close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ιερά Μητρόπολις Καισαρείας (Καππαδοκίας)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Image
Εκκλησία της Παναγίας στην Καισάρεια

Η Ιερά Μητρόπολις Καισαρείας ήταν μια επαρχία (Μητρόπολη) του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η επισκοπή υπήρχε από το 325 έως το 1922 με έδρα της την Καισάρεια. Ο τίτλος του Μητροπολίτη Καισαρείας, Υπερτίμου και Εξάρχου πάσης Ανατολής είναι κενός[1] από το 1934.[2]

Η Καισάρεια κατοικήθηκε από την 4η χιλιετία π.Χ. Η πόλη ονομαζόταν αρχικά Μάζακα και μετά το 150 π.Χ. Ευσέβεια. Μετά το 17 μ.Χ., οπότε κατακτήθηκε από την Ρώμη, έλαβε το όνομα Καισάρεια. Η πόλη έγινε Μητρόπολη το 325, αρχικά έχοντας τιμητική υπεροχή έναντι των άλλων επισκοπών της περιοχής (Νικομηδείας, Γαγγρών, Αγκύρας, Αμασείας, Νεοκαισαρείας και Σεβαστείας). Μετά την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο του 451, όλες οι επισκοπές τέθηκαν υπό το Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως[1].

Η Μητρόπολη είχε 5 επισκοπές τον 7ο αιώνα, 12 τον 10ο αιώνα και 8 τον 12ο αιώνα. Μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Σελτζούκους, ο αριθμός τους σταδιακά μειώθηκε και τον 14ο αιώνα δεν έμεινε ούτε μία. Η Μητρόπολη περιελάμβανε τις πόλεις Μουταλάσκη, Νεάπολη, Προκόπιο, Υοσγάτη, Μωκισσό, Κιρκισό, Ζήλα, Ευχάνεια, Ασκληπιείο[2].

Μετά την ήττα της Ελλάδας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο και την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923, δεν έμεινε καθόλου Ορθόδοξος πληθυσμός στα εδάφη της Μητρόπολης[2].

Επισκοπικός κατάλογος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Image
Ο Μέγας Βασίλειος, Αρχιεπίσκοπος Καισαρείας (370-379)
Image
Πιστοποιητικό βάπτισης, 1892
ΌνομαΈτηΣχόλια
Πριμιανός ή Λογγίνοςθρυλείται
Θεόκριτοςβ΄ μισό 2ου αιώνα
Αλέξανδρος170 – 211
Φιρμιλιανός230 ~ 268
Λεόντιος Α΄~ 285[3]
Αγρικόλαος (;)314σε κάποιους καταλόγους αναφέρεται ως επίσκοπος Καισαρείας της Καππαδοκίας, σε άλλους της Παλαιστίνης[4]
Ευσέβιος Α΄315 – 320
Λεόντιος Β΄4ος αιώναςσυμμετείχε στην Πρώτη Σύνοδο της Νίκαιας το 325[3]
Ευσέβιος Β΄~ 335
Διάνιος~ 336
Ευσέβιος Γ΄~ 340
Ευλάλιος
Ερμογένης– 341
Διάνιος Β΄341 – 362
Ευσέβιος Δ΄362 – 370
Βασίλειος370 – 379
Ηρακλείδης379 – 380
Ελλάδιος ή Παλλάδιος[5]380 – 396
Φαρέτριος396 – 404
Αρχέλαος404 – 431
Φίρμος431 – 438
