Ισαάκιος Κομνηνός Βατάτζης
Ο Ισαάκιος Βατάτζης (απεβ. το 1196) ήταν Ρωμαίος αριστοκράτης και στρατιωτικός διοικητής, γαμπρός του Αυτοκράτορα Αλεξίου Γ΄ Άγγελου, πού έλαβε τον βαθμό του σεβαστοκράτορα.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ισαάκιος ήταν ο νεότερος γιος του Αλεξίου Βατάτζη [γιου του στρατηγού Θεοδώρου Βατάτζη και της πορφυρογέννητης πριγκίπισσας Ευδοκίας Κομνηνής, κόρης του Αυτοκράτορα Ιωάννη Β' Κομνηνού (βασ. 1118–1143)] και της Μαρίας Πηγονίτισσας. Το ζεύγος παντρεύτηκε γύρω στο 1158, με πρωτοβουλία του Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνού. [1]
Το 1190 ο Ισαάκιος συμμετείχε σε μία εκστρατεία κατά της βλαχο-βουλγαρικής εξέγερσης του Ασέν και του Πέτρου στην περιοχή των Ορέων του Αίμου. Μαζί με τον Μανουήλ Καμύτζη, διοικούσε την εμπροσθοφυλακή του αυτοκρατορικού στρατού, ενώ ο Αυτοκράτορας Ισαάκιος Β΄ Άγγελος (βασ. 1185–1195, 1203–1204 ) και ο αδελφός του Αλέξιος (ο μελλοντικός Αλέξιος Γ΄ Άγγελος, βασ. 1195–1203) διοικούσε το κύριο σώμα και ο σεβαστοκράτορας Ιωάννης Δούκας ήταν επικεφαλής τής οπισθοφυλακής. Κατά την υποχώρησή τους μέσα από ένα στενό πέρασμα, οι Βούλγαροι επέτρεψαν στην εμπροσθοφυλακή να περάσει, αλλά στη συνέχεια επιτέθηκαν στον υπόλοιπο στρατό, ο οποίος πανικοβλήθηκε και τράπηκε σε φυγή. [2] [3]
Την ίδια περίπου εποχή, νυμφεύτηκε την Άννα Κομνηνή Αγγελίνα, τη δεύτερη κόρη του Αλέξιου (Γ΄) Αγγέλου. [4] Όταν ο Αλέξιος (Γ΄) ανέτρεψε τον αδελφό του το 1195 και έγινε αυτοκράτορας ως Αλέξιος Γ΄, ο Ισαάκιος Βατάτζης, ως γαμπρός του, τον συνόδευσε κατά τη διάρκεια τής πομπής τής στέψης. [5] [6] Πιθανότατα σε αυτό το σημείο προήχθη στον βαθμό του σεβαστοκράτορα, κάτι που ήταν ταιριαστό με την οικογενειακή του σχέση με τον νέον Αυτοκράτορα. [7] [8]
Το καλοκαίρι του 1195 οι Βούλγαροι επαναστάτες επιτέθηκαν στην περιοχή γύρω από τις Σέρρες, και αιχμαλώτισαν τον τοπικό Ρωμαίο διοικητή, Αλέξιο Ασπιέτη. Στον Ισαάκιο Βατάτζη ανατέθηκε η ηγεσία τής εκστρατείας εναντίον τους. [9] [10] Σύμφωνα με τον σύγχρονο αξιωματούχο και ιστορικό Νικήτα Χωνιάτη, οι επαναστάτες αρχικά δίστασαν να αντιμετωπίσουν τον στρατό του Ισαάκιου Βατάτζη, και υποχώρησαν για να επιτεθούν στην κοιλάδα του Στρυμόνα ποταμού. Ο Ισαάκιος Βατάτζης έσπευσε να τους συναντήσει, αλλά το έκανε με ορμή, με αποτέλεσμα οι άνδρες και τα άλογά του να εξαντληθούν. Ο ίδιος ο Ισαάκιος Βατάτζης συνελήφθη σε ενέδρα από έναν Κουμάνο στρατιώτη, και ο στρατός του ηττήθηκε και επέστρεψε στις Σέρρες. [11] [1] [12] Ο Ισαάκιος Βατάτζης οδηγήθηκε ενώπιον του Ιβάν Ασέν Α΄, και οδηγήθηκε στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας Τάρνοβο, όπου φυλακίστηκε. [13] [14]
Σύμφωνα με μία ιστορία που μεταφέρει ο Χωνιάτης, ο Ισαάκιος Βατάτζης έπαιξε ρόλο στην επακόλουθη δολοφονία τού Ιβάν Ασέν Α΄ από τον δυσαρεστημένο Βούλγαρο βογιάρο Ιβάνκο: ο Ισαάκιος Βατάτζης φέρεται να υποσχέθηκε στον Ιβάνκο το χέρι τής κόρης του, Θεοδώρας, σε αντάλλαγμα για την πράξη. [11] [15] Ωστόσο, ο Ισαάκιος Βατάτζης απεβίωσε, ακόμη φυλακισμένος, την άνοιξη του 1196, πριν από τη δολοφονία του Ιβάν Ασέν Α΄. [1]
Οικογένεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Από την Άννα Αγγελίνα, ο Ισαάκιος ήταν ο πατέρας της:
- Θεοδώρας Αγγελίνας Βατάτζαινας. Παρά το γεγονός ότι ήταν το μόνο παιδί, η Θεοδώρα αρραβωνιάστηκε τον Ιβάνκο, ο οποίος εισήλθε στην αυτοκρατορική υπηρεσία, προκειμένου να εδραιώσει την υποταγή του, αν και ο Χωνιάτης αναφέρει ότι ο Ιβάνκο εποφθαλμιούσε την Άννα. [16] [1] Λόγω του νεαρού τής ηλικίας της, ο γάμος, αν υπήρξε ποτέ, δεν ολοκληρώθηκε. Η Θεοδώρα παρέμεινε στην Κωνσταντινούπολη, ενώ ο Ιβάνκο εξεγέρθηκε το 1199, μόνο και μόνο για να συλληφθεί και να φυλακιστεί με τέχνασμα. [11] [1] Το 1203 η Θεοδώρα παντρεύτηκε τον Λεοπόλδο ΣΤ΄ δούκα της Αυστρίας. [1] [17]
Μετά το τέλος τού Ισαάκιου Βατάτζη, η σύζυγός του ξαναπαντρεύτηκε, το 1199/1200, τον Θεόδωρο Α΄ Λάσκαρη, τον μελλοντικό ιδρυτή της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας (βασ. 1204–1222 ). [11] [1]
Πρόγονοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Θεόδωρος Βατάτζης | ||||||||||||||||
| Αλέξιος Βατάτζης | ||||||||||||||||
| Ιωάννης Β΄ Κομνηνός | ||||||||||||||||
| Ευδοκία Κομνηνή | ||||||||||||||||
| Ειρήνη της Ουγγαρίας | ||||||||||||||||
| Ισαάκιος Βατάτζης | ||||||||||||||||
| Μαρία Πηγουνίτισσα | ||||||||||||||||
Αναφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 7 Varzos 1984.
- ↑ Choniates 1984, σελ. 236.
- ↑ Simpson 2013, σελ. 56.
- ↑ Varzos 1984, σελ. 742.
- ↑ Choniates 1984, σελ. 251.
- ↑ Varzos 1984, σελ. 738.
- ↑ Ferjančić 1968.
- ↑ Varzos 1984, σελ. 746.
- ↑ Choniates 1984, σελ. 255.
- ↑ Varzos 1984, σελ. 753.
- 1 2 3 4 Choniates 1984.
- ↑ Ferjančić 1968, σελ. 167.
- ↑ Choniates 1984, σελ. 257.
- ↑ Varzos 1984, σελ. 754.
- ↑ Varzos 1984, σελ. 697.
- ↑ Choniates 1984, σελ. 259.
- ↑ Preiser-Kapeller 2011, σελ. 70.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Choniates, Nicetas (1984). O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniatēs. Translated by Harry J. Magoulias. Detroit: Wayne State University Press. ISBN 0-8143-1764-2.
- Ferjančić, Božidar (1968). «Севастократори у Византији [Sebastocrators in Byzantium]». Zbornik Radova Vizantološkog Instituta (Belgrade: Institute for Byzantine Studies of the Serbian Academy of Sciences and Arts) XI: 141–192. ISSN 0584-9888.
- Preiser-Kapeller, Johannes (2011). «Von Ostarrichi an den Bosporus. Ein Überblick zu den Beziehungen im Mittelalter [From Ostarrichi to the Bosporus: An Overview of Relations in the Middle Ages]» (στα German). Pro Oriente Jahrbuch 2010 (Vienna): 66–77. https://www.academia.edu/633230.
- Simpson, Alicia (2013). Niketas Choniates: A Historiographical Study. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-967071-0.
- Varzos, Konstantinos (1984). Η Γενεαλογία των Κομνηνών [The Genealogy of the Komnenoi] (PDF) (in Greek). Vol. B. Thessaloniki: Centre for Byzantine Studies, University of Thessaloniki. OCLC 834784665
