Οικογένεια Κακουλίδη

Η Οικογένεια Κακουλίδη ήταν μεγάλη εμπορική και ναυτική οικογένεια της Κερασούντας του Πόντου, με καταγόμενη από το χωριό Κακούλι (Georgian: ხახულის ,Turkish: "Haho/Bağbaşi") του Tao-Klarjeti, τόπος ενός από τα σπουδαιότερα Ορθόδοξα μοναστήρια της Ανατολής (Khakuli Monastery). Μετά τους μαζικούς εξισλαμισμούς στην περιοχή στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα, πολλοί oρθόδοξοι xριστιανοί της περιοχής κατέφυγαν στην Αργυρούπολη, όπου το επίθετο απαντάται ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα. Από την Χαλδία διάφορα κλαδιά της οικογένειας μετακινήθηκαν σταδιακά προς την Κερασούντα, τα Κοτύωρα, την Οινόη, την Σαμψούντα, την Τραπεζούντα και την Τρίπολη.

Ιστορία της οικογένειας

Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Κερασούντα περίπου το 1770, προερχόμενη από την περιοχή του Τσαγράκ στα ενδότερα της περιφέρειας Κερασούντας, όπου διέμεναν. Το Τσαγράκ ήταν τόπος εγκατάστασης Χριστιανών, από το 1700, εξαιτίας των αργυρορυχείων, που βρίσκονταν στην περιοχή. Μέλη της οικογένειας, στα τέλη του 18ου αιώνα, εκμεταλλευόμενα προφανώς το άνοιγμα στο διεθνές εμπόριο της Μαύρης Θάλασσας μετά την συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή, στράφηκαν στην ναυτιλία και στο εμπόριο. Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι εμπορικές δραστηριότητες της οικογένειας εντοπίζονται κυρίως στη νότια Ρωσία και ανάμεσα στο 1810-1820 μέλη της μετακινήθηκαν στη Σμύρνη. Πριν την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, αρκετά μέλη της οικογένειας μυήθηκαν και υποστήριξαν οικονομικά την Φιλική εταιρεία. Μάλιστα, ένας κλάδος εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο το 1828, με τον ερχομό του Καποδίστρια. Από τα μέσα του 19ου αιώνα εξελίχθηκε σε μία από τις πιο σημαντικές ναυτικές Ελληνικές οικογένειες του Πόντου και στην μεγαλύτερη της Κερασούντας. Στις αρχές του 20ου αιώνα, με την άνοδο της ατμοπλοΐας, οι ναυτικές δραστηριότητες της σταδιακά παράκμασαν. Μετά τα γεγονότα της περιόδου 1914-1922 και την Ανταλλαγή, μέλη της οικογένειας εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στη Καβάλα και στη Πάτρα.

Μέλη της οικογένειας

Ο κλάδος που έμεινε στη Κερασούντα.