Θαλάσσιος Α΄438 – 452συμμετείχε στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο[6]
Αλύπιος~ 458[7]
Θαλάσσιος Β΄~ 469
Αλύπιος~ 513
Αρέθας Α΄~ 518
Ηλίας~ 530
Σωτήριοςπριν το 535 – μετά το 536
Θεόδωρος538 – 550Μονοφυσίτης
Αρέθας Β΄~ 550
Σωτήριχος~ 553
Θεόκριτος~ 560
Ανδρέαςτέλη 6ου – αρχές 7ου αι.[8]
Φιλαλήθης~ 681
Κυριακός~ 691
Αγάπιοςπριν το 787 – μετά το 792
Νικόλαος~ 806
Θωμάς~ 812
Ιωάννηςπρώτο μισό 9ου αιώνα[9]
Ευσχήμων Α΄πριν το 857 – μετά το 859
Ευθύμιος~ 865 – ;
Παύλος~ 867
Προκόπιος~ 879
Θεοφάνης Α΄~ 886
Ευσχήμων Β΄~ 889
Αρέθας Γ΄903 ~ 939
Βασίλειος Β΄πριν το 912 – μετά το 918
Θεοφάνης Β΄πριν το 928 – μετά το 933
Βασίλειος Γ΄~ 933 – ;
Αρέθας Δ΄~ 945
Ευσέβιος Ε΄~ 950
Βασίλειος Δ΄950 – μετά το 980
Στέφανοςπριν τον Μάρτιο 1166[10] ~ 1177[11]
Βασίλειος Χρυσόμαλλος~ 1295[12]
Λέων~ 1296[13]
Μάξιμος~ 1508[14]
Μητροφάνηςπριν το 1546[14] – 1565υπογράφει την καθαίρεση του Πατριάρχη Ιωάσαφ Β΄ (Ιαν. 1565)[15], τον οποίο και διαδέχτηκε
Παρθένιος~ 1583[16]
Παχώμιος~ 1583/4εξελέγη, αλλά δεν χειροτονήθηκε[17]
Γρηγόριος~ 1608[18] – Σεπτέμβριος 1623[19]
ΓερμανόςΣεπτέμβριος 1623 – Ιούνιος 1627από Μήλου[19]
ΕπιφάνιοςΙούνιος 1627[20] ;
Γρηγόριος1630 – ;από Χαλκηδόνος, παραιτήθηκε[21]
Ισαάκ8 Ιουνίου 1630[22] ;από Χαλκηδόνος
ΖαχαρίαςΝοέμβριος 1642 – Δεκέμβριος 1648[23]από Μυρέων[24]
ΆνθιμοςΔεκέμβριος 1648 – μετά το 1659[25]από πρώην Σάμου[23]
Γρηγόριος; – Οκτώβριος 1674καθαιρέθηκε[26]
Γερμανός5 Οκτωβρίου 1674[26] – Μάιος 1676καθαιρέθηκε[27]
Κυπριανόςπριν τον Ιανουάριο 1700[28] – 1707κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Ιερεμίας1708 – 1716
Νεόφυτος1716; – 1734μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Παρθένιος~ 1735[29]
Γεράσιμος~ 1741[30]
Κύριλλος~ 1744[31]
Παρθένιοςπριν τον Σεπτέμβριο 1748[32] – μετά τον Φεβρουάριο 1754[33]
Παΐσιος Α΄πριν το 1760[34] – μετά τον Σεπτέμβριο 1763[35]
Γρηγόριος (Γαλανός ή Σωτηριανός)27 Μαρτίου 1773 – Ιούλιος 1796 †από Σβορνικίου
Λεόντιος Γ΄Ιούλιος 1796 – 1 Οκτωβρίου 1801από Μελενίκου, παραιτήθηκε
ΦιλόθεοςΟκτώβριος 1801 – Μάιος 1816 †από Τυρνόβου
ΜελέτιοςΜάιος 1816 – Ιούνιος 1817 †από Νεοκαισαρείας
ΙωαννίκιοςΙούνιος 1817 – 15 Νοεμβρίου 1823 †από Νικαίας, συνελήφθη το 1821, πέθανε στην φυλακή
ΧρύσανθοςΝοέμβριος 1823 – Δεκέμβριος 1830κατόπιν Εφέσου
Γεράσιμος (Δομνηνός)Δεκέμβριος 1830 – Μάρτιος 1832παραιτήθηκε[36], κατόπιν Αγκύρας
