Ιερά Μητρόπολις Περγάμου και Αδραμυττίου
Η Ιερά Μητρόπολις Περγάμου είναι εν ενεργεία Επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου και έδρα Μητροπολίτη.
Μητροπολίτης Περγάμου ήταν από τις 22 Ιουνίου 1986 μέχρι τις 2 Φεβρουαρίου 2023 που απεβίωσε, ο Ιωάννης Ζηζιούλας, γνωστός ορθόδοξος θεολόγος. Ο πλήρης τίτλος του επισκόπου είναι «Ο Περγάμου και Αδραμυττίου, υπέρτιμος και έξαρχος κόλπου Αδραμυττηνού[1]».
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Μητρόπολη Περγάμου δημιουργήθηκε από αναβάθμιση της Επισκοπής Περγάμου, μιας από τις παλαιότερες χριστιανικές επισκοπές (αναφέρεται στην Αποκάλυψη του Ιωάννη).
Λειτούργησε ως Μητρόπολη κατά τα ύστερα βυζαντινά χρόνια, τον 13ο - αρχές 14ου αιώνα, οπότε η ως τότε επισκοπή Περγάμου αποσπάστηκε από την Μητρόπολη Εφέσου και αναβαθμίστηκε σε «Μητρόπολη Περγάμου». Λόγω της τουρκικής κατάκτησης κατά τη δεκαετία 1310-1320, υπήρξε μείωση του χριστιανικού στοιχείου και έτσι καταργήθηκε το 1387[2], υπαγόμενη ξανά στην Μητρόπολη Εφέσου, μια από τις μεγαλύτερες μητροπόλεις της Μικράς Ασίας, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα[3][4][5]
Δημιουργήθηκε ξανά στις 19 Φεβρουαρίου 1922 με απόσπαση από την Μητρόπολη Εφέσου. Μετά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923 δεν έμεινε καθόλου Ορθόδοξος πληθυσμός στα εδάφη της Μητρόπολης.
Επισκοπικός κατάλογος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Όνομα | Έτη | Σημειώσεις |
|---|---|---|
| Γαίος [2][6] | ? - 70 | ο πρώτος επίσκοπος |
| Αντίπας | 70 – 92 | άγιος |
| Θεόδοτος[2] | 3ος αιώνας | |
| Κάρπος[2] | 3ος αιώνας | μάρτυρας της εκκλησίας |
| Ευσέβιος[2] | 4ος αιώνας | πήρε μέρος στην Σύνοδο της Σαρδικής |
| Δρακόντιος [2] | 4ος αιώνας | Διάδοχος του Ευσέβιου |
| Βαρλάμειος ή Βαρλάαμος [2] | 4ος αιώνας | |
| Φίλιππος[2][7] | 5ος αιώνας | |
| Ευτρόπιος[2][8] | 5ος αιώνας | |
| Ιωάννης [2] | ||
| Θεόδωρος [2] | ||
| Βασίλειος[2][9] | πήρε μέρος στην Πρώτη Σύνοδο της Εφέσου | |
| Γεώργιος | 9ος-10ος αιώνας[10] | |
| Ανδρέας | 9ος-10ος αιώνας[10] | |
| Πόθος | 10ος αιώνας[11] | |
| Λέων | 10ος-11ος αιώνας[11] | |
| Μεθόδοτος [2] | ||
| Γεώργιος[2] | ~ 1256[12] | |
| Αρσένιος[2] | ~ 1315[α] | |
| Αλέξανδρος (Δηλανάς) | 19 Φεβρουαρίου 1922 – 9 Οκτωβρίου 1924 | από Ανέων, κατόπιν Ζιχνών |
| Αδαμάντιος (Κασαπίδης) | 9 Οκτωβρίου 1943 – 25 Νοεμβρίου 1958 † | |
| Ιωάννης (Ζηζιούλας) | 22 Ιουνίου 1986[14] – 2 Φεβρουαρίου 2023 † | |
Υποσημειώσεις και παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Υποσημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Συνυπογράφει συνοδική απόφαση επί Πατριάρχου Ιωάννου ΙΓ'[13]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Kiminas 2009, σελ. 80.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Γεωργίου Χονδρονίκη, Ιστορίαι Περγάμου Αρχειοθετήθηκε 2023-01-25 στο Wayback Machine., Πέργαμος, 1910
- ↑ Τερεζάκης Γιώργος, «Περγάμου Μητρόπολις (Οθωμανική Περίοδος)», 2005, Encyclopaedia of the Hellenic World, Asia Minor
- ↑ Ιστορία των μητροπόλεων Εφέσου και Ανέων (17ος-20ος αιώνας) , Χαριτίνη Δημητρίου Βουτσά, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, 2011
- ↑ «Μητρόπολη Περγάμου και Αδραμυττίου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2013.
- ↑ Γεώργιος Λαμπράκης, Οι επτά αστέρες της αποκαλύψεως: ήτοι ιστορία, ερείπια, ..., Τύποις "Κράτους" Θ. Τζαβέλλα, 1909, σελ. 264
- ↑ Collectio Seguierana. Collectio Atheniensis. Collectiones minores, Eduard Schwartz, Johannes Straub · 2012,σε. 113
- ↑ Jean Hardouin, ACTA CONCILIORUM ET EPISTOLAE DECRETALES, AC CONSTITUTIONES ..., Τόμος 2, σελ. 166
- ↑ Γερμανού-Ευρισκόμενα Πάντα, σελ. 205
- 1 2 Laurent 1963, σελ. 202.
- 1 2 Laurent 1963, σελ. 203.
- ↑ von Miklosich, Franz Ritter· Müller, Joseph (1860). Acta patriarchatus Constantinopolitani 1315-1402 e codibus manu scriptis bibliothecae Palatinae Vindobonensis. Βιέννη: Gerold. σελ. 119.
- ↑ Καλέκα, Μανουήλ (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. Παρίσι: Jacques-Paul Migne. σελ. 1090.
- ↑ Kiminas 2009, σελ. 81.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- (Αγγλικά) Kiminas, Demetrius (2009). The Ecumenical Patriarchate: A History of Its Metropolitans with Annotated Hierarch Catalogs. Wildside Press LLC. ISBN 978-1434458766.
- Laurent, V. (1963). Le Corpus des sceaux de l' empire Byzantin. V.1 (L'eglise) (στα Γαλλικά). Paris: Centre National de la Recherche Scientifique.