• Νικόλαος Κακουλίδης (1815-1885). Ασχολήθηκε με το εμπόριο, ως πλοιοκτήτης και καπετάνιος. Σύζυγος Ολυμπίας, αγνώστου γένους.
  • Παναγιώτης Νικολάου Κακουλίδης (1840-1905~). Ήταν έμπορος στη Τραπεζούντα και έζησε στη Κρίμσκαγια, της Ρωσίας.
    • Νικόλαος Παναγιώτου Κακουλίδης.
    • Κωνσταντίνος Παναγιώτου Κακουλίδης.
    • Αρτεμισία Παναγιώτου Κακουλίδου. Σύζυγος Χριστόφορου Γ. Μακρίδη.
      • Αθηνά Μακρίδου (1901-1999). Σύζυγος Διονυσίου Καλλιγά.
  • Θεόδωρος Νικολάου Κακουλίδης (1842-1915~). Ήταν πλοιοκτήτης και καπετάνιος.
    • Νικόλαος Θεόδωρου Κακουλίδης. Έμπορος στη Κερασούντα.
    • Γεώργιος Θεόδωρου Κακουλίδης (1880-1921). Ήταν έμπορος και σύζυγος της Κυριακής Παπαντωνίου. Απαγχονίστηκε στην Αμάσεια το 1921.
    • Ηλίας Θεόδωρου Κακουλίδης. Έμπορος στη Κερασούντα.
    • Ευανθία Θεόδωρου Κακουλίδου.
    • Κυριακή Θεόδωρου Κακουλίδου.
  • Κωνσταντίνος Νικολάου Κακουλίδης (1845-1922~). Ήταν πλοιοκτήτης και καπετάνιος. Παρασημοφορήθηκε, από το Πάπα Πίο Θ', για την βοήθεια του στον ανεφοδιασμό της Ρώμης, το 1870. Το 1881 ήταν ιδιοκτήτης των πλοίων Αγία Τριάδα 272 και Άγιος Νικόλαος 318. Τα δύο αυτά πλοία ήταν εγγεγραμμένα στην Ευπατορία της Ρωσίας και έπλεαν με τη Ρωσική σημαία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ασχολήθηκε με τις ναυτικές ασφάλειες.
  • Λεωνίδας Νικολάου Κακουλίδης (1850-1915~). Ήταν καπετάνιος. Παρασημοφορήθηκε, από το Πάπα Πίο Θ', για την βοήθεια του στον ανεφοδιασμό της Ρώμης. Πέθανε χωρίς απογόνους.
  • Ιωάννης Νικολάου Κακουλίδης (1855-1915~). Ήταν πλοιοκτήτης και καπετάνιος. Σπούδασε ναυτιλιακά στην Ελλάδα, πιθανότατα στη Σύρο. Παρασημοφορήθηκε, από το Πάπα Πίο Θ', για την βοήθεια του στον ανεφοδιασμό της Ρώμης. Αρχικά, ήταν καπετάνιος του πλοίου Άγιος Νικόλαος 318. Παντρεύτηκε την Ελένη Π. Σπαθοπούλου (1863-1958), η οποία προερχόταν από μεγάλη εμπορική οικογένεια της πόλης. Την περίοδο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Οθωμανικές αρχές κατάσχεσαν το καράβι του, ενώ ο ίδιος αντιστάθηκε, με αποτέλεσμα να μαχαιρωθεί και να πεταχτεί στη θάλασσα. Παρόλο που επέζησε την επίθεση, πέθανε μερικούς μήνες αργότερα.
    • Νικόλαος Ιωάννου Κακουλίδης (1891-1956).
    • Δημήτριος Ιωάννου Κακουλίδης (1894-1958).
    • Κωνσταντίνος Ιωάννου Κακουλίδης (1896-1974). Έμπορος πολύτιμων λίθων και σύζυγος Ελένης Ν. Φωτιάδου.
    • Σοφία Ιωάννου Κακουλίδου (1898-1977). Σύζυγος Παναγιώτη Λαζαρίδη.
  • Θεμιστοκλής Νικολάου Κακουλίδης (1860-1930~). Έμπορος που διατηρούσε αποστακτήριο στη Κερασούντα.
  • Καλλιόπη Νικολάου Κακουλίδου (1865-1930~). Σύζυγος λοστρόμου Κωνσταντίνου Σ. Μακρίδη.
    • Σάββας Κωνσταντίνου Μακρίδης.
• Ιωάννης Κακουλίδης (1825-1900~). Έμπορος στη Κερασούντα.
  • Παναγιώτης Ιωάννου Κακουλίδης.
  • Δημήτριος Ιωάννου Κακουλίδης.
  • Μιχαήλ Ιωάννου Κακουλίδης.
  • Μαργαρίτα Ιωάννου Κακουλίδου.
  • Άννα Ιωάννου Κακουλίδου.
  • Γεώργιος Ιωάννου Κακουλίδης (1873-1959). Ήταν ο μικρότερος γιός της οικογένειας. Το 1910 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, για να σπουδάσει στην Καλών Τεχνών και αργότερα έγινε καλλιτέχνης και γλύπτης.
    • Ιωάννης Γεωργίου Κακουλίδης (1922-;)
    • Παναγιώτης Γεωργίου Κακουλίδης (1926-1993).
    • Δημήτριος Γεωργίου Κακουλίδης (1931-;). Ζωγράφος.
      • Γεώργιος Δημητρίου Κακουλίδης (1956-2021). Ποιητής, συγγραφέας και ζωγράφος.
    • Κυριάκος Γεωργίου Κακουλίδς.
    • Άννα Γεωργίου Κακουλίδου.