Παΐσιος Β΄ (Κεπόγλου)Μάρτιος 1832 – 30 Ιανουαρίου 1871[36]
Βασίλειος (Αστερίου)1871από Αγχιάλου, δεν δέχτηκε την εκλογή[37]
Ευστάθιος (Κλεόβουλος)30 Σεπτεμβρίου 1871 – 28 Ιανουαρίου 1876[37]
Μεθόδιος (Αρώνης)28 Ιανουαρίου 1876 – 12 Μαΐου 1878[37]από Μυτιλήνης, κατόπιν Διδυμοτείχου
Ιωάννης (Αναστασιάδης)12 Μαΐου 1878 – 28 Απριλίου 1902[37]
Γερβάσιος (Ωρολογάς)14 Μαΐου 1902 – 16 Μαρτίου 1910από Κορυτσάς, κατόπιν Ιωαννίνων
Σωφρόνιος (Νηστόπουλος)27 Μαρτίου 1910 – 25 Απριλίου 1911από Αγκύρας, αργότερα Κολωνίας
Αμβρόσιος (Σταυρινός)25 Απριλίου 1911 – 13 Φεβρουαρίου 1914από Νεοκαισαρείας, επαύθη, κατόπιν πάλι Νεοκαισαρείας
Νικόλαος (Σακκόπουλος)13 Φεβρουαρίου 1914 – 22 Φεβρουαρίου 1927[37]από Μαρωνείας, κατόπιν Χαλκηδόνος[2]
Καλλίνικος (Δελικάνης)26 Ιουλίου 1932 – 11 Ιανουαρίου 1934 †από Κυζίκου[38]
  1. 1 2 Kiminas 2009, σελ. 100.
  2. 1 2 3 4 Kiminas 2009, σελ. 101.
  3. 1 2 (Ιταλικά) Antonio Borrelli, San Leonzio di Cesarea di Cappadocia, en el sitio Santi e Beati.
  4. v. Agricolaos, στο Dictionnaire d'histoire et de géographie ecclésiastiques, τόμ. I, Παρίσι 1912, σελ. 1027-1028.
  5. Πολάκης, Παρθένιος (1954). «Ἱστορικαὶ προϋποθέσεις τοῦ πρωτείου τοῦ Ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως (Ζ´)». Θεολογία ΚΕ´ (1): 124. http://www.ecclesia.gr/greek/press/theologia/index.asp. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2021.
  6. Λέων, Πάπας Ρώμης (1846). Sancti Leonis Magni, romani pontificis, Opera omnia. J.-P. Migne. σελ. 1252. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
  7. (Γαλλικά) R. Janin, v. 6. Alypius, στο Dictionnaire d'histoire et de géographie ecclésiastiques, τόμ. II, Παρίσι 1914, στ. 904.
  8. (Γαλλικά) M. Jugie, v. 42. André, στο Dictionnaire d'histoire et de géographie ecclésiastiques, τόμ. II, Παρίσι 1914, σελ. 1612-1613.
  9. Laurent 1963, σελ. 172.
  10. Χωνιάτης, Νικήτας (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. σελ. 257.
  11. Troianos, Spyros. Ein Synodalakt Michaels III. zum Begnadigungsrecht (PDF). σελ. 205.
  12. Laurent 1963, σελ. 173-174.
  13. Αποστολόπουλος 1987, σελ. 112.
  14. 1 2 Ζαχαριάδου 1996, σελ. 143.
  15. Bekker 1849, σελ. 184.
  16. Πάρδος, Αντώνης (1998). Ἀθωνικὰ Σύμμεικτα 5. Ἀρχεῖο τῆς Ἱ. Μ. Παντοκράτορος. Ἐπιτομὲς ἐγγράφων. Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. σελ. 122. ISBN 960-90911-0-5.
