинь авылларында яшиләр). 1965 елда Нуруллиннар гаиләсе Котлы Бөкәш авылына кайтып урнаша. 1967 елда Ринат «Артек» пионерлар лагеренә юллама белән бүләкләнә. 1971 елда Ринат Нуруллин 48нче номерлы Котлы Бөкәш урта мәктәбен тәмамлый һәм Котлы Бөкәш «Сельхозтехника» бүлекчәсенең моторлар ремонтлау цехында слесарь булып эшли башлый. 1972-1977 елларда Казан авыл хуҗалыгы институтының механика факультетында белем ала. 1977 елдан алып 1982 елга кадәр «Сельхозтехника» дәүләт комитетына караган Стандартлаштыру һәм метрология лабораториясендә өлкән инженер һәм, соңрак, төркем җитәкчесе булып эшли, әмма 1978-1979 елларда Байкал арты хәрби округында (Песчанка, Кяхта һәм Сретенск торак пунктларында урнашкан хәрби частьләрдә) танкист булып хезмәт итә. Соңрак Татарстан Мелиорация hәм су хуҗалыгы министрлыгында (1982-1985 елларда), СССР фәннәр академиясенең Казан физика-техника институтында (1985-1987 елларда), Казан химия-технология институтында (1988-1990 елларда) инженерлык белгечлеге юнәлешендә эшли.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Җир йөзендәге меңнән артык мәдәният һәм табигать объекты Бөтендөнья мирасы статусына ия.
Речь посполита атамасы — ул лат. Res publica төшенчәсенең полякчага тәрҗемәсе.
Борын заманнарда һәр мари кешесе Кугу-Юмога бер сыер яки бер ат корбан китерергә тиеш була.
Президент Дж. Буш башлаган, 2020 елга Айда беренче базалар төзүгә юнәлтелгән программасын аның дәвамчысы 2009 елда кире какты.
Шакирҗан Таһири — татарлардан иң беренче дипломлы рәссам.
Хәй Мушинский — ТАССРның беренче һөнәри фокусчы артисты.
Гади пальма мае башка үсемлек майлары арасында үзенең югары эрү температурасы белән аерылып тора.
Әстерхан чикләвегенең ватаны — Әстерхан да, Греция дә түгел.
Мәскәү таксистлары Uber хезмәтен «иң зур канунсыз пассажирлар ташучы» дип атый.
«Рухнамә»дә башка төрки халыкларның казанышларын һәм тарихын төрекмәннәр файдасына «хосусыйлаштыру» омтылышы аермачык күренеп тора.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Жан-Батист Жозеф Фурье (фр. Jean-Baptiste Joseph Fourier) — француз математигы һәм физигы. Жан-Батист Жозеф Фурье тегүче гаиләсендә 15 баланың 12нчесе булып (әтисенең икенче никахында 9 нчы бала) дөньга килә. Аның әтисе чыгышы буенча Лотарингиядәге кечкенә шәһәрчектә кибетче гаиләсеннән. XVI—XVI гасырларда Жан-Батист Жозеф Фурьенең икетуган бабасы Пьер Фурье контрреформациядә танылган фигураларның берсе була. Аның әнисе Эдме 1777 елда вафат була. Ул вакытта Фурьега 9 яшь булган. Шул ук елны әтисе дә вафат була. Чиркәү музыканты җитәкчелек иткән үзенең мәктәбендә Фурье француз һәм латин телләрен өйрәнү буенча үзенең уңышларын күрсәтә. 12 яшендә Осер епискобы ярдәме белән Фурьены бенедиктиннар монастыре каршындагы хәрби мәктәпкә урнаштыралар. 13 яшьтә Фурье математика белән кызыксына, ә 14 яшендә инде ул Безуның 6 томлык «Математика курсын» үзләштерә. ↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Сайланган cоңгы портал:	Дөнья дәүләтләре / Россия Федерациясе
Сайланган cоңгы исемлек:	Үрмәкүчсыман буынтыкаяклылары / Linyphiidae гаиләлеге төрләре исемлеге

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 59 994 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 113 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 8 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы