Πρόεδρος της Αιθιοπίας
| Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας Όνομα στις εθνικές γλώσσες
| |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Προσφώνηση | Εντιμότατος Πρόεδρος (Εντός Αιθιοπίας) Κύριε Πρόεδρε (Άτυπα) Η Αυτού Εξοχότης (Διπλωματικά) | ||||||||||
| Κατοικία | Εθνικό Παλάτι, Αντίς Αμπέμπα | ||||||||||
| Διορισμός από | Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση | ||||||||||
| Διάρκεια θητείας | Έξι έτη | ||||||||||
| Αρχικός κάτοχος | Νεγκάσο Γκιντάντα (FDRE) Μενγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ (PDRE) Αμάν Αντόμ (PMGSE) | ||||||||||
| Δημιουργία | 15 Σεπτεμβρίου 1974 (de facto) 10 Σεπτεμβρίου 1987 (de jure) | ||||||||||
| Αναπληρωτής | Καταργήθηκε, Αντιπρόεδρος της Αιθιοπίας | ||||||||||
| Μισθός | 45.270 USD ετησίως | ||||||||||
| Ιστοσελίδα | Επίσημος ιστότοπος | ||||||||||
Ο πρόεδρος της Αιθιοπίας είναι ο αρχηγός κράτους της Αιθιοπίας. Η θέση είναι σε μεγάλο βαθμό τελετουργική, με την εκτελεστική εξουσία να ανατίθεται στο Υπουργικό Συμβούλιο υπό την προεδρία του πρωθυπουργού. Ο σημερινός πρόεδρος είναι ο Τάγιε Άτσκε Σελασιέ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα στις 7 Οκτωβρίου 2024. Οι πρόεδροι εκλέγονται από την Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση για έξι έτη.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο ρόλος του αρχηγού κράτους της Αιθιοπίας εξελίχθηκε και άλλαξε μέσα από τον πολιτικό μετασχηματισμό της χώρας. Ο Αυτοκράτορας της Αιθιοπίας ήταν ο αρχηγός κράτους της Αιθιοπίας πριν από την επανάσταση του 1974. Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1974 και την κατάργηση των μοναρχιών της Αιθιοπίας, ο ρόλος του αρχηγού κράτους εκπληρωνόταν από τον πρόεδρο της Προσωρινής Στρατιωτικής Κυβέρνησης της Σοσιαλιστικής Αιθιοπίας ως de facto πρόεδρος της Αιθιοπίας.
Προσωρινή Στρατιωτική Κυβέρνηση της Σοσιαλιστικής Αιθιοπίας (PMGSE) – (1974–1987)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο πρόεδρος της Προσωρινής Στρατιωτικής Κυβέρνησης της Σοσιαλιστικής Αιθιοπίας ήταν αρχηγός κράτους και de facto πρόεδρος της Αιθιοπίας. Ο πρώτος πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης ήταν ο Αντιστράτηγος Αμάν Αντόμ, ο οποίος ήταν επίσης αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Αιθιοπικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Λαϊκή Λαοκρατική Δημοκρατία της Αιθιοπίας (PDRE) – (1987–1991)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η προεδρία δημιουργήθηκε επίσημα από το Σύνταγμα της Αιθιοπίας του 1987, το οποίο ίδρυσε τη Λαϊκή Λαοκρατική Δημοκρατία της Αιθιοπίας. Ο πρόεδρος εκλεγόταν για πενταετή θητεία από το Εθνικό Σένγκο (νομοθετικό σώμα), χωρίς περιορισμούς θητειών. Ο πρόεδρος ήταν ο επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας της Αιθιοπίας. Ο πρόεδρος ήταν επίσης ο πρόεδρος του Συμβουλίου του Κράτους, το οποίο προήδρευε ως νομοθέτης κατά τη διάρκεια των διακοπών του Σένγκο. Ο πρόεδρος είχε εκτελεστική εξουσία να κυβερνά με διατάγματα εάν χρειαζόταν και ήταν επίσης ο αρχιστράτηγος των Αιθιοπικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο μόνος πρόεδρος υπό το Σύνταγμα του 1987 ήταν ο Μενγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ από το 1987 έως το 1991. Μετά τη φυγή του Μενγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ στην εξορία, ο Τεσφάγιε Γκεμπρέ Κιντάν υπηρέτησε ως προσωρινός πρόεδρος της Αιθιοπίας για έξι μόνο ημέρες.
Μεταβατική Κυβέρνηση της Αιθιοπίας (TGE) – (1991–1995)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το τέλος του Αιθιοπικού Εμφυλίου Πολέμου στις 28 Μαΐου 1991 είχε ως αποτέλεσμα το τέλος του συντάγματος της Λαϊκής Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας. Ένα νέο προσωρινό σύνταγμα και η Μεταβατική Κυβέρνηση της Αιθιοπίας σχηματίστηκαν. Η Μεταβατική Κυβέρνηση της Αιθιοπίας ήταν ένα de facto ημιπροεδρικό σύστημα με τον πρόεδρο ως αρχηγό κράτους και τον πρωθυπουργό ως αρχηγό της κυβέρνησης. Κατά τη διάρκεια της Μεταβατικής Κυβέρνησης, η προεδρία είχε εκτελεστικές εξουσίες, συμπεριλαμβανομένου του διορισμού και της παύσης του πρωθυπουργού και του αρχιστρατήγου των Αιθιοπικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο μόνος πρόεδρος που υπηρέτησε κατά τη διάρκεια της Μεταβατικής Κυβέρνησης ήταν ο Μέλες Ζενάουι.
Ομοσπονδιακή Δημοκρατική Δημοκρατία της Αιθιοπίας (FDRE) – (1995–σήμερα)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα σχέδιο νέου συντάγματος ανακηρύχθηκε το 1995 ως το Σύνταγμα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας. Το Σύνταγμα του 1995 μετέτρεψε την Αιθιοπία σε κοινοβουλευτική δημοκρατία, η οποία ουσιαστικά κατέστησε την προεδρία έναν τελετουργικό και υπερκομματικό αρχηγό κράτους.
Το Σύνταγμα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας αναθέτει ρητά την εκτελεστική εξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιο και ονομάζει τον πρωθυπουργό ως επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας και de jure αρχιστράτηγος των Αιθιοπικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ωστόσο, ο πρόεδρος προεδρεύει ως τελετουργικός αρχιστράτηγος των Αιθιοπικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο πρώτος πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας ήταν ο Νεγκάσο Γκιντάντα, ο οποίος υπηρέτησε από το 1995 έως το 2001. Η Σάλε-Γουόρκ Ζέουντε ήταν η πρώτη γυναίκα πρόεδρος που υπηρέτησε από το 2018 έως το 2024. Ο σημερινός πρόεδρος είναι ο Τάγιε Άτσκε Σελασιέ από τις 7 Οκτωβρίου 2024.
Υποψηφιότητες και διορισμός του προέδρου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση ορίζει τον υποψήφιο για την προεδρία.[1] Η προεδρική θητεία δεν συνδέεται με εκείνη της Ομοσπονδιακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης για να διασφαλιστεί η συνέχεια στην κυβέρνηση και ο μη κομματικός χαρακτήρας του αξιώματος.
Η θητεία του προέδρου είναι έξι έτη. Από το 2021 δεν υπάρχουν όρια θητειών για τον πρόεδρο στο Σύνταγμα της Αιθιοπίας.[2] Μετά την εκλογή σύμφωνα με το σύνταγμα, ο πρόεδρος, πριν ξεκινήσει την ευθύνη του, παρουσιάζεται ενώπιον της Ομοσπονδιακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης και προβαίνει σε δήλωση πίστης στο Σύνταγμα και στον λαό της Αιθιοπίας με τα ακόλουθα λόγια:
«Εγώ......., όταν κατά την ημερομηνία αυτή ξεκινώ την ευθύνη μου ως Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας, υπόσχομαι να εκτελέσω πιστά την υψηλή ευθύνη που μου ανατέθηκε».[1]
Εξουσίες και καθήκοντα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Αιθιοπικό Σύνταγμα του 1995 ορίζει τα καθήκοντα και τις εξουσίες του προέδρου της δημοκρατίας στα οποία περιλαμβάνονται τα εξής:[1]
Ο πρόεδρος κηρύσσει την έναρξη της κοινής συνόδου της Ομοσπονδιακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης κατά την έναρξη των ετήσιων συνόδων τους.
Ο πρόεδρος δημοσιεύει στην Εφημερίδα Negarit Gazeta τους νόμους και τις διεθνείς συμφωνίες που εγκρίνονται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων του Λαού σύμφωνα με το Σύνταγμα.
Ο πρόεδρος, κατόπιν εισήγησης του πρωθυπουργού, διορίζει πρεσβευτές και άλλους απεσταλμένους για την εκπροσώπηση της χώρας στο εξωτερικό.
Ο πρόεδρος δέχεται τα διαπιστευτήρια ξένων πρεσβευτών και ειδικών απεσταλμένων.
Ο πρόεδρος απονέμει μετάλλια, βραβεία και δώρα σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες που ορίζει ο νόμος.
Ο πρόεδρος, κατόπιν εισήγησης του πρωθυπουργού, απονέμει ανώτατους στρατιωτικούς τίτλους και βραβεία.
Ο πρόεδρος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες που ορίζει ο νόμος, χορηγεί χάρη.
Οι εξουσίες και τα καθήκοντα του προέδρου δεν χρειάζεται να προσυπογράφονται από τον πρωθυπουργό για να είναι έγκυρα. Όλοι οι αναφερόμενοι ρόλοι είναι αυτόνομες εξουσίες του προέδρου. Ο πρόεδρος εκπροσωπεί τη χώρα σε διάφορες αντιπροσωπείες, συναντήσεις και διεθνείς πλατφόρμες που μπορεί να απαιτούν την παρουσία του αρχηγού κράτους.
Διαδοχή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εάν ο πρόεδρος αδυνατεί να προεδρεύσει και να ασκήσει τα καθήκοντά του λόγω ασθένειας, θανάτου, παραίτησης, καταδίκης ή καθαίρεσης, τα δύο σώματα της Ομοσπονδιακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης θα ορίσουν αμέσως έναν ενεργούντα πρόεδρο. Σε διάστημα που δεν υπερβαίνει τη μία εβδομάδα, η Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση θα συνέλθει σε έκτακτη σύνοδο για να εκλέξει τον διάδοχο και να ανακηρύξει τον νέο πρόεδρο.[3]
Ασφάλεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο πρόεδρος της Αιθιοπίας προστατεύεται από τη Ρεπουμπλικανική Φρουρά, η οποία είναι μια ειδική ένοπλη μονάδα των Αιθιοπικών Ενόπλων Δυνάμεων. Η Μονάδα Αντιμετώπισης Στρατιωτικών Απειλών της Ρεπουμπλικανικής Φρουράς είναι υπεύθυνη για την προστασία του προεδρικού μεγάρου, κοινώς γνωστού ως Παλάτι του Ιωβηλαίου. Η μονάδα φέρει βαρέα τουφέκια εφόδου, όπως τα ισραηλινής κατασκευής Tavor-21 και τα αμερικανικά M-4, καθώς και σκοπευτές μεγάλου βεληνεκούς που μπορούν να διαπεράσουν αλεξίσφαιρα τζάμια. Η Ρεπουμπλικανική Φρουρά χρησιμοποιεί επίσης ελικόπτερα καθώς και θωρακισμένα οχήματα.
Τελευταία εκλογή (2024)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μια προεδρική εκλογή διεξήχθη στην Αιθιοπία στις 7 Οκτωβρίου 2024 για την εκλογή του επόμενου προέδρου της.[4]
Ο διπλωμάτης και απερχόμενος υπουργός Eξωτερικών Τάγιε Άτσκε Σελασιέ εξελέγη χωρίς αντίπαλο για εξαετή θητεία, εν μέσω εντάσεων μεταξύ της πρώην προέδρου Σάλε-Γουόρκ Ζέουντα και του πρωθυπουργού Άμπιι Αχμέτ.[5]
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 BBC news, the new president, Taye Atske Selassie Amde (7 Οκτωβρίου 2024). «Ethiopian president». Bbc.com.
- ↑ Cook, Candace· Siegle, Joseph. «Circumvention of Term Limits Weakens Governance in Africa». Africa Center for Strategic Studies.
- ↑ «FEDERAL NEGARIT GAZETA» (PDF). lawethiopia.com. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 9 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2023.
- ↑ Yibeltal, Kalkidan (7 Οκτωβρίου 2024). «Ethiopia president replaced after falling out with PM». BBC. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2024.
- ↑ Tadesse, Fasika (7 Οκτωβρίου 2024). «Ethiopia Lawmakers Vote Taye as New President in Surprise Move». Bloomberg. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2024.