  17. Μουστάκας, Κωνσταντίνος. «Παχώμιος Β΄ Κωνσταντινουπόλεως». Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2020.
  18. Κουρίλας, σελ. 26.
  19. 1 2 Αποστολόπουλος 1987, σελ. 387.
  20. Αποστολόπουλος 1987, σελ. 391.
  21. Μητροπολίτης από Μ.Πρωτοσυγκέλλων, Αθηναγόρας (1932). «Ο θεσμός των συγκέλλων εν τω Οικουμενικώ Πατριαρχείω». Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών: 253. https://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/19053/article.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2022.
  22. Αποστολόπουλος 1987, σελ. 379.
  23. 1 2 Αποστολόπουλος 1987, σελ. 201.
  24. Αποστολόπουλος 1987, σελ. 172.
  25. Μπρούσκαρη, Έρση (1983). «Πατριαρχικά γράμματα του Μουσείου Κανελλοπούλου». Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρίας 11: 249-266. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/deltion/article/viewFile/4589/4365.pdf. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2021.
  26. 1 2 Αποστολόπουλος 1987, σελ. 369.
  27. Αποστολόπουλος 1987, σελίδες 317-318.
  28. Βαλαής, Διονύσιος (16 Ιουλίου 2013). «Πτυχές από την Ιστορία της Μητρόπολης Δρύστρας: Βιογραφικός Αρχιερατικός Κατάλογος του ΙΖ' αιώνα επί τη βάσει Πατριαρχικών εγγράφων». Synthesis-Ηλεκτρονικό περιοδικό Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ 2 (1): 77. doi:https://doi.org/10.26262/syn.v2i1.3652. https://ejournals.lib.auth.gr/synthesis/article/view/3652/3690. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2024.
  29. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς, Αθανάσιος (1897). Ανάλεκτα Ιεροσολυμιτικής σταχυολογίας, τόμ Β΄. Πετρούπολη: Εκ του Τυπογραφείου Β. Κιρσπάουμ. σελ. 397. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2025.
  30. Κτιτορικόν ή προσκυνητήριον της ιεράς και βασιλικής μονής του Μεγάλου Σπηλαίου, σελ. 97
  31. Κουρίλας, σελ. 187.
  32. «Πατριαρχικαί πινακίδες». Εκκλησιαστική Αλήθεια Β (ΙΕ): 231. 1882. https://books.google.de/books?id=7EkWAAAAYAAJ&hl=el&pg=PA231#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2022.
  33. Φορόπουλος, Ιωακείμ (Σεπτέμβριος 1900). «Έγγραφα του Πατριαρχικού Αρχειοφυλακείου». Εκκλησιαστική Αλήθεια. Κ (39): 434. https://books.google.de/books?id=sIwXAAAAYAAJ&hl=el&pg=PA434#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2022.
  34. «Τα πατριαρχικά σιγίλλια». Ιερά Βασιλική Σταυροπηγιακή Μονή του Κύκκου. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020.
  35. Φορόπουλος, Ιωακείμ (Νοέμβριος 1900). «Έγγραφα του Πατριαρχικού Αρχειοφυλακείου». Εκκλησιαστική Αλήθεια. Κ (44): 479. https://books.google.de/books?id=sIwXAAAAYAAJ&hl=el&pg=PA479#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2022.
  36. 1 2 Μελιδώνης, Σταύρος. «Μητροπολίτης Καισαρείας Παΐσιος B' - 150 χρόνια από την εκδημία του». Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2021.
  37. 1 2 3 4 5 Φιλιππαίου, Θεοκλήτου (Ιούλιος - Σεπτέμβριος 1960). «Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως Επισκοπαί καί Επίσκοποι (1833-1906), Β´». Θεολογία 31 (3): 355. http://www.ecclesia.gr/greek/press/theologia/material/1960_3_1_Filippaios2.pdf. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021.
  38. Kiminas 2009, σελ. 102.