Διοίκηση Υποβρυχίων Καταστροφών
| Διοίκηση Υποβρύχιων Καταστροφών | |
|---|---|
.png) Ο θυρεός της Δ.Υ.Κ. | |
| Χώρα |  Ελλάδα |
| Κλάδος |  Πολεμικό Ναυτικό |
| Τύπος | Ειδικές δυνάμεις |
| Ρόλος | Ανορθόδοξος πόλεμος Αμφίβιες επιχειρήσεις Εξουδετέρωση θαλάσσιων ναρκών Αναγνωριστικές αποστολές / υποστήριξη |
| Υπαγωγή | Διοίκηση Ειδικού Πολέμου Διακλαδική Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων Τμήμα Ναυτικών Ειδικών Επιχειρήσεων |
| Αρχηγείο | Σκαραμαγκάς |
| Συμπλοκές | Κρίση των Ιμίων Επιχείρηση «Κοσμάς» Επιχείρηση Atalanta Εκκένωση αμάχων από τη Λιβύη Επιχείρηση Ειρήνη |
| Διοίκηση | |
| Διοικητής |  Πλοίαρχος Κωνσταντίνος Νασσόπουλος |
| Αξιοσημείωτοι διοικητές | βλ. αντίστοιχη ενότητα |
Η Διοίκηση Υποβρύχιων Καταστροφών (ΔΥΚ) είναι μονάδα ειδικών επιχειρήσεων του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού που υπάγεται στη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου, τη Διακλαδική Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων και το Τμήμα Ναυτικών Ειδικών Επιχειρήσεων του ΓΕΕΘΑ.[1][2]
Αποτελεί την ελίτ ναυτική μονάδα ειδικών επιχειρήσεων της Ελλάδας και είναι η αδελφή –αντίστοιχη– μονάδα της Μονάδας Υποβρυχίων Καταστροφών στην Κυπριακή Δημοκρατία. Οι δύο μονάδες μοιράζονται κοινή επιχειρησιακή φιλοσοφία, παρόμοια εμβλήματα και σχεδόν ταυτόσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης, ενώ οργανικά ανήκουν σε διαφορετικές ένοπλες δυνάμεις, λόγω της ανεξαρτησίας της Κύπρου.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Συνεχίζοντας την παράδοση του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στις ειδικές επιχειρήσεις, η μονάδα ιδρύθηκε το 1957 με πρότυπο τις ομάδες υποβρυχίων καταστροφών των US Navy SEALs, όταν δύο Έλληνες αξιωματικοί στάλθηκαν στη ναυτική βάση Little Creek της Βιρτζίνια για να αξιολογήσουν τη δυνατότητα δημιουργίας μονάδας ΟΥΚ στο Πολεμικό Ναυτικό.[3][4]
Σχέση με την κυπριακή Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών της Κυπριακής Δημοκρατίας συγκροτήθηκε από έμπειρους Έλληνες ΟΥΚάδες, ως αδελφή μονάδα της ΔΥΚ. Το κυπριακό πρόγραμμα εκπαίδευσης βασίζεται στο ελληνικό, το οποίο με τη σειρά του έχει ως πρότυπο το σχολείο Basic Underwater Demolition/SEAL|BUD/S των SEALs του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Οι δύο μονάδες διατηρούν κοινές τακτικές, κοινή επιχειρησιακή κουλτούρα και πραγματοποιούν τακτικές συνεκπαιδεύσεις, ενώ οργανικά υπάγονται σε διαφορετικές δομές (Πολεμικό Ναυτικό για την Ελλάδα, Διοίκηση Ναυτικού για την Κύπρο).