Ο κλάδος που μετακινήθηκε στην Ελλάδα, από το 1828.

• Ιωάννης Παύλου Κακουλίδης (1785-1865). Ήταν έμπορος, μέλος της Φιλικής εταιρίας και γραμματέας του Δημήτριου Υψηλάντη. Γεννήθηκε στην Κερασούντα, ενώ έζησε στη Σμύρνη, στη Τεργέστη και στο Ναύπλιο. Το 1814 παντρεύτηκε την Ζαμπετούλα Πέτρου Παπαγεωργίου (1788 ή 1798-1879). Λόγω του επαγγέλματος του, είχε εμπορικό υποκατάστημα στο Λονδίνο. Το 1828 τελικά εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο, με την οικογένεια του. Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια έγινε αστυνόμος στην Αίγινα. Το 1851 εξέθεσε καπνά, από την Αργολίδα, στη πρώτη διεθνή έκθεση, στο Λονδίνο. Πέθανε στη Θεσσαλονίκη.
  • Νικόλαος Ιωάννου Κακουλίδης (1815-1839). Γεννήθηκε στην Κερασούντα, έμαθε Ελληνικά στην Τεργέστη και φοίτησε στο Κεντρικό σχολείο της Αίγινας. Πέθανε σε νεαρά ηλικία στο Ναύπλιο.
  • Αριστοτέλης Ιωάννου Κακουλίδης (1818-1895). Γεννήθηκε στη Σμύρνη και φοίτησε στο Κεντρικό σχολείο της Αίγινας. Εγκαταστάθηκε, με το πατέρα του, στο Ναύπλιο. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και χρημάτισε εισαγγελέας, επί βασιλείας του Όθωνα. Παντρεύτηκε την Ολυμπία Δ. Καρυτινού (~1825-1874), με την οποία έκανε δεκατέσσερα παιδία.
    • Ελένη Αριστοτέλη Κακουλίδου (1860-1937). Ήταν αριστούχος μαθήτρια στο Αρσάκειο και σύζυγος του στρατηγού Αλκιβιάδη Ν. Κυδωνάκη, τον οποίον παντρεύτηκε το 1876, όταν ήταν έμπορος στον Πειραιά.
      • Αριστοτέλης Αλκιβιάδη Κυδωνάκης.
      • Λουκία Αλκιβιάδη Κυδωνάκη.
      • Μίνα Αλκιβιάδη Κυδωνάκη.
      • Αικατερίνη Αλκιβιάδη Κυδωνάκη (1890-1914).
    • Ιωάννης Αριστοτέλη Κακουλίδης (1861-1930). Ήταν δικηγόρος στην Αθήνα και σύζυγος της Αλεξάνδρας, θυγατέρας του συμβολαιογράφου Αργύριου Πέπα.
      • Έλλη Ιωάννου Κακουλίδου.
      • Άντα Ιωάννου Κακουλίδου. Σύζυγος Ιωάννη Τραυλού.
    • Δημήτριος Αριστοτέλη Κακουλίδης (1864-1880~).
    • Αγαμέμνων Αριστοτέλη Κακουλίδης (1866-1925). Ήταν μηχανικός και σύζυγος της Άννας Ανδρέα Γιαλούρη.
      • Αικατερίνη Αγαμέμνονα Κακουλίδου (1911-2005). Σύζυγος Γαβριήλ Εξακουστού.
      • Αριστοτέλης Αγαμέμνονα Κακουλίδης (1914-2005). Σύζυγος Μαρίας Παπανικολάου.
      • Ολυμπία Αγαμέμνονα Κακουλίδου, (1921-2012). Σύζυγος Μανώλη Ανδρόνικου.
      • Ευφροσύνη Αγαμέμνονα Κακουλίδου (1922-2012). Σύζυγος Νικηφόρου Βικελίδη.