Κύπρος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η πρώτη επιχείρηση των ΟΥΚ πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον Μάρτιο του 1964, όταν ομάδα βατραχανθρώπων διείσδυσε κοντά στο λιμάνι της Μανσούρας και πραγματοποίησε αναγνώριση στον κόλπο για εντοπισμό λαθρεμπορίου όπλων από τουρκικές παραστρατιωτικές οργανώσεις, καταστρέφοντας στη συνέχεια τα εντοπισμένα φορτία.[5][6]
Κρίση των Ιμίων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από τον Δεκέμβριο του 1995 μέχρι τον Ιανουάριο του 1996, η Ελλάδα και η Τουρκία έφτασαν ένα βήμα πριν από ένοπλη σύγκρουση, όταν τουρκικό φορτηγό πλοίο προσάραξε σε αβαθή ύδατα κοντά στη Μικρή Ίμια (Ανατολική) και αρνήθηκε ελληνική βοήθεια, υποστηρίζοντας ότι βρισκόταν σε τουρκική περιοχή.[7] Στη συνέχεια, δημοσιογράφοι της Hürriyet κατέβασαν την Ελληνική σημαία από τα ακατοίκητα νησιά και ύψωσαν την τουρκική, γεγονός που οδήγησε στην αποστολή ομάδας Υποβρυχίων Καταστροφών για την επαναφορά της ελληνικής σημαίας.[8][9]
Στις 31 Ιανουαρίου, στις 1:40 π.μ., Τούρκοι βατραχάνθρωποι αποβιβάστηκαν στη Δυτική Ίμια. Το ΓΕΕΘΑ ενημερώθηκε στις 4:30 π.μ., όταν ελληνικό Bell 212 σε αποστολή αναγνώρισης επιβεβαίωσε την παρουσία περίπου δέκα Τούρκων κομάντο και την ύψωση της τουρκικής σημαίας, προτού λάβει εντολή επιστροφής στη βάση.[10][11] Κατά την επιστροφή, το ελικόπτερο ανέφερε προβλήματα και κατέπεσε στο Αιγαίο, με τις αιτίες της πτώσης να αποτελούν μέχρι σήμερα αντικείμενο αντιπαράθεσης.[12]
Επιχείρηση «Κοσμάς»
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το 1997, κατά τη διάρκεια της εξέγερσης στην Αλβανία, η Ομάδα Υποβρυχίων Καταστροφών ανέλαβε τον έλεγχο του Διεθνούς Αερολιμένα Τιράνων και την εκκένωση 240 ξένων αξιωματούχων από τη χώρα, στην επιχείρηση «Κοσμάς», η οποία εντάχθηκε στο πλαίσιο της πολυεθνικής επιχείρησης Alba.[13][14][15]
Επιχείρηση Atalanta
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 2008, ομάδες της ΔΥΚ συμμετείχαν στην Επιχείρηση Atalanta, επιβαίνοντας σε πλοία του Πολεμικού Ναυτικού ανοικτά της Σομαλίας, εκτελώντας αντιπειρατικές επιχειρήσεις για όσο διήρκεσε η ελληνική παρουσία στην περιοχή.[16][17]
Εκκένωση αμάχων από τη Λιβύη (2014)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στα τέλη Ιουλίου και στις αρχές Αυγούστου 2014, Έλληνες βατραχάνθρωποι ανέλαβαν επιχείρηση απεγκλωβισμού Ελλήνων και Ελληνοκυπρίων καθώς και άλλων ξένων υπηκόων από την Τρίπολη στη Λιβύη.[18] Η ομάδα εισήλθε στο λιμάνι της Τρίπολης για να πραγματοποιήσει αναγνώριση και να έρθει σε επαφή με τις τοπικές λιβυκές δυνάμεις ασφαλείας.[19] Συνολικά, 186 άτομα απομακρύνθηκαν από την εμπόλεμη ζώνη, 89 από Ελλάδα και Κύπρο και 97 υπήκοοι τρίτων χωρών, μεταξύ των οποίων από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κίνα, τη Ρωσία, την Αλβανία και το Βέλγιο.[20][21] Οι πολίτες μεταφέρθηκαν με σκάφη των τοπικών λιμενικών αρχών σε ελληνική φρεγάτα, η οποία στη συνέχεια απέπλευσε για το Λιμάνι του Πειραιά.[22][23]
Επιχείρηση «Ειρήνη»
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 2020, το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό άρχισε να συμμετέχει στην Επιχείρηση Ειρήνη (Operation Irini), ναυτική επιχείρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιτήρηση και εφαρμογή του εμπάργκο όπλων προς τη Λιβύη, μέσω παρακολούθησης και νηοψιών σε ύποπτα πλοία.[24] Οι ομάδες ΟΥΚ έχουν αναλάβει την εκτέλεση νηοψιών και ειδικών αποστολών board and search, με σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων να έχει πραγματοποιηθεί.[25]
Εκπαίδευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η διαδικασία επιλογής διαρκεί περίπου επτά μήνες και χωρίζεται σε τρεις φάσεις, με δομή παρόμοια με το Basic Underwater Demolition/SEAL|BUD/S των US Navy SEALs.[4] Το σχολείο έχει πολύ υψηλό ποσοστό αποτυχίας· όσοι το ολοκληρώνουν επιτυχώς συνεχίζουν σε σχολείο αλεξιπτωτιστών και εξειδικευμένα σχολεία ναυτικών ειδικών επιχειρήσεων ανάλογα με τον ρόλο τους.[26]
Αξιοσημείωτοι διοικητές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ελλάδα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ευάγγελος Αποστολάκης, αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού που διετέλεσε διοικητής της Διοίκησης Υποβρύχιων Καταστροφών. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, ενώ το 2019 ανέλαβε καθήκοντα Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
- Υποναύαρχος ε.α. Danny Θεοφανίδης, αξιωματικός των ναυτικών ειδικών δυνάμεων με πολυετή υπηρεσία στη ΔΥΚ. Προέρχεται από οικογένεια με μακρά ναυτική παράδοση, με σειρά ανώτερων και ανώτατων αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού, και έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της εκπαίδευσης και του δόγματος των ελληνικών ναυτικών ειδικών επιχειρήσεων.
Κύπρος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ανδρέας Ιωαννίδης, αξιωματικός της Εθνικής Φρουράς και του κυπριακού Πολεμικού Ναυτικού, ο οποίος διετέλεσε διοικητής της Μονάδας Υποβρυχίων Καταστροφών και στη συνέχεια Διοικητής Ναυτικού. Έχασε τη ζωή του στην έκρηξη στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» τον Ιούλιο του 2011, ενώ βρισκόταν επί τόπου για τον συντονισμό της κατάσβεσης.
- Κώστας Φυτιρής, αξιωματικός ΟΥΚ με μακρά υπηρεσία στις ναυτικές ειδικές δυνάμεις και διοικητής της Μονάδας Υποβρυχίων Καταστροφών της Κύπρου. Μετά την επιχειρησιακή του πορεία στην Εθνική Φρουρά και το κυπριακό Ναυτικό, ανέλαβε πολιτικά καθήκοντα και από τον Δεκέμβριο 2025 υπηρετεί ως Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, διατηρώντας στενούς δεσμούς με τις ναυτικές ειδικές δυνάμεις Ελλάδας και Κύπρου.
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ D-Mitch. «Naval Analyses». Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2025.
- ↑ «Τμήμα Ναυτικών Ειδικών Επιχειρήσεων ΔΕΠ, η νέα μονάδα ανορθόδοξου…». Defence-point.gr. 2 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2025.
- ↑ «Ο Πρώτος Έλληνας Βατραχάνθρωπος». OYK Shop. Ανακτήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2021.
- 1 2 «American commandos and Greek Navy SEALs train in the Mediterranean». Sandboxx (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1974 ( Συγκρότηση- Πραξικόπημα-και Τουρκική εισβολή)». Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας (ΕΛ.Ι.Ν.ΙΣ). 8 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2024.
- ↑ Σταυρόπουλος, Δημήτρης. «Το Κυπριακό ΠΝ, οι Έλληνες που το οργάνωσαν και τα όπλα από τη Σοβ. Ένωση».
- ↑ «23 χρόνια πριν ήταν που οι Τούρκοι αμφισβήτησαν για πρώτη φορά τα Ίμια – Δείτε την αφορμή». ANT1. 18 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «How the US defused a deadly showdown between 2 NATO allies' special-operations forces». Business Insider (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Strati, A. (1996). Postscript: tension in the aegean – the ‘imia’ incident. Leiden Journal of International Law, 9(1), 122–129.
- ↑ «Ίμια 1996 – Η συγκλονιστική μαρτυρία ΟΥΚα «Δεν μας άφησαν να κάνουμε αυτό που έπρεπε»». Newsbomb. 30 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Το απόρρητο ημερολόγιο των Ιμίων». Η Καθημερινή. 28 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Ίμια: 20 χρόνια μετά την κρίση». CNN.gr. 29 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ FARMAKIS, ATHANASIOS (Οκτωβρίου 2020). «Επιχειρήσεις Εκκένωσης Αµάχων: Ελληνικά και διεθνή διδάγµατα» [Noncombatant Evacuation Operations (NEO): Hellenic and International lessons] (PDF). pergamos.lib.uoa.gr. Athens: ΕΚΠΑ.
- ↑ «Επιχείρηση «ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ» το 1997 – Τα ελληνικά ΟΥΚ στο Δυρράχιο». 11 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Αλβανία – NHQT». Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας. 31 Οκτωβρίου 2019. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2025.
- ↑ «Operation Atalanta – DW – 06/15/2009». DW (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Karamesini, Dimitra (24 Νοεμβρίου 2023). «Operation Atalanta: When the Greek frigate «Psara» captured Somali pirates». Shipping Telegraph (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Συγχαρητήρια Αβραμόπουλου στα στελέχη του ΠΝ για την επιχείρηση «ΑΓΗΝΩΡ»». Newsbomb. 1 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2025.
- ↑ ««Έτσι κάναμε την επιχείρηση στη Λιβύη» – Γιατί βγήκαν τα «βατράχια» στο λιμάνι της Τρίπολης». OnAlert. 1 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2025.
- ↑ «Ολοκληρώθηκε η επιχείρηση απεγκλωβισμού Ελλήνων από τη Λιβύη». Τα Νέα. 1 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2025.
- ↑ «ΦΩΤΟ – Η επιχείρηση «ΑΓΗΝΩΡ» στη Λιβύη». 1 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2025.
- ↑ «Greek SOF rescues civilians from Tripoli, Libya». Sofrep.com. 8 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ «Πώς τα ΟΥΚ εκκένωσαν την ελληνική πρεσβεία στη Λιβύη». Protothema.gr. 1 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ «Operation EUNAVFOR MED IRINI: Mission». Operation Irini (στα Ιταλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2021.
- ↑ «Russia chides Greece over ship inspection off Libya». GreekReporter.com. 18 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2021.
- ↑ «Forged in waves: The unseen force of Greece's navy SEALs». eKathimerini (στα Αγγλικά). 2 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2025.