    • Βρούτος Αριστοτέλη Κακουλίδη (1868-1875).
    • Κωνσταντίνος Αριστοτέλη Κακουλίδης (1869-1950). Ήταν δικηγόρος και υπάλληλος του υπουργείου οικονομικών.
    • Γεώργιος Αριστοτέλη Κακουλίδης (1871-1946). Ήταν Έλληνας αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, που διετέλεσε Αντιναύαρχος και Αρχηγός του Στόλου. Έλαβε μέρος στο Μακεδονικό Αγώνα, ενώ αργότερα στράφηκε στην πολιτική. Παντρεύτηκε την Άννα Θεοδωράκη-Τομπάζη.
      • Σμαράγδα Γεωργίου Κακουλίδου (1917-1989).
    • Αικατερίνη Αριστοτέλη Κακουλίδου. Σύζυγος ιατρού Παναγιώτη Γ. Λεβέντη.
    • Πολύμνια Αριστοτέλη Κακουλίδου (1873-1895). Αυτοκτόνησε 9 ημέρες μετά τον θάνατο του πατέρα της.
  • Λαμπροκλής Ιωάννου Κακουλίδης (1830-1900~). Ήταν ο μικρότερος γιός του Ιωάννη Παύλου Κακουλίδη. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο και ασχολήθηκε με το εμπόριο στη Ρουμανία. Ήταν παντρεμένος με κόρη της οικογένειας Δούμπα.
• Κωνσταντίνος Παύλου Κακουλίδης (1797-1869). Ήταν καπνέμπορος, ο οποίος έμενε στη Σμύρνη. Εξαιτίας της καταστροφής των Κυδωνιών, το 1821, εγκατέλειψε τη Σμύρνη και εγκαταστάθηκε στη Σύρο. Το 1840 έγινε αρχιφύλακας της Ερμούπολης και το 1845 λιμενάρχης στο προξενείο της Σμύρνης. Έπειτα εργαζόταν στο προξενείο της Καλλίπολης. Στις αρχές της δεκαετίας του 1860 ήταν αγορανομικός υπάλληλος του δήμου Ερμουπόλεως. Παντρεύτηκε τη Σοφία Ι. Μπούρια.
  • Θεμιστοκλής Κωνσταντίνου Κακουλίδης (1846-1921). Γεννήθηκε στην Ερμούπολη και ήταν τελωνοφύλακας. Σύζυγος Αικατερίνης Δ. Καναβάρη.
    • Κωνσταντίνος Θεμιστοκλή Κακουλίδης (1882-;). Σύζυγος Ιωάννας Σπ. Μιχάλη, από Κεφαλονιά.
    • Σοφία Θεμιστοκλή Κακουλίδου (1884-;).
  • Αγγελική Κωνσταντίνου Κακουλίδου (1848-;).
  • Αικατερίνη Κωνσταντίνου Κακουλίδου (1853-:).
  • Μαριγώ Κωνσταντίνου Κακουλίδου (1855-;).

• Επαμεινώνδας Παύλου Κακουλίδης. Ήταν έμπορος στην Σμύρνη και μέλος της Φιλικής εταιρίας.

Πηγές

• Σάββα Ασλανίδου «Η ΩΡΑΙΑ ΚΕΡΑΣΣΟΥΣ»
• Γεώργιου και Χρήστου Ανδρεάδη «ΤΟ ΤΣΑΓΡΑΚ ΤΗΣ ΚΕΡΑΣΟΥΝΤΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ»
• Απόστολου Βακαλόπουλου «Συμβολή στην ιστορία και οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας»
• Νικολάου Νικολαΐδου «Ο Ναύαρχος Γεώργιος Κακουλίδης, ο ασυμβίβαστος Πόντιος πατριώτης»